Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

International Cocoa Organization

Di yinɛ Wikipiidia
International Cocoa Organization
international organization
Inception1973 Dɛmisim gbɛlima
CountryIvory Coast Dɛmisim gbɛlima
Headquarters locationAbidjan Dɛmisim gbɛlima
Official websitehttps://www.icco.org/ Dɛmisim gbɛlima

International Cocoa Organization anԑ dunia wʋsa la’asig lʋgir kanԑ ka banԑ paasi li pʋʋgin an tԑԑns banԑ kuod cocoa nԑ tԑԑns banԑ da’ad cocoa. Li da bԑnԑ London, ICCO da pin’il nԑ yʋʋm tusir, kͻbiswai nԑ pisyͻpͻi nԑ atan’ la ni ye ba kԑ ka ban da la’as la’asig tita’ari bԑ Geneva tԑŋin ka gban’ae gban’a si’eba la nyaŋi tʋm tʋʋma.[1]  Ba maal nͻͻr naalig gbana ayͻpͻi. Nͻͻrnaalig kanԑ paas ayͻpͻi la da bԑnԑ yʋʋm tusayi nԑ piiga ni, ban da la’as Geneva la, ka li lԑԑ pin’il tʋʋma bԑ yʋʋm tusayi nԑ piinԑ ayi’, sawaar nwadig, pin’ilig dabisir la ni.[2]

ICCO anԑ suori maali tis banԑ gͻsid cocoa yela lin na niŋ si’em ka ba sͻns cocoa kuosig nԑ li da’ab yela. Anina ka cocoa kanl nԑ li yela dunia wʋsa sͻbi digi, ka gbana la wa’ae yʋma pisyͻpͻi yela. Linԑ paas anԑ, ICCO sʋŋidi gͻsid cocoa da’adiib yela nԑ li bԑʋgʋ saa na an si’em, ka gban’ad gban’asi’eba ka mԑ lԑn sʋŋidi pa’an kpaadib suor paala.[3]

Banԑ paas ICCO lʋgir la pʋʋgin anԑ wan wʋʋ pisnii nԑ ayuobʋ, kͻbiga pʋʋgin tԑԑns banԑ kuod ka pisyͻpͻi nԑ ayi’ kͻbiga pʋʋgin mԑ an tԑԑns banԑ da’adi li dit dunia wʋsa. Banԑ paas la wʋsa mͻr tuongat ka o bԑ International Cocoa Council, nwa’ an kpԑԑmnam banԑ gͻsid ICCO.[4]

Banԑ tisid sa’alʋg la anԑ piinԑ anaasi banԑ mi’ cocoa tʋʋma hali sʋ’ʋŋa, ba wʋsa yinԑ asʋ’ʋmmԑŋ tʋʋma ni na (ayͻpͻi yinԑ tԑԑns banԑ kuod cocoa na ka ayͻpͻi mԑ yi tԑԑns banԑ da’ad cocoa). Amaa ban tʋʋma anԑ ye ba sa’ali ba, gban’a si’a ya’a bԑ, kpԑԑmnam banԑ bԑ International Cocoa Council la ka ba gͻsid. Linԑ yela ka ba da pin’il sa’alig lʋgir nwa anԑ ye ba paas asʋ’ʋmmԑŋ dim dunia cocoa tʋʋma ni, ka banԑ tʋmi li tʋʋma wʋsa anԑ ICCO.

ICCO mԑ mͻr wada bԑ tʋʋma la pʋʋgin ka ba wʋsa dͻlisid. Wada la si’eba anԑ: Sustainable Cocoa Economy, Ethical Cocoa, Fine Flavour Cacao, nԑ Cocoa year.[5]

