Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Ghana Armed Forces

Di yinɛ Wikipiidia
Ghana Armed Force
armed forces
Inception1957 Dɛmisim gbɛlima
Native labelGhana Armed Forces Dɛmisim gbɛlima
CountryGhana Dɛmisim gbɛlima
Headquarters locationBurma Camp Dɛmisim gbɛlima
Official websitehttps://gafonline.mil.gh/ Dɛmisim gbɛlima
Commanded byPresident of Ghana, Nana Akufo-Addo Dɛmisim gbɛlima

Ghana Armed Forces anɛ soogia nam la'as taaba bɛ Ghana. Banɛ laasi li pʋʋgin anɛ Army , Navy, nɛ Ghana Air Force.[1]

Onɛ an kpɛɛm gɔsid Ghana Armed Forces anɛ  Ghana gɔmɛna zugraan, onɛ mɛ lɛn gɔsid Border Guard Unit dim. Banɛ gɔsid armed forces tʋʋma anɛ Minister of Defence nɛ Chief of Defence Staff.[2]

Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai ni,  lʋgir sia da bɛ Ghana ka ba buon Gold Coast Constabulary ka banɛ da pinili li da an Hausa Constabulary dim banɛ bɛ Nigeria yadagɔbʋg, ka ba tʋʋma da an ye ba gɔs azinin baanlim yela ka tʋm pʋlʋs tʋʋma bɛ Gold Coast dinɛ ka British dim da sʋʋe sankan la. Ba da zabi die girima yiiga bɛnɛ Ashanti campaign.[3]

Ba da tiak Gold Coast Constabulary yʋʋr la yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ ayinnɛ la ni lɛbis Gold Coast Regiment, ban da pinil West African Frontier Force la, li da anɛ British gɔmɛna da tis nɔɔr. Ba da zamis soogianam gʋm gʋm zinis anu ye ba kɛŋ zab First World War, ban wʋsa da bɛ East Africa zaba la ni. Second World War ni, ba da zamis soogianam gʋm gʋm zinis awai, ka ba sieba da yi Kenya's Northern Frontier District, Italian Somaliland, Abyssinia nɛ Burma ka ba da paas nɛ 2nd (West Africa) Infantry Brigade. [4]

Ghana Armed Forces da pinil nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnu nɛ ayɔpɔi ni. Major General Stephen Otu ka ba da gaŋ ka o an Chief of Defence Staff yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ yinnɛ, Sɛnlʋŋ nwadig ni. Lin yi yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ ni waae, Armed Forces da paasi ba mɛŋ gɔmɛna naam nyaab pʋʋgin, ka faae naam nɔɔr babiga. Kwame Nkrumah da an Ghana gɔmɛna zugraan kanɛ an yiiga tɛŋ la da sʋʋg o mɛŋ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnu nɛ ayɔpɔi ni la. Nkrumah naam diib saŋa, o da pinil dɔlisid suobanɛ ka o na tʋm nɛ soogianam la, ka li yinnɛ anɛ on da gaans o mɛŋ soogianam banɛ da gʋr o la.[5][6]

Lin zug, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ, Fulumfug nwadig, dabpisi nɛ anaasi daar, soogia nam biela ka ba kpɛɛmnam da an Colonel Emmanuel Kotoka, onɛ da an kpɛɛm tis banɛ bɛ Kumasiʋlim, Major Akwasi Afrifa, (kpɛɛm yinnɛ kanɛ gɔsid zaba zamisig yela), Lieutenant General Joseph Ankrah, nɛ J.W.K. Harlley, (pʋlʋs kpɛɛm), da nyaŋi faane naam nɛ paŋ ka bas Nkrumah, lin ka ba buon 1966 Ghanaian coup d'état la.[5] Banɛ da laas nwa da maal naadɔɔg kanɛ buon National Liberation Council, ka da sʋʋg Ghana yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ ni paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ awai ni.

