Atalata Daar
Atalata daar anɛ dabisir kanɛ bɛ bakwai pʋʋgin, Atinɛ daar nɛ Alaarib daar tɛnsʋk. Dunia wʋsa sɔb wada ISO 8601 paꞌal ye, Atɛni daari an bakwai pinꞌilig dabisir; ka Atalata paas dabisa ayi bakwai pʋʋgin.[1] Gbana banɛ paꞌan dabisa la ni, Alasid daari an bakwai pinꞌilig dabisir, ka di paꞌal ye Atalata daar paas nɛ dabisa atanꞌ bakwai pʋʋgin. Mɔɔm tɛnsin la, Asibid daari an bakwai pinꞌilig dabisir ka Atalata daar an bakwai pʋʋgin dabisa anaasi. Di naꞌasaal yʋꞌʋr la yinɛ Middle English Tewesday, ka Old English mɛ an Tiwesdæg, di gbin anɛ "Tīw's Dabisir", Tiw bɛɛ Týr dabisir, ba baꞌar kanɛ gɔsid zaba, wada, nɛ sida sarikadib bɛ ba sɔlima banɛ paꞌani ba bada nami da an siꞌem la ni. Tiw da anɛ ba zaba paŋ bada nam la pʋʋgin, ka ba nɔki pʋd dabisir la yinɛ latin yʋꞌʋr dies Martis ni.
Din yi siꞌel na
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Atalata daar bɛɛ Tuesday yinɛ Old English Tiwesdæg ni ka di gbin an "Tiw Dabisir".[2] Tiw anɛ German dim win kanɛ ka ba buon *Tîwaz, bɛɛ Týr dinɛ bɛɛ ba sɔlima gbana pʋʋgin. *Tîwaz yinɛ sɔb kanɛ an *dei-, *deyā-, *dīdyā-, ka di gbin an 'niꞌe nyain', ani ka sɔb kanɛ an "wina" mɛ yina.[3]
Indo-Aryan bʋʋdi pianꞌad Pali nɛ Sanskrit, ba nyɛ dabisir la yʋꞌʋr nɛ yi Angaraka ('one an wiig'),[4] style (suor paꞌalig) tis Mangala, one an zaba baꞌar, nɛ Mars, planet kanɛ an wiig la.
Winpʋꞌʋsim dabisir
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Karindɔɔd kʋda siꞌeba ni, ba da diꞌemid Atalata daar ka di an John onɛ da sʋʋd nidib winaꞌam kuom la dabisir. Yʋʋma gbauŋin mɔr yʋʋma nwaꞌ yela, ka di bɛnɛ bakwai anii pʋʋgin, ka ba siꞌilim Atalata daar wʋsa yʋʋm pʋʋgin. Ba malima yaꞌa naae Atalata daar la, ba na yel ye: "Kiristo one an Winaꞌam asida la, dɔlisid o ma kanɛ an kasi la ni, nɛ nɔdiꞌes kanɛ mɔr girima, one gaad tuon nɛ John one sʋʋd nidib winaꞌam kuom la…" ka nyaan kul.
Hinduism wina pʋꞌʋsim ni, Atalata daar anɛ dabisir kanɛ ka ba zʋnꞌɔd ka pʋꞌʋsid Hanuman ka siꞌeba mɛ zʋnꞌɔd Kartikeya, Kali, Durga, Parvati, nɛ Ganesha. Hindus pʋꞌʋsim dim bɛdigʋ lɔɔd nɔɔr Atalata daar.[5][6][7] Hindu pʋꞌab banɛ mɔr sidib maan maliŋ kanɛ buon Mangala Gauri Vrat ka an nɔlɔɔr la, Atalata daar wʋsa, ba nwadig kanɛ buon Shravana la ni, nwadig kan anɛ ba wina Gauri nɛ Shiva nwadis. Atalata daar anɛ dabisir kanɛ an Mangala (Mars) din, banɛ pʋꞌʋsid Hinduism la ni.
Malima vɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Greek dim tɛŋin, Atalata daar (the day of the week of the Fall of Constantinople) anɛ zutoog dabisir.[8] Di mɛ anɛ la tis tɛns banɛ pianꞌad Fariŋ pianꞌad; ba siꞌak ye di anɛ Atalata daar nɛ ba win kanɛ buon Mars, zaba win la, mɔr nɔnaalig, ka dinzug, ka ba gɔs ka di an kum dabisir.[9] Greeks dim nɛ Spanish buudi dim, nwadig la dabisa piinɛ yi yaꞌa lu Atalata daar ka kaꞌa Arizum daarɛ, ba gɔs ka di mɔr zutoog. Judaism winpʋꞌʋsim dim ni, Atalata daar anɛ zusuŋ dabisir, bɔzugɔ, Bereshit (parashah), ka Kiristo biis malima ni an Genesis gbaʋŋ pinꞌilig la,[10] di sɔb anina ye "di da an sum" abʋyiꞌ.[11]
Dabisa siꞌalig
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]United States
Atalata daar ɛɛnti taa lu nɛ United States vootug dabisir.
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ "ISO 8601-1:2019(en) Date and time — Representations for information interchange — Part 1: Basic rules". www.iso.org. Retrieved 2024-05-14.
- ↑ "Tuesday". Online Etymology Dictionary. Retrieved 31 August 2010.
- ↑ Klein, E., "deity" and "Tuesday", Comprehensive Etymological Dictionary of the English Language (Elsevier Publishing, 1966), pp. 417—18, 1662.
- ↑ Turner, Sir Ralph Lilley (1962). "aṅgāraka 126". A comparative dictionary of the Indo-Aryan languages. London: Oxford University Press. Digital Dictionaries of South Asia, University of Chicago. p. 7. Archived from the original on 15 December 2012. Retrieved 21 February 2010.
126 aṅgāraka 1. Pali 'red like charcoal'; Sanskrit aṅārī. (speculative) 2. Pali aṅgāraka masculine 'Mars'; Sanskrit aṅāro masculine 'Tuesday'.
- ↑ "Each Day of a Week Dedicated to a Particular Hindu God" (PDF). londonsrimurugan.org. Retrieved 6 October 2023.
- ↑ "Hindu Fasting".
- ↑ "Weekly Rituals in the Practice of Hinduism".
- ↑ "The fall of Constantinople". The Economist. 23 December 1999. Retrieved January 27, 2019.
- ↑ MARTÍNEZ, HELENA (2008-05-13). "Reportaje | Marte cena con los apóstoles". El País (in Spanish). ISSN 1134-6582. Retrieved 2018-07-18.
- ↑ "Bereshit - Genesis - Chapter 1 (Parshah Bereshit) - Tanakh Online - Torah - Bible". Retrieved 6 October 2023.
- ↑ Bereishit 1:9-13 (in the Christian tradition known as Genesis). Discussed in Marvin J. Heller, "Frankfurt on the Oder—First Edition: Background", in Printing the Talmud: Complete Editions, Tractates, and Other Works and the Associated Presses from the Mid-17th Century through the 18th Century (Leiden: Brill), 47-56. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004376731_005 and ISBN 9789004376724