Banԑ paas International Cocoa Organization [6]
Country Status Signature Ratification/Approval/Acceptance
Brazil Exporting Country 7 June 2012
Cameroon Exporting Country 26 March 2012 Provisional: 24 January 2013
Colombia [7] Exporting Country 7 December 2021
Congo (Democratic Republic) Exporting Country 4 November 2011 Provisional: 4 November 2011
Côte d'Ivoire Exporting Country 20 September 2011 Approval: 16 May 2012
Dominican Republic Exporting Country 9 March 2012 Provisional: 9 March 2012
Ecuador Exporting Country 25 September 2013
Gabon Exporting Country 18 January 2012 Approval: 11 June 2013
Ghana Exporting Country 19 August 2011 Ratification: 18 December 2012
Guinea Exporting Country 19 June 2012
Indonesia Exporting Country 12 September 2011 Ratification: 13 November 2012
Liberia Exporting Country 13 November 2012 Acceptance: 17 January 2014
Madagascar Exporting Country 29 December 2015 Provisional: 29 December 2015
Malaysia Exporting Country 5 August 2013 Ratification: 30 August 2013
Nicaragua Exporting Country 15 July 2013
Nigeria Exporting Country 10 October 2018
Papua New Guinea Exporting Country 21 April 2016
Peru Exporting Country 4 March 2014 Ratification: 12 May 2016
Sierra Leone Exporting Country 1 October 2012
Togo Exporting Country 19 September 2011 Ratification: 22 June 2012
Trinidad and Tobago Exporting Country 24 September 2012
Venezuela (Bolivarian Republic of) Exporting Country 27 June 2016
Austria Importing Country
Belgium Importing Country
Bulgaria Importing Country
Croatia Importing Country
Cyprus Importing Country
Czech Republic Importing Country
Denmark Importing Country
Estonia Importing Country
Finland Importing Country
France Importing Country
Germany Importing Country
Greece Importing Country
Hungary Importing Country
Ireland Importing Country
Italy Importing Country
Latvia Importing Country
Lithuania Importing Country
Luxembourg Importing Country
Malta Importing Country
Netherlands Importing Country
Poland Importing Country
Portugal Importing Country
Romania Importing Country
Slovakia Importing Country
Slovenia Importing Country
Spain Importing Country
Sweden Importing Country
Russian Federation Importing Country 1 October 2014 Ratification: 29 January 2016
Switzerland Importing Country 22 December 2010 Ratification: 12 May 2011

International Cocoa Organization (ICCO) da pin’il nԑ yʋʋm tusir, kͻbiswai nԑ pisyͻpͻi nԑ atan’ ni linn a niŋ si’em ka gban’ar kanԑ ka ba da la’asi ba yiiga la’asigi bԑ Geneva Switzerland tԑŋin la nyaŋi tʋm tʋʋma.[8] International Cocoa Organization anԑ dunia wʋsa lʋgir kanԑ ka banԑ paasi li pʋʋgin an tԑԑns banԑ kuod nԑ tԑԑns banԑ da’ad cocoa.[9]  ICCO dͻͻg tita’ar da bԑnԑ England London[10] amaa yʋʋm tusayi nԑ piinԑ anu, sԑnlʋŋ nwadig la, dabpisi nԑ anu daar, International Cocoa Council (ICC) banԑ an tuongatib la da bas suor ye ICCO dͻͻg tita’ar la yi London England nԑ ba gbansͻbidib zin’ig la wʋsa lԑbis Abidjan, Cote d'lvoire.[11] Ba da maala ala lin na niŋ si’em ka ba nyaŋi li’el zin’ig banԑ ka ba kuod cocoa bԑdigʋ.[12]

Linԑ yela ka ICCO dͻͻg titia’ar la da bԑ London la anԑ ye 19th century saŋa la,  nidib bԑdigʋ da kpԑn’ԑ cocoa tʋʋma ni ka mͻri ba ya’am nԑ ba pʋtԑn’ԑr kanԑ na nyaŋi sʋŋ ka ba maal cocoa la’ad ka li ligidi da kpi’ema tis tԑnkpԑmisin dim.[13] Ban da pin’il ICCO yʋʋm tʋsir, kͻbiswai nԑ pisyͻpͻi nԑ atan’ saŋa paae zina, nͻnaalig nam ayͻpͻi ka ba maal. Linԑ da paas ayͻpͻi la da maali bԑnԑ Geneva yʋʋm tusayi nԑ piiga la ni ka lԑԑ da pin’il tʋʋma bԑ yʋʋm tusayi nԑ piinԑ ayi’, sawaar nwadig la pin’ilig daar.[14]

ICCO gbansͻbig zin’ig la tʋʋma anԑ ba kԑ ka yʋma anu gban’ar kanԑ ka lʋgir la gban’ae bԑ dͻͻg tita’arin Abidjan Cote d'lvoire la niŋ amԑŋa. Gbansͻbidib zin’ig dim la bԑnԑ International cocoa council nu’usin ka banԑ gͻsidi li ligidi yela, nԑ da’adiib yela nԑ asʋ’ʋmmԑŋ tʋmtʋmnib banԑ sa’an la wʋsa mԑ lԑԑ bԑ gbansͻbidib la nu’usin[15]