Armed Forces da lɛn faane naam yaas yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ ayi, yʋʋm paal nwadig la ni, sankanɛ ka ba da vooti gaŋ gɔmɛna ka o kɛna tiasid soogia kpɛɛmnam la. Lieutenant Colonel Ignatius Kutu Acheampong da an ba tuongati bɛ 1972 Ghanaian coup d'état linɛ ka ziim da lɛɛ pʋ kpaae la, ka da faane naam ka bas gɔmɛna kanɛ ka nidib da vooti tis o.[7] Ba naadɔɔg yʋʋri da an National Redemption Council. Acheampong da kilim gɔmɛna zugraan, ka on nɛ o naadɔɔg la mɔr naam yi yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ ayi paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anu ni.

Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anu, Sawaar nwadig, daba awai daar, Supreme Military Council naadɔɔg dim da kɛna die ba nɔbir.[8] Banɛ da paasi li pʋʋgin da anɛ Colonel Acheampong, (onɛ da an ba kpɛɛm), Lt. Gen. Fred Akuffo, (onɛ da an Chief of Defence Staff), nɛ kpɛɛmnam banɛ da bɛ army, navy, air force nɛ Border Guard Unit ni wʋsa.

Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anii, Mɔraug nwadig ni, banɛ da paas naadɔɔg la pʋʋgin la da mugus Acheampong ka o sig naam kuk la zug, ka onɛ da die o zinig an Lt. Gen. Akuffo. Ba da bɔɔd ban na niŋ siem maal yelbanɛ da paad tɛŋgbaʋŋ la; laad ligidi da dʋd nɛ hali abʋtan yʋʋmkan pʋʋgin. Ba mɛ da gɔs ka Acheampong tʋʋma pʋ paae ba yaam, lin ka ba da tiak o. Akuffo, anɛ da an ba naadɔɔg kpɛɛm la, da piana paalʋ ni ye o na sig kʋg la zug ka ban naam la tis onɛ wʋsa ka tɛŋ la dim vooti tis o yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai, Mɔtʋl nwadig pinilig daar la.[9]

Ba da bas suor ka naadɔɔg sieba na nyaŋi nyaa naam yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai, yʋʋm paal nwadig, pinilig daar wan wʋʋ ban da yis nɔɔr siem la. Amaa, Sigir nwadig la ni, vootug saŋa da nam pʋ paae la, soogia sieba da laas taaba ka ba tuongat an Flight Lieutenant Jerry Rawlings, ba da faane naam sankan la ka ba buon 1979 Ghanaian coup d'état. Ba da maali ba naadɔɔg ka pʋdi li yʋʋr ye Armed Forces Revolutionary Council, ba da di naam ti paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai, Sɛnlʋŋ nwadig la ni. Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ yinnɛ ni, Rawlings da faane naam kʋg la yi onɛ ka ba vooti tis o la nuugin, ka ba buon lin ye 1981 Ghanaian coup d'état.[10] Rawlings da maal naadɔɔg paalig ka pʋdi li yʋʋr ye Provisional National Defence Council (PNDC). PNDC da zinin naam kʋg ni ti paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ atan, yʋʋm paal daba ayɔpɔi daar. Yʋʋm kanɛ da an o PNDC naam diib naar la, ba da maligim voot nɛ tis Jerry Rawlings yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ atan la ni, ka o da an zugraan ala ti paae yʋʋm tusayi nɛ yinnɛ la ni.

Armed Forces yiiga yiŋ tʋʋma da bɛnɛ United Nations Operation linɛ da bɛ Congo yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ pinilig saŋa la.[11] Ba da tʋm tʋʋma bɛ Balkans, nɛ UNMIK.[12] Ghana sooginami da laas nɛ Africa tɛɛns sieba kɛn pansig zaba bɛ UNAMIR ban da paas nɛ Rwandan zaba pʋʋgin. Gbaŋ kanɛ buon Shake Hands with the Devil, Canada soogianam tuongat kanɛ ka o yʋʋr buon Romeo Dallaire da zʋnoe Ghana soogianam la hali ban da kɛŋ zaba la. Liberia zaba saŋa la, Ghana dim tʋʋma da nyaŋi kɛ ka ba kɛn Accra na tik nuug gbaŋin paal ye ba bas zaba, ba nyaŋi sʋŋ yela bɛdigʋ ni.[13] Ban mɛ da tʋm tʋʋmsʋŋi bɛ Asia nɛ Iran zaba Iran–Iraq War,[14] Kuwait, Lebanon zaba nɛ zaba sieba.[15][16]

