Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Ghana Air Force

Di yinɛ Wikipiidia
Ghana Air Force
air force
Part ofGhana Armed Force Dɛmisim gbɛlima
Inception29 Mɔraug/Nwadisanii 1959 Dɛmisim gbɛlima
CountryGhana Dɛmisim gbɛlima
Item operatedShort SC.7 Skyvan, Aermacchi MB-326, Fokker F-27, Mil Mi-17 Dɛmisim gbɛlima

Ghana Air Force (GHF) anɛ aerial warfare Soogia nam lʋgʋr bɛ Ghana Armed Forces (GAF). Ghana Air Forces, la’asnɛ Ghana army (GA) nɛ Ghana navy (GN), ka ba an Ghana Armed Forces (GAF), dinɛ la’as ka lʋgʋr kanɛ gᴐsidi li an Ghana Ministry of Defence (MoD).

Labakʋda

Ghana Air Force (GHF) da pin’ilnɛ yʋʋm tusir, kᴐbiswai nɛ pisnu nɛ awai nwadisa ayᴐpᴐi la dabpisi nɛ anaasi daar (24 July 1959) ka ba buoni li ye Flying Training School ka banɛ da zamisidi ba an Israeli pa’annib ka ba kpɛɛm da an Lt. Col. Adam Shatkay onɛ da bɛ Israeli Air Force (IAF) ni. Ba da pin’il sakur din ye di sʋŋ Army la nɛ Navy la. Din nya’aŋ yʋʋmkan pʋʋgʋn ka ba da mɛ ba ᴐsfis tita’ar bɛ Accra ka India dim daʋ, Air commodore K. Jaswant-Singh onɛ da an yiiga Chief of Air Staff (CAS).[1] Yʋʋm tusir, kᴐbiswai nɛ pisyuobʋ (1960) Royal Air Force da di’e tʋʋma la zamis nimpaala ye ba lieb tʋntʋnnib bɛ Ghana Air Force ni ka yʋʋm tusir, kᴐbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ yinne (1961) la ni, lʋgbbibis nwɛnɛ Royal Canadian Air Force nidib da paasi ba. Yʋʋma tusir, kᴐbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ yinne nwadisa awai (September 1961) la ni ka di da paas Zugraan Kwame Nkrumah's Africanization program, ba da gaŋ Ghana CAS, ka yyiga daan da aan J.E.S. de Graft-Hayford, onɛ ka ba da du’a o bɛ U.K. ka o dʋ’adib yi Ghana.

Pin’ilʋg la Ghana Air Force da paam la’ad nɛ squadron of Chipmunk trainers, la’anɛ  squadrons of Beavers, Otters nɛ Caribou transport aircraft. Ya’asa, Kwame Nkrumah da da’ DH125 jet, ba da lɛn da’ Hughes helicopters mᴐri puusid dumis tiim, DH Doves nɛ Herons. British dimi maal Westland Whirlwind helicopters nɛ squadron kanɛ ka Itali dim MB-326 ground attack/trainer jets anan banɛ ka ba da da’a paas.

Yʋʋm tusir, kᴐbiswai ne pisyuobʋ nɛ ayi (1962) la ni ka national School of Gliding da pin’il dᴐlisid Hanna Reitsch, onɛ an onɛ da dᴐribid Adolf Hitler ma’a la. Air Commodore de Graft-Hayford saŋa, onɛ da an director, operations instructor ka lɛn an onɛ pa’ani ba sakurin la. O lɛn anɛ ninkanɛ da dᴐribid Kwame Nkrumah alopir la on wa’ae zin’isi’a wʋsa din yi yʋʋm tusir, kᴐbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayi’ (1962) paae yʋʋm tusir, kᴐbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ (1966).

Nananna, air force la yʋ’ʋn nᴐbʋgnɛ hali ka yʋ’ʋn nyaŋidi yisid Ghana soogia nam ken US-ka ban nɛ Ghana mᴐr nᴐnaalʋg.[2]

GHF ᴐfistita’ar bɛnɛ Burma Camp ka zin’ikanɛ ka ba ian’ad anɛ Air Force Base Accra, dinɛ dᴐl suor yinne nɛ Kotoka International Airport. GHF suosieaba anɛ:

Air Force Base Tamale, dinɛ dᴐl suor yinne nɛ Tamale Airport.

