Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

International Cocoa Organization

Di yinɛ Wikipiidia
International Cocoa Organization
international organization
Inception1973 Dɛmisim gbɛlima
CountryIvory Coast Dɛmisim gbɛlima
Headquarters locationAbidjan Dɛmisim gbɛlima
Official websitehttps://www.icco.org/ Dɛmisim gbɛlima

International Cocoa Organization anɛ dunia wʋsa laasig lʋgir kanɛ ka banɛ paasi li pʋʋgin an tɛɛns banɛ kuod cocoa nɛ tɛɛns banɛ daad cocoa. Li da bɛnɛ London, ICCO da pinil nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ atan la ni ye ba kɛ ka ban da laas laasig titaari bɛ Geneva tɛŋin ka gbanae gbana sieba la nyaŋi tʋm tʋʋma.[1]  Ba maal nɔɔr naalig gbana ayɔpɔi. Nɔɔrnaalig kanɛ paas ayɔpɔi la da bɛnɛ yʋʋm tusayi nɛ piiga ni, ban da laas Geneva la, ka li lɛɛ pinil tʋʋma bɛ yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi, sawaar nwadig, pinilig dabisir la ni.[2]

ICCO anɛ suori maali tis banɛ gɔsid cocoa yela lin na niŋ siem ka ba sɔns cocoa kuosig nɛ li daab yela. Anina ka cocoa kanl nɛ li yela dunia wʋsa sɔbi digi, ka gbana la waae yʋma pisyɔpɔi yela. Linɛ paas anɛ, ICCO sʋŋidi gɔsid cocoa daadiib yela nɛ li bɛʋgʋ saa na an siem, ka gbanad gbanasieba ka mɛ lɛn sʋŋidi paan kpaadib suor paala.[3]

Banɛ paas ICCO lʋgir la pʋʋgin anɛ wan wʋʋ pisnii nɛ ayuobʋ, kɔbiga pʋʋgin tɛɛns banɛ kuod ka pisyɔpɔi nɛ ayi kɔbiga pʋʋgin mɛ an tɛɛns banɛ daadi li dit dunia wʋsa. Banɛ paas la wʋsa mɔr tuongat ka o bɛ International Cocoa Council, nwa an kpɛɛmnam banɛ gɔsid ICCO.[4]

Banɛ tisid saalʋg la anɛ piinɛ anaasi banɛ mi cocoa tʋʋma hali sʋʋŋa, ba wʋsa yinɛ asʋʋmmɛŋ tʋʋma ni na (ayɔpɔi yinɛ tɛɛns banɛ kuod cocoa na ka ayɔpɔi mɛ yi tɛɛns banɛ daad cocoa). Amaa ban tʋʋma anɛ ye ba saali ba, gbana sia yaa bɛ, kpɛɛmnam banɛ bɛ International Cocoa Council la ka ba gɔsid. Linɛ yela ka ba da pinil saalig lʋgir nwa anɛ ye ba paas asʋʋmmɛŋ dim dunia cocoa tʋʋma ni, ka banɛ tʋmi li tʋʋma wʋsa anɛ ICCO.

ICCO mɛ mɔr wada bɛ tʋʋma la pʋʋgin ka ba wʋsa dɔlisid. Wada la sieba anɛ: Sustainable Cocoa Economy, Ethical Cocoa, Fine Flavour Cacao, nɛ Cocoa year.[5]

Banɛ paas International Cocoa Organization [6]
Country Status Signature Ratification/Approval/Acceptance
Brazil Exporting Country 7 June 2012
Cameroon Exporting Country 26 March 2012 Provisional: 24 January 2013
Colombia [7] Exporting Country 7 December 2021
Congo (Democratic Republic) Exporting Country 4 November 2011 Provisional: 4 November 2011
Côte d'Ivoire Exporting Country 20 September 2011 Approval: 16 May 2012
Dominican Republic Exporting Country 9 March 2012 Provisional: 9 March 2012
Ecuador Exporting Country 25 September 2013
Gabon Exporting Country 18 January 2012 Approval: 11 June 2013
Ghana Exporting Country 19 August 2011 Ratification: 18 December 2012
Guinea Exporting Country 19 June 2012
Indonesia Exporting Country 12 September 2011 Ratification: 13 November 2012
Liberia Exporting Country 13 November 2012 Acceptance: 17 January 2014
Madagascar Exporting Country 29 December 2015 Provisional: 29 December 2015
Malaysia Exporting Country 5 August 2013 Ratification: 30 August 2013
Nicaragua Exporting Country 15 July 2013
Nigeria Exporting Country 10 October 2018
Papua New Guinea Exporting Country 21 April 2016
Peru Exporting Country 4 March 2014 Ratification: 12 May 2016
Sierra Leone Exporting Country 1 October 2012
Togo Exporting Country 19 September 2011 Ratification: 22 June 2012
Trinidad and Tobago Exporting Country 24 September 2012
Venezuela (Bolivarian Republic of) Exporting Country 27 June 2016
Austria Importing Country
Belgium Importing Country
Bulgaria Importing Country
Croatia Importing Country
Cyprus Importing Country
Czech Republic Importing Country
Denmark Importing Country
Estonia Importing Country
Finland Importing Country
France Importing Country
Germany Importing Country
Greece Importing Country
Hungary Importing Country
Ireland Importing Country
Italy Importing Country
Latvia Importing Country
Lithuania Importing Country
Luxembourg Importing Country
Malta Importing Country
Netherlands Importing Country
Poland Importing Country
Portugal Importing Country
Romania Importing Country
Slovakia Importing Country
Slovenia Importing Country
Spain Importing Country
Sweden Importing Country
Russian Federation Importing Country 1 October 2014 Ratification: 29 January 2016
Switzerland Importing Country 22 December 2010 Ratification: 12 May 2011