Soogianam ban tusatan nɛ kɔbistan nɛ pisnu nɛ awai nɛ soogia pʋlʋs ban kɔbisyi nɛ pisnii nɛ atan da paas UNTAC Cambodia tɛŋin.[17] UNTAC zaba la da paae yʋma ayi, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayi paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ atan ni.[17] Saŋa da kɛna ka buudi anaasi banɛ zabid la paam nɔnaalig nɛ taaba.[17] Ban da kɛŋz zabi bɛ UNTAC ni la da an zabtitaar kanɛ paas ka Ghana dim da yi yiiŋi zab, ka ba yiiga da an ONUC linɛ da bɛ Congo yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ saŋa la.[17] Zaba kanɛ ka ba da zab UNTAC nɛ li kpia UNAMIC da mɔr sam ka li gaad $1.6 billion.[17]

Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi ni, soogianam lʋgir la da maal nɔɔr naalig nɛ Armed Forces of the Russian Federation. Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ atan ni, Armed Forces da maal nɔɔr naalig nɛ China People's Liberation Army,[18] nɛ Armed Forces of the Islamic Republic of Iran.

Ghana Army pʋdig siem nwana:

  • Yadatima dim dɔtitaar bɛnɛ Tamale, tɛnsʋk dim dɔtitaar bɛnɛ Kumasi ka yadagɔbʋg dim dɔtitaar bɛ Accra. Yʋʋm tusa, Dɔnwalig nwadig ni ka ba da pinil yadatiʋŋ nɛ yadagɔbʋg zinis la, ka da tisi ba paŋ.[19] Li da an yiiga nɛ zinis atan: 1st Infantry Brigade (dɔtitaar bɛ Teshie), 2nd Infantry Brigade (dɔtitaar bɛ Kumasi) nɛ Support Services Brigade (dɔtitaar bɛ Burma Camp).
  • 6 Infantry Battalions banɛ bɛ Ghana Regiment. 3rd Battalion of Infantry, 4th Battalion of Infantry nɛ 6th Battalion bɛ yadatima dim la ni, 1st Battalion of Infantry, 2nd Battalion nɛ 5th Battalion mɛ bɛ yadagɔbʋg zinigin la.
  • Airborne tʋmtʋmnib ayi bɛ yadatima zinigin la; Airborne Force
  • 64 Infantry Regiment, banɛ gur gɔmɛna zugraan
  • 1 Training Battalion
  • One Staff College
  • Reconnaissance Armoured Regiment (reconnaissance squadrons nam ayi)
  • Defence Signal Regiment (Ghana)
  • Two Engineer Regiments (48 Engineer Regiment nɛ 49 Engineer Regiment)
  • 66 Artillery Regiment

In 1996, the Support Services Brigade was reorganized and transferred from the Army to be responsible to the Armed Forces GHQ. From that point its units included 49 Engineer Regiment, the Ghana Military Police, Defence Signal Regiment (Ghana), FRO, Forces Pay Office, 37 Military Hospital, Defence Mechanical Transport Battalion (Def MT Bn), Base Ordnance Depot, Base Ammunition Depot, Base Supply Depot, Base Workshop, Armed Forces Printing Press (AFPP), Armed Forces Fire Service (AFFS), the Ghana Armed Forces Central Band, Ghana Armed Forces Institution (GAFI), 1 Forces Movement Unit (Tema Port), 5 Forces Movement Unit, Base Engineer Technical Services (BETS), 5 Garrison Education Centre (5 GEC), the Armed Forces Museum, Army Signals Training School, and the Armed Forces Secondary Technical School (AFSTS). By 2016 the Forces Pay Office had been upgraded to the Forces Pay Regiment.