GHF Air Force Station Sekondi-Takoradi da pin’ili anɛ RAF Station Takoradi, din nya’aŋ ka di lieb Ghana Air Force Station Sekondi-Takoradi bɛ 1 March 1961. Chipmunk Basic Trainer Aircraft da an yiiga alopir ka ba da nᴐki tʋm Sitesin la ni nɛ all Rank Air Force Station.

GHF Air Force station Accra da kenɛ Royal Air Force (RAF) nya’aŋ la ka di’e kpɛŋ la yi India nɛ Israeli Air Force officer nan nu’usin yʋʋm tusir, kᴐbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ yinne (1961) saŋa. Siteesin la da bɛnɛ No 3 hangar adinɛ bɛ Accra Airport (Kotoka International Airport) with ka alopir baa yinne kae. Di da pʋnɛ zin’is anaasi. Administration Wing, Flying Wing, Technical Wing nɛ Equipment Wing. School of Technical Training mɛ da bɛ siteesin la ni. Siteesin da yi No 3 hangar lɛb zin’ikanɛ ka di yʋ’ʋm bɛ nananna Burma Camp la yʋʋm tusir, kᴐbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ (1965) la naarin.[1]    

Aircraft

Active inventory

Aircraft Origin Type Variant In service Notes
Reconnaissance
Diamond DA42 Austria Surveillance 2[3]
Transport
CASA C-295 Spain Transport / Utility 2[3]
Helicopters
Mil Mi-24 Russia Attack Mi-35 1 on order[3]
Mil Mi-17 Russia Transport / Utility Mi-17/171 5[3] 1 damaged 19 March 2024.[3]
Bell 412 United States Utility 1[3]
Harbin Z-9 China Utility 3[3] 1 crashed 6 August 2025.[4]
Trainer aircraft
Hongdu K-8 China Jet trainer 4[3]
Diamond DA42 Austria Multi-engine trainer 1[3]

Yuum tusa ayi' nɛ pisi nɛ anaasi (2024) la ni, Fokker F27 Friendship nɛ Ghana Air Force fin flash da bɛ Accra Air Base.[5]

Aircraft paamʋg suor

Ghana Air Force da’ Embraer EMB 314, COIN bɛɛ light attack aircraft dinɛ yi Brazil. Saŋsi’an la, nwɛnɛ 2015, ba da gban’e nidib anu (5)[6] amaa ba da pʋ gu’oe tʋʋma la ka mɛ pʋ da’ alopir bɛ Ghana.[5] Din yi yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ anaasi (2024) la ni, Ghana Air Force da gᴐsid ka ba maan EMB 314.[5]

Ghana Air Force da gban’e ye ba gᴐs ka da’ Aero L-39NG jet trainer (bɛɛ light combat aircraft) yi Czech Republic. Yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ yiine (2021)[7] amaa, yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ anaasi (2024) la ni ka ba da yɛl ye di gu’oeya.[8]

Alopir banɛ nam mi’ tʋm bɛ Ghana anɛ Aermacchi MB-339, MB-326, DHC-4 Caribou, Fokker F27 Friendship, de Havilland Heron, Short Skyvan, BN-2 Islander, Beagle Husky, DHC-3 Otter, DHC-2 Beaver, Cessna 172, Bell 212, Westland Wessex, Aérospatiale Alouette III, Mil Mi-2, Scottish Aviation Bulldog, DHC-1 Chipmunk, L-29 Delfín, HAL HT-2 nɛ Aero L-39ZO.[9][10]

Chiefs of Air Staff (Kpɛɛmnam)

GHF kpɛɛm anɛ Chief of Air Staff. Ghana Air Force Chiefs of Air Staff yʋda nwa:[11]

GHF Chiefs of Air Staff
Chief of Air Staff Conscription Note
Air Commodore K. Jaswant-Singh May 1959 – August 1960 Indian
Wing Commander I. M. Gundry-White September 1960 – March 1961 British
Air Commodore John N. H. Whitworth March 1961 – September 1962 British
Air Commodore J.E.S. de Graft-Hayford September 1962 – July 1963 First Ghanaian CAS
Air Vice-Marshal Michael Otu July 1963 – March 1968[12]
Air Commodore N. Y. R. Ashley-Larsen March 1968 – January 1971
Air Commodore Charles Beausoliel January 1971 – December 1971
Air Commodore N. Y. R. Ashley-Larsen December 1971 – January 1972
Air Commodore Charles Beausoliel December 1972 – November 1976
Air Vice Marshal George Yaw Boakye November 1976 – June 1979
Wing Commander Samuel Gyabaah[13] June 1979 – July 1979
Group Captain F. W. K. Klutse July 1979 – December 1979
Air Commodore J. E. Odaate- Barnor December 1979 – May 1980
Air Commodore K. K. Pumpuni May 1980 – January 1982
Group Captain E. A. A. Awuviri January 1982 – December 1982
Air Vice Marshal J. E. A. Kotei December 1982 – June 1988
Air Marshal Harry Dumashie June 1988 – June 1992
Air Marshal John Asamoah Bruce 5 June 92 – February 2001

