Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Ayawaso West Wuogon Constituency

Di yinɛ Wikipiidia
Ayawaso West Wuogon Constituency
constituency of the Parliament of the Republic of Ghana
CountryGhana Dɛmisim gbɛlima
Located in the administrative territorial entityAccra, Accra Metropolitan Assembly, Greater Accra Region Dɛmisim gbɛlima

Ayawaso West bɛɛ Ayawaso west Wuogon anɛ sʋ’ʋlim kanɛ paas sʋ’ʋlim banɛ bɛ Accra ni la, ka mɔr wadmaam Ghana wadmaanib yir [1] la ni, first past the post vɔɔt buudi saŋa sa. Ayawaso West bɛnɛ Accra Metropolitan Area n an Greater Accra region, Ghana. Nananna nwa, sʋ’ʋlim la wadmaan anɛ John Dumelo[2]

Yiiga vɔɔtʋg Wadmaan Na’adɔɔg Zugdaan
1992 Kenneth Dzirasah (Yiiga Deputy Speaker) National Democratic Congress Jerry Rawlings
1996 Mrs. Rebecca Akweley Adotey National Democratic Congress Jerry Rawlings
2000 George Isaac Amoo New Patriotic Party John Kufour
2004 Akosua Frema Osei-Opare New Patriotic Party John Kufour
2012 Emmanuel Kwabena Kyeremanteng Agyarko New Patriotic Party John Atta Mills
2019 Lydia Alhassan[3] New Patriotic Party Nana Akufo-Addo
2020 Lydia Alhassan New Patriotic Party Nana Akufo-Addo
2024 John Dumelo National Democratic Congress John Mahama

                                           2020 Ghana dim vɔɔtʋg:Ayawaso West

Na’adɔɔg Wadmaan Vɔɔtnam    %
New Patrotic Party Lydia Seyram Alhassan   39,851     41.4     ̶̶
National Democratic Congress John Dumelo    37,478     48.3     ̶
People’s National Convention Gifty Botchway         160       0.2     ̶̶
                                                               Majority         2,373       3.1     ̶     
                                                                 Turnout         ̶

O sid kum la nya’aŋ, Lydia Alhassan da zi’en ya ka di vɔɔtig la ka sʋ’oe kʋk la.[4]

                                           2019 By-election:Ayawaso West

Lin yi zin' si'a: GhanaWeb

Na’adɔɔg Wadmaan Vɔɔtnam %
New Patriotic Party Lydia Seyram Alhassan 12,041 68.80
National Democratic Congress Kwesi Delali Brempong 5,341 30,52
Progressive People’s Party William Kofi Dowokpor   102 0.58
Liberal Party of Ghana Clement Boadi     17    0.1
                  Majority 6,700 38.28
                  Turnout 17,589 19.83

Wadmaannib banɛ ka ba da vɔɔti yis ghana dim vɔɔtigin, 2008:Ayawaso West

                                    Lin yi zin’ si’a: Ghana Home Page

Na’adɔɔg Wadmaan Vɔɔtnam   %
New Patriotic Party Akosua Frema Osei-Opare   24,603    43.2      _
National Democratic Congress Albert Kwadwo Twum Boafo   21,564    37.8            _
Convention People’s Party William Kofi Dowokpor     7,910    13.9      _
Independent Samuel Kobbi Adiepena     2,547      4.5      _
People’s National Convention Henry Haruna Asante        374      0.7      _
                                                                          Majority     3,039     5.4      _
                                                                          Turnout            _        _      _

Dɔnwalig nwadig la 15 daar, 2018 yʋʋm la ni, ka ba da dɔlis wada (LI) 2312 zuginɛ zi’el Ayawaso West Municipal Assembly (AWMA) la, ka li bɛɛ li kɔn’ nɛ Accra Metropolitan Assembly (AMA). Li tʋʋma lʋgir bɛnɛ Dworwulu. Ba gban’ae ya ka assembly la yɔ’ɔgir saŋa na anɛ 2018-2021 yʋma bi’ela nɔbigir tʋʋma gban’ar la ni, kanɛ ka li na anɛ sʋ’ʋlim la tuon ken yɛla. Sʋ’ʋlim la zɛmisim kanɛ an 385 square kilometers la, Ayawaso West Municipal assembly (AWMA) zaŋ nɛ Greater Accra Region[5] faalʋ zɛmis wʋʋ 3.0%.