Armed Forces mɔr zaba laad banɛ ka ba mɔri naam tɛŋ sieba kpɛnɛ na tisi ba zabid, ka mɛ mɔr zaba laadi sieba ka ba maan Ghana kpala. M16 rifles, AK-47s, Type 56 assault rifles, nyɔɔgin fuud nɛ ba mɛŋ malifʋ an ba tʋʋma laad sieba. Laad banɛ ka Army nɛ Air Force mɔri tʋmmid la sieba ba maani ba nɛ bɛ Defence Industries Holding Company (DIHOC) ni. Tɛɛns banɛ sʋŋid nɛ zaba laad sieba anɛ Russia, Iran, and China.[20]

Azinin baanlim tʋʋma

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Armed Forces kɛn tɛɛns kɔnɔb kɔnɔb zaba pansigir yela. Ghana tʋmmid zabzabid titaam mɛ Africa sʋʋlim. Amaa, United Nations nɔk Ghana soogianam la tʋm tɛɛns bɛdigʋ ni ka ba sieba an Afghanistan, Iraq, Kosovo, Georgia, Nepal, Cambodia nɛ Lebanon.[21] Nannanna, Ghana armed forces bɛ United Nations tɛɛns bama ni ye ba pansig zaba:[22]

  • MONUC (Democratic Republic of Congo) − 464
  • UNMIL (Liberia) − 852
  • UNAMSIL (Sierra Leone) − 782
  • UNIFIL (Lebanon) − 651

Ghana armed forces ni ka kpɛɛm kanɛ an yiiga tis Economic Community of West African States Monitoring Group (ECOMOG) ka o yʋʋr buon Lieutenant General Arnold Quainoo yina. Quainoo da an ba tuongati yi yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai, Mɔraug nwadig la ni, paae yʋʋmkan Sɛnlʋŋ nwadig la ni.[23]

Ghana Armed Forces nidib banɛ kɛn zaba pansigir la tʋm tʋʋmbama: kaad zinig, ka tʋm pʋlʋs tʋʋma, ka gɔsid vootʋg yela, ka sanamid bɔmnam, ka sieba sʋŋid tadimnam, ka sieba saan nidib, ka sieba mɛ tʋm tʋʋma kɔnɔb kɔnɔb.[24]

Naadɔɔg dim sieba nɛ lʋga sieba laasig, ka National Democratic Congress (NDC)[25][26]Ghana Union Movement (GUM),[27] mɛ paas, laasi yel Akufo-Addo gɔmɛna la ye ba da tʋm Ghana Armed Forces ka ba kɛŋ zabi tis gɔmɛna zugraan kanɛ ka ba gaŋ o Niger ka o yʋʋr buon Mohamed Bazoum la, soogia kanɛ buon General Abdourahamane Tchiani zaba faane naam la ka bas o.[28]

Amaa, Hon. Kennedy Ohene Agyapong, onɛ an kugraani gɔsid soogianam yela la on siak ye ba tʋm soogianam ka ba kɛŋ zabi bɛ Niger.[29]

Ghana Air Force dɔtitaar bɛnɛ Burma Camp linɛ bɛ Accra, ka tʋm nɛ lʋga bɛdigʋ Accra sʋʋlim, Tamale (zaba zamisig zinig) nɛ Sekondi-Takoradi (zamisig zinig). GHF dim tʋʋma anɛ ye ba sʋŋ azinin baanlim yela Ghana pʋʋgin nɛ yiiŋ wʋsa, ka maal laadi tis Ghana Army.[30]

Ghana Navy tʋʋma anɛ ye ba gur Ghana kuom titɔndis la, ka gu zimi banɛ bɛ kuom ni, ka mɛ gɔs ka Lake Volta tʋʋma kɛn tuon. Ba tʋʋma mɛ lɛn anɛ ye ba sʋŋ Ghana Army ka ba pans zaba bɛ Africa, ka ba gu nimbɛɛdnam banɛ bɛ kɔlisin wʋʋ faandib, ka sʋŋ yis nidib zinis banɛ kaa sʋʋm.[31] Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ anaasi na, ba da pʋdig Navy abʋyi, yanyaaŋ dim, ka ba dɔtitaar bɛ Tema, nɛ yatuona dim, ka ban dɔtitaar mɛ bɛ Sekondi-Takoradi.[31]