International Cocoa Organization (ICCO) da pinil nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ atan ni linn a niŋ siem ka gbanar kanɛ ka ba da laasi ba yiiga laasigi bɛ Geneva Switzerland tɛŋin la nyaŋi tʋm tʋʋma.[8] International Cocoa Organization anɛ dunia wʋsa lʋgir kanɛ ka banɛ paasi li pʋʋgin an tɛɛns banɛ kuod nɛ tɛɛns banɛ daad cocoa.[9]  ICCO dɔɔg titaar da bɛnɛ England London[10] amaa yʋʋm tusayi nɛ piinɛ anu, sɛnlʋŋ nwadig la, dabpisi nɛ anu daar, International Cocoa Council (ICC) banɛ an tuongatib la da bas suor ye ICCO dɔɔg titaar la yi London England nɛ ba gbansɔbidib zinig la wʋsa lɛbis Abidjan, Cote d'lvoire.[11] Ba da maala ala lin na niŋ siem ka ba nyaŋi liel zinig banɛ ka ba kuod cocoa bɛdigʋ.[12]

Linɛ yela ka ICCO dɔɔg titiaar la da bɛ London la anɛ ye 19th century saŋa la,  nidib bɛdigʋ da kpɛnɛ cocoa tʋʋma ni ka mɔri ba yaam nɛ ba pʋtɛnɛr kanɛ na nyaŋi sʋŋ ka ba maal cocoa laad ka li ligidi da kpiema tis tɛnkpɛmisin dim.[13] Ban da pinil ICCO yʋʋm tʋsir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ atan saŋa paae zina, nɔnaalig nam ayɔpɔi ka ba maal. Linɛ da paas ayɔpɔi la da maali bɛnɛ Geneva yʋʋm tusayi nɛ piiga la ni ka lɛɛ da pinil tʋʋma bɛ yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi, sawaar nwadig la pinilig daar.[14]

ICCO gbansɔbig zinig la tʋʋma anɛ ba kɛ ka yʋma anu gbanar kanɛ ka lʋgir la gbanae bɛ dɔɔg titaarin Abidjan Cote d'lvoire la niŋ amɛŋa. Gbansɔbidib zinig dim la bɛnɛ International cocoa council nuusin ka banɛ gɔsidi li ligidi yela, nɛ daadiib yela nɛ asʋʋmmɛŋ tʋmtʋmnib banɛ saan la wʋsa mɛ lɛɛ bɛ gbansɔbidib la nuusin[15]

Ba gɔsid cocoa maan siem nɔɔra anaasi yʋʋm pʋʋgin hali yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ saŋa sa ka ba pinili gɔsid tɛɛns banɛ ka ba kuod cocoa nɛ tɛɛns banɛ ka ba daad cocoa ni. Ban vɛɛnsidi gɔsid nɔɔra atan yʋʋm wʋsa pʋʋgin la zug, yʋʋm tusayi nɛ pisi nɛ atan nɛ yʋʋm tusayi nɛ pisi nɛ anaasi la ni, dunia wʋsa cocoa kuob da lɛb nyaaŋ hali zien nɛ 4.461 million tonnes nɛ 4.855 million tonnes.[16] Cote d'lvoire an tɛŋ kanɛ ka ba kuod cocoa gaadi ba taaba ka tɛŋ kanɛ tial an Ghana. Ghana cocoa biili la anɛ linɛ an sʋʋm gati ba taaba, yʋʋm wʋsa vɛɛnsig la paal lʋgir kanɛ buon Quality Control Company QCC la paal, ban bɛnɛ COCOBOD ni.[17] COCOBOD dim sʋŋ ya hali bɛ cocoa kuob pʋʋgin Ghana sʋʋlim ka Ghana gɔmɛna zie ba nyaaŋ.

Ban mɔr biis ka ba tʋm la nɛ banɛ mɔri ba taaba ka ba an sankpanas nami tʋmi tisidi ba la an yelpaka bɛ west Africa li kaskas Ivory Coast nɛ Ghana. Dasam nɛ pʋasada banɛ mɔr yʋʋm piinɛyi paae piinɛ ayuobʋ ka ba ɛɛnti panasiba yisi ba yaani kuosi ba tis banɛ sʋʋe cocoa pɔɔd bɛ Ivory Coast, anina ka ba bɛɛ tʋm pɔɔdin, bɛɛ yaan bɛɛ sieba pʋn anɛ tutunam gba. Yʋʋm tusayi nɛ yinnɛ ni, chocolate kanɛ ka tɛŋbɛda da dit la pisnaasi, kɔbiga pʋʋgin anɛ biis ka ba mɔri ba tʋm tʋʋmban ka biis paae 1 million bɛ Ghana nɛ Ivory Coast tɛɛnsin an yʋʋm piiga yela tʋm cocoa beans pɔɔd la ni ka nan zie kpɛnɛ sakur dɔɔg nii. ICCO laas nɛ west Africa gɔmɛnanam nɛ asʋʋmmɛŋ lʋga sieba ye ba gɔs ban na niŋ siem ka biis tʋʋma nɛ sankpanasim tʋʋma la gaad.[13]

Yʋʋm tusayi nɛ pisi nɛ anaasi, sapal nwadig la, dabpisi nɛ ayɔpɔi daar, ba da tik nuug gbana paal ni bɛ Abidjan Cote d'lvoire tɛŋin, ka banɛ