Ayawaso West Municipality bɛ nananna nwa la, sʋ’ʋlim la dim anɛ banɛ tens kɔn’ɔb-kɔn’ɔb kpɛn’ bɛ ani, ka nidib bɛɛ ani la anɛ banɛ mɔri buudi malima nam kɔn’ɔb-kɔn’ɔb. Teŋ la dim la anɛ Ga nidib, banɛ buudi malima an Homowo Festival, ka teŋ la mɛ mɔr Ga-Dangme nidib, Akan nidib banɛ yi Tudu sʋ’ʋlim, Ewe nidib, Nageria nidib nɛ buudsieba banɛ ya’a bɛnɛ teŋin la bɛɛ ba tʋm nɛ sʋ’ʋlim la ni. Ya’asɛ, sʋ’ʋlim la mɔri nidib bɛdigʋ banɛ naam katens gʋn-gʋn dunia nwa n kpɛn’ ani bɛ, ka la’am tʋm. Ban pian’ad buudi seiba anɛ Twi, Ga, Ewe nɛ buudsieba bi’ela pian’ad.  

 Onɛ gɔsid sʋ’ʋlim la maalig anɛ Mr. Benard Kwesi Pari sakyiama, onɛ an assembly la Coordinating Director nananna nwa.

Hon. Sandra Owusu Ahinkorah, onɛ an Municipal Chief Executive Ayawaso Municipal Assembly la pian’ pa’al baŋir kanɛ ka o paam yi yʋʋma 18 kanɛ ka o tʋm zin’is kɔn’ɔb-kɔn’ɔb wʋʋ tʋʋma ni kpɛŋ, yir nɛ zak gɔsig zan’asa la’am nɛ katens gɔmna tʋʋma ni, nɛ asʋ’ʋmmɛŋ tʋʋma ni wʋsa.[6]

Tʋʋma nam

  • Sakuya dʋgʋb-dɔɔd 3, nɛ 2 mɛɛb – Nɛ’ nwa anɛ tʋʋm kanɛ bɛ sʋ’ʋlim la ni, ka da pin’il nɛ 18/09/2019 yʋʋm la ni. Teŋ banɛ da paam anɛ Legon Staff Village School, Mamobi Prison School, Abelenkpe Primary 1 Basic School.
  • Sakur-dɔɔd ayuobʋ nɛ mɛ-sieba – Tʋʋm nwa da pin’il nɛ 17/09/2019 yʋʋm la ni, ka nam kpɛm bɛɛ li mɛɛbin. Abelenkpe paas tens banɛ paam la ni.
  • SƲ’ƲLIM LA SUO-SIEBA MAALIG – Ba nam bɛnɛ tʋʋm kan ni sʋ’ʋlim la zin’isieba, ka kɛ ka Westland By-Pass Link sealing tʋʋma la naae zin’isieba. Westland teŋ la paas tens banɛ paam tʋʋm kaŋa nwa nyɔɔd la.[7]
  1. https://www.myjoyonline.com/ayawaso-west-wuogon-shooting-government-is-yet-to-compensate-me-victim/
  2. https://www.bbc.com/pidgin/articles/cdd6962qgdro
  3. http://www.myjoyonline.com/politics/2019/January-31st/ayawaso-west-wuogon-by-election-npps-lydia-alhassan-takes-early-lead.php
  4. https://web.archive.org/web/20190307214730/https://www.myjoyonline.com/politics/2019/January-31st/ayawaso-west-wuogon-by-election-npps-lydia-alhassan-takes-early-lead.php
  5. https://aywma.gov.gh/theassembly.php
  6. https://aywma.gov.gh/themce.php
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Ayawaso_West#cite_note-7