Ghana Armed Forces sʋʋe tʋʋma zinig kanɛ ka ba maan zaba laad ka ba buon arms industry weapons nɛ military technology and equipment manufacturer (DIHOC − Defence Industries Holding Company), ka lɛn mɔri ba banki. Ba banki la bɛnɛ Burma Camp pʋʋgin ka banɛ diesid ligidi anina an soogianam nɛ ba nidib banɛ bɛ anina.[32]

GAF mɔr sibiti nam ayi, yinnɛ anɛ 37 Military Hospital linɛ bɛ Accra la ka yinnɛ mɛ an Kumasi Military Hospital.[33] 37 Military Hospital paam tiakir hali ka yʋʋn mɔr zinig sia ka ba tʋm ka pʋ mɔr vʋʋsʋm, yel paa ti paae sɔ anina yela.[34]

GAF sibiti la pʋdig nɛ mɔr lʋga li pʋʋgin.[34] Lʋgir wʋsa anina mɔri ba kpɛɛm kanɛ gɔsidi li yela.[34] Banɛ bɛ soogianam sibiti ni la anɛ soogianam mɛŋ nɔɔ. Ba mɔr zinig kanɛ ka ba zamisid laafi tʋmtʋmnib.[34] 37 Military Hospital anɛ zinig kanɛ ka ba zamisid laafi tʋmtʋmnib.[34] Vyacheslav Lebedev, onɛ an kpɛɛm gaad tuoni gɔsid Supreme Court of Russia, da piana sʋʋŋa paa, kati waae ban da tieb o sibiti la I la.[35]

Ban dɔlisid nɛ Single Spine Salary Structure (SSSS) yɔɔd Ghana Arm Forces. Yʋʋm tusayi nɛ piiga gbaŋ kanɛ da paan ban na die ba yɔɔd siem la da kɛ ya ka soogianam yɔɔd nɔbig. Sɔ wʋsa vaad yɔɔd ka li dɔl nɛ o kpɛŋ bɛn.[36][37]

Soogianam fuud nɛ fotonam kieb

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ghana wada paal ye fʋ yaa kaa soogia bɛɛ fʋ yaa yi tɛŋ sia, li pʋ nar ka fʋ yɛ soogianam fuud bɛɛ fʋʋd banɛ wani baa. Ba yaa gbana sɔ, li mɔr sam ka o na yɔ bɛɛ ban kpɛnɛs o sɔb sanriga ni saŋa biela.[38] Dinɛ lɛn paas yaas, Ghana wada paal ye sɔ pʋ nar ka o kia Ghana Armed Forces (GAF), Ghana Military Police (GMP) pʋlʋs bɛɛ GAF military personnel bɛɛ ba lɔɔm la nɛ foto, ba yaa bɛɛ ba tʋʋma nii, bɛɛ zinig sieba wan wʋʋ Kotoka International Airport bɛɛ zinig kanɛ ka gɔmɛna naam kʋg bɛ ka ba buon Jubilee House la.[38]