(? – 16 March 2001)

Air Vice Marshal Edward Apau Mantey February 2001 – January 2005[14]
Air Vice Marshal Julius Otchere Boateng 20 May 2005 – to 28 January 2009[15]
Air Vice Marshal M. Samson-Oje 31 March 2009 – January 2016[16]
Air Vice Marshal Maxwell Mantsebi-Tei Nagai January 2016 – January 2019 [16]
Air Vice Marshal Frank Hanson January 2019 – January 2023 [16]
Air Vice Marshal Frederick Asare Bekoe January 2023 – March 2025

ᴐfisa nam banɛ da tʋm

Rank group General / flag officers Senior officers Junior officers
Ghana Air Force[17]
  • v
  • t
  • e
Air chief marshal Air marshal Air vice-marshal Air commodore Group captain Wing commander Squadron leader Flight lieutenant Flying officer Pilot officer

Enlisted

Rank group Senior NCOs Junior NCOs Enlisted
Ghana Air Force[17]
  • v
  • t
  • e
No insignia
Warrant officer class I Warrant officer class II Flight sergeant Sergeant Corporal Leading aircraftsman Aircraftsman
  1. 1.0 1.1 Ghana air force. gaf.mil.gh
  2. "Advancing aeromedical evacuation capabilities in Ghana through US-Ghanaian partnership". U.S. Air Forces in Europe - Air Forces Africa. 15 May 2024. Retrieved 25 November 2024.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 Hoyle, Craig (2024). "World Air Forces 2025". FlightGlobal. Retrieved 7 August 2025.
  4. Ivana Kottasová (6 August 2025). "Two Ghana government ministers among 8 killed in helicopter crash". CNN World. Retrieved 6 August 2025.
  5. 5.0 5.1 5.2 Ricardo Meier (22 February 2024). "Embraer and Sierra Nevada showcase the A-29 Super Tucano for the Ghana Air Force". Air Data News. Retrieved 7 August 2025.
  6. "Embraer Defense & Security sells five A-29 Super Tucano to the Ghana Air Force". prnewswire.com. 19 June 2015. Retrieved 26 April 2017.
  7. "Ghana Air Force to get six L-39NG aircraft". Air Recognition. 21 December 2021. Retrieved 22 December 2021.
  8. Darek Liam (24 August 2024). "L-39NG demonstrator arrives in Algeria for flight trials". Military Africa. Retrieved 7 August 2025.
  9. "World Air Forces 2004 pg, 59". Flightglobal I. 2004. Retrieved 4 December 2014.
  10. "Historical Listings: Ghana, (GHA)." Archived 2011-07-20 at the Wayback Machine World Air Forces. Retrieved: 19 May 2011.
  11. "Past Chiefs of Air Staff". Official website. Ghana Armed Forces. 6 February 2008. Archived from the original on 21 July 2011. Retrieved 2 November 2008.
  12. Military Air Vice-Marshal Archived 28 September 2007 at the Wayback Machine. thestatesmanonline.com.
  13. "Ghana News, Volumes 8". Ghana News. Washington, D.C. : Embassy of Ghana: 3. 1979.
  14. "Immediate Past Chief of Air Staff – Ghana Air Force". Official website. Ghana Armed Forces. 22 April 2005. Archived from the original on 7 January 2008. Retrieved 11 June 2007.
  15. "Chief of Air Staff – Ghana Air Force". Official website. Ghana Armed Forces. 21 May 2005. Archived from the original on 27 August 2007. Retrieved 11 June 2007.
  16. 16.0 16.1 16.2 Mahama, makes changes at the military hierarchy. "Mahama makes changes at the military hierarchy". myjoyonline.com. Multimedia Group. Archived from the original on 1 August 2017. Retrieved 5 June 2017.
  17. 17.0 17.1 "Rank Structure". gafonline.mil.gh. Ghana Air Force. 2018. Archived from the original on 21 January 2018. Retrieved 3 March 2024.