Ba gͻsid cocoa maan si’em nͻͻra anaasi yʋʋm pʋʋgin hali yʋʋm tusir, kͻbiswai nԑ pisyuobʋ saŋa sa ka ba pin’ili gͻsid tԑԑns banԑ ka ba kuod cocoa nԑ tԑԑns banԑ ka ba da’ad cocoa ni. Ban vԑԑnsidi gͻsid nͻͻra atan’ yʋʋm wʋsa pʋʋgin la zug, yʋʋm tusayi nԑ pisi nԑ atan’ nԑ yʋʋm tusayi nԑ pisi nԑ anaasi la ni, dunia wʋsa cocoa kuob da lԑb nya’aŋ hali zien nԑ 4.461 million tonnes nԑ 4.855 million tonnes.[16] Cote d'lvoire an tԑŋ kanԑ ka ba kuod cocoa gaadi ba taaba ka tԑŋ kanԑ tial an Ghana. Ghana cocoa biili la anԑ linԑ an sʋ’ʋm gati ba taaba, yʋʋm wʋsa vԑԑnsig la pa’al lʋgir kanԑ buon Quality Control Company QCC la pa’al, ban bԑnԑ COCOBOD ni.[17] COCOBOD dim sʋŋ ya hali bԑ cocoa kuob pʋʋgin Ghana sʋ’ʋlim ka Ghana gͻmԑna zi’e ba nya’aŋ.

Ban mͻr biis ka ba tʋm la nԑ banԑ mͻri ba taaba ka ba an sankpan’as nami tʋmi tisidi ba la an yelpaka bԑ west Africa li kaskas Ivory Coast nԑ Ghana. Dasam nԑ pʋ’asada banԑ mͻr yʋʋm piinԑyi paae piinԑ ayuobʋ ka ba ԑԑnti pan’asiba yisi ba yaani kuosi ba tis banԑ sʋ’ʋe cocoa pͻͻd bԑ Ivory Coast, anina ka ba bԑԑ tʋm pͻͻdin, bԑԑ yaan bԑԑ si’eba pʋn anԑ tutunam gba’. Yʋʋm tusayi nԑ yinnԑ ni, chocolate kanԑ ka tԑŋbԑda da dit la pisnaasi, kͻbiga pʋʋgin anԑ biis ka ba mͻri ba tʋm tʋʋmban ka biis paae 1 million bԑ Ghana nԑ Ivory Coast tԑԑnsin an yʋʋm piiga yela tʋm cocoa beans pͻͻd la ni ka nan zi’e kpԑn’ԑ sakur dͻͻg nii. ICCO la’as nԑ west Africa gͻmԑnanam nԑ asʋ’ʋmmԑŋ lʋga si’eba ye ba gͻs ban na niŋ si’em ka biis tʋʋma nԑ sankpan’asim tʋʋma la gaad.[13]

Yʋʋm tusayi nԑ pisi nԑ anaasi, sapal nwadig la, dabpisi nԑ ayͻpͻi daar, ba da tik nu’ug gban’a paal ni bԑ Abidjan Cote d'lvoire tԑŋin, ka banԑ da tik la anԑ gͻmԑna banԑ bԑ Cote d'lvoire, Ghana, nԑ United States lʋgir kanԑ gͻsid tʋmtʋmnib yela, lin na niŋ si’em ka biis tʋʋma tԑԑns banԑ ni ka ba kuod cocoa la gu’oe[18]

  1. "Who We Are". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  2. "Agreements". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  3. "FAQ". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  4. "Who We Are". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  5. "Amended ICA 2010 (English)" (PDF). International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  6. "Membership". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  7. "The International Cocoa Organization welcomes Colombia as its 52nd Member". International Cocoa Organization. 8 December 2021. Retrieved 23 April 2024.
  8. "Who We Are". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  9. "Home". International Cocoa Organization. 1 November 2024. Retrieved 5 November 2024.
  10. "London", Wikipedia, 2 November 2024, retrieved 5 November 2024
  11. "International Cocoa Organization | UIA Yearbook Profile | Union of International Associations". uia.org. Retrieved 7 December 2024.
  12. Follana, Carlos (29 September 2015). "ICCO HQ to move to Abidjan following Council decision". International Cocoa Organization. Retrieved 22 October 2024.
  13. 13.0 13.1 Levetin, Estelle (2015). Plants and Society [English] (7nd ed.). The University of Tulsa: McGraw Hill Education (published 2023). p. 273. ISBN 9780078023033.
  14. "Agreements". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  15. "International Cocoa Organization (ICCO) – Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale". www.esteri.it. Retrieved 5 December 2024.
  16. "ICCO - International Cocoa Organization (via Public) / May 2024 Quarterly Bulletin of Cocoa Statistics". www.publicnow.com. Retrieved 7 December 2024.
  17. "Cocobod - [News Article Title]". cocobod.gh. Retrieved 7 December 2024.
  18. "Cocobod - [News Article Title]". cocobod.gh. Retrieved 7 December 2024.