  1. Central Intelligence Agency, The World Factbook: Ghana, accessed 15 November 2011
  2. International Institute for Strategic Studies; Hackett, James (ed.) (3 February 2010). The Military Balance 2010. London: Routledge. pp. 309–311. ISBN 978-1857435573. {{cite book}}: |author2= has generic name (help)
  3. "7 Best Hausa in Gold Coast ideas | british colonies, police duty, gold coast". Pinterest. Retrieved 2021-01-18.
  4. "Combat Supprt [sic] Arms". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. Archived from the original on 2011-09-28. Retrieved 2014-04-26.
  5. 1 2 La Verle Berry (ed.), 'The National Liberation Council,' in Ghana Country Study, Library of Congress, research completed November 1994
  6. "History of Gafcsc | Ghana Armed Forces Command and Staff College". Archived from the original on 2023-08-16. Retrieved 2023-08-16.
  7. Berry (ed.), 1994
  8. "Ghana". Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica. 2007. Retrieved 2007-03-20.
  9. McLaughlin & Owusu-Ansah (1994), "The National Redemption Council Years, 1972-79".
  10. Hutchful, Eboe. "Institutional Decomposition and Junior Ranks' Political Action in Ghana." in Hutchful and Bathilly, The military and militarism in Africa, CODESRIA, (1998): 211-56.
  11. "ONUC−Congo". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. Archived from the original on 2016-11-24. Retrieved 2014-04-27.
  12. Aning, Kwesi; Aubyn, Festus K. (2013-02-28). "Ghana". Providing Peacekeepers. pp. 269–290. doi:10.1093/acprof:oso/9780199672820.003.0013. ISBN 978-0-19-967282-0.
  13. "ECOMOG−Liberia". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. Archived from the original on 2014-03-06. Retrieved 2014-04-27.
  14. "Iran–Iraq War". un.org. Retrieved 2014-04-27.
  15. "UNIFIL−Lebanon". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. Retrieved 2014-04-27.
  16. "Lebanese Govt to erect monument in honour of Ghanaian peacekeepers". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. 2 June 2011. Retrieved 2014-04-27.
  17. 1 2 3 4 5 "UNTAC−Cambodia". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. Archived from the original on 2016-11-24. Retrieved 2014-04-25.
  18. "China-Ghana strengthen military ties". People Daily Online. Retrieved 23 June 2013.
  19. Africa South of the Sahara 2003, 32nd Edition
  20. "Two-thirds of African countries 'now using Chinese weapons'". The Independent. 2016-03-01. Retrieved 2022-03-05.
  21. "Ghana's Regional Security Policy: Costs, Benefits and Consistency". Kaiptc.org. Kofi Annan International Peacekeeping Training Centre. p. 33. Archived from the original (PDF) on 2014-05-08. Retrieved 2014-04-27.
  22. "Ghana Armed Forces − Peace operations". RULAC. Rule of Law in Armed Conflicts Project. Retrieved 2014-04-27.
  23. Berman, Eric G.; Sams, Katie E. (2000). Peacekeeping In Africa : Capabilities And Culpabilities. Geneva: United Nations Institute for Disarmament Research. pp. 94–95. ISBN 92-9045-133-5.
  24. "International Peacekeeping". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. Archived from the original on 2013-07-04. Retrieved 2014-04-25.
  25. "NDC kicks against planned military intervention in troubled Niger". Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana. 2023-08-10. Retrieved 2023-08-16.
  26. "Niger Coup: War cannot be a preferred option – NDC to ECOWAS". www.myjoyonline.com. 10 August 2023. Retrieved 2023-08-16.
  27. "Osofo Kyiri Abosom threatens to demonstrate if Akufo-Addo sends troops to Niger". Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana. 2023-08-14. Retrieved 2023-08-16.
  28. "Don't send troops to Niger – Presby Church". www.myjoyonline.com. 16 August 2023. Retrieved 2023-08-16.
  29. "I support sending Ghanaian troops to Niger - Chair of Defence and Interior Committee of Parliament". GhanaWeb. 2023-08-16. Retrieved 2023-08-16.
  30. Ghana air force[permanent dead link]. gaf.mil.gh.
  31. 1 2 "Historical Background of The Ghana Navy". Official website. Ghana Armed Forces. Archived from the original on 2007-08-27. Retrieved 2007-06-11.
  32. "GAF justifies decision to operate a bank". Modernghana.com. 2013-02-02. Retrieved 2014-04-30.
  33. Hospital, Military. "Work On Kumasi Military Hospital Progresses". ghana.gov.gh. Government of Ghana. Archived from the original on 20 April 2018. Retrieved 6 June 2017.
  34. 1 2 3 4 5 "37 Military Hospital − Hospital description". Electives.net. Archived from the original on 2014-03-01. Retrieved 2014-04-30.
  35. "Russian CJ Returns Home − Russian CJ Grateful to Ghanaians". Gaf.mil.gh. Ghana Armed Forces. September 2013. Archived from the original on 2014-05-08. Retrieved 2014-04-30.
  36. "Ghana Armed Forces Salary 2021/2022". Quoterich. 2020-03-19. Archived from the original on 2021-02-04. Retrieved 2021-01-18.
  37. "Ghana Army Salary Structure & Rank". GH Students. 2018-03-15. Retrieved 2021-01-18.
  38. 1 2 Ghana armed forces Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine. gaf.mil.gh.