Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

David Dontoh

Di yinɛ Wikipiidia
David Dontoh
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oDavid Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum1964, 1965 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igCape Coast Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumaactor Dɛmisim gbɛlima
Educated atUniversity of Ghana, Apam Senior High School Dɛmisim gbɛlima

David Kwame Dontoh (dʋ’am dabisir, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ anaasi, 1964) ka ba buon o ye Uncle David, "Ghanaman" nɛ "Kofi Abranteɛ" (Kofi Gentleman), anɛ Ghana nid kanɛ an sini maan ka tʋm TV ni, ka paasi maal sini di’ema bɛdigʋ ni. O anɛ one tʋm bɛdigʋ sini tʋʋma nɛ li maalig ni, li kaskas anɛ kʋdʋmin sa la di’ema zin’is Ghana sʋ’ʋlim yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ piswai saŋa la (80s and 90s). O da pin’il sini di’ema nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii (1980) on da wʋm ka National Film and Television Institute (NAFTI) labaya ni ye ba bɔɔd banɛ na maan sini ye ba zamisi ba la. O yiiga sini da anɛ The Way To Shame, sini giŋ kanɛ an minute ayɔpɔi ka one da gɔsi li yela an Alex Bannerman ka li paas o di’ema zamisig pʋʋgin. Bannerman one da kɛn sakur NAFTI sankan la ka si’al Dontoh o mugusu ye o an gaad di’ema la tuon, bɔzugɔ, ninkanɛ da nar ye o di’em di’emkan la da pʋ kɛnaa. Banɛ da gɔs sini kan la, li kaskas anɛ Mike Hagan, da baŋ ye Dontoh baŋir di’emkan pʋʋgin ka zaŋi yel Alex Bannerman, one da an dasaŋ la. Lin nya’aŋ, Dontoh sini di’ema baŋir da kɛn tuon on da paas di’em kanɛ buon Gus : The Theatre Cat, sini giŋ kanɛ dɔlis yʋʋma kanɛ ka T. S. Eliot da yʋʋm la. One da gɔs di’ema nwa yela anɛ George Andoh Wilson one da yit Wilson Acting Academy fame.[1][2]

·        Agoro (1998 - 2008)

·        Agoro Fie (2011)

·        By The Fire Side

Sini banɛ ka Dontoh paasi li pʋʋgin si’eba nwa

·        Beasts of No Nation (2015) an Linguist

·        The Dead (2010) an Na’ab

·        The Cursed Ones (2015) an Bar Tender.

One an kpɛɛm kanɛ ka ba buon ye board chairman tis Ghana National Film Authority (NFA) linɛ ka ba da pin’ili li bɛ yʋʋm tusayi nɛ piinɛ wai, naar nwadig ni la (December 2019). National Film Authority an banɛ gɔsid banɛ maan sininam yela. Lʋgir kaŋa bɛnɛ Bureau of Ghana Languages tʋʋma zin’ig pʋʋgin, ka tʋmtʋmnib la si’eba nan kae.[3] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ nu (2015), o da pin’il o DAS Professional Acting Institute ka li bɛ Zenith University College, Ghana.[4]

Ba da dʋ’a David Dontoh bɛnɛ Gyegyeano, tɛnkpɛŋ kanɛ bɛ Cape Coast linɛ bɛ Central Region, Ghana sʋ’ʋlim la. O saam da anɛ pa’anpa’an, gbansɔbid ka lɛn an one gɔsid kuob nɛ gʋ’ʋl yela. O ma - Elizabeth Victoria Ackon Green (Efua Beduwa) – da anɛ one kuosid zimi.

David Dontoh da pin’ili kɛŋ sakurnam bɛdigʋ bɛ Cape Coast, Winneba, nɛ Abakrampa linɛ bɛ Central Region, Ghana sʋ’ʋlim la. O da maal sini si’eba on da nam bɛ secondary school la. O da kɛŋ secondary school bɛnɛ Apam Senior High School. O da zamis nɛ science, English nɛ poetry. Lin nya’aŋ ka nidib baŋ o bɛdigʋ dɔlisid o sini maalig pʋʋgin, on nɛ one da maan sini saŋkan la - Grace Omaboe (Maame Dokono) one da paas Obra fame ni – da kpɛmis o ye o ieem tʋʋma gbaŋi bɛ sini maalig pʋʋgin, on da di ya’an piini kanɛ an Best Actor Award bɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii ne anaasi ni la (1984). Dontoh da zamis sini di’ema maaligi bɛnɛ School of Performing Arts University of Ghana lin da yi yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ anu (1985) paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ anii (1988), anina ka o zamiskpan da an sini di’ema gbana sɔb ka di’e o tʋʋma gbaŋ kanɛ buon diploma.

Yʋʋm Yʋ'ʋr Tʋʋma sob
1983 Kukurantumi: Road to Accra Bob
1989 Heritage Africa
1991 Sika Sunsum Jimmy Cash Direct-to-video
1993 Confessions Paa Kwesi Direct-to-video
1996 Deadly Voyage Bob
1998 Victim of Love Direct-to-video
2004 Welcome Home' Taxi Driver
2006 No Time to Die Asante
2010 The Dead The Chief
2011 Ties That Bind Koo
2012 Kweiba Father
2013 The Dead 2: India The Chief
2015 Pieces of Me Board Member Direct-to-video
Beasts of No Nation Linguist
Chronicles of Odumkrom: The Headmaster Mr. Brown
The Cursed Ones Bar Tender
2016 Like Cotton Twines Father Baani
2019 Smoke Screen Uncle Debrah
2020 Coming to Africa Monte
Lagos to Oslo Professor Obiora
2021 Freedom and Justice President Drama
2023 Coming to Africa: Welcome to Ghana Comedy / Drama / Romance
2024 The Groomsmen Drama
Yʋʋm Yʋ'ʋr Tʋʋma sob
1996 Screen Two Bob Episode: "Deadly Voyage"
2017 Beat Mr. Ntim

·        Best Actor ECRAG Award 1984,1989 and 1992

·        Best Supporting and World Centenary of Film, Ghana Film Award 1999

·        PAM African Film Festival[5]

·        Ghana Peace Award (2017)

  1. "'Kumawood' Is Disgracing Ghana – David Dontoh". Retrieved 2015-08-29.
  2. "David Dontoh Caught Over "Russia Bullet" – Daily Guide Ghana". www.dailyguideghana.com. Archived from the original on 2015-09-04. Retrieved 2015-08-29.
  3. "Akufo Addo appoints David Dontoh as NFA chair, Juliet Asante as Executive Secretary". www.ghanaweb.com. 2019-12-20. Retrieved 2021-02-25.
  4. "David Dontoh opens acting school". Graphic Online. Retrieved 2021-05-17.
  5. "David Dontoh". content.ghananation.com. Archived from the original on 2015-09-05. Retrieved 2015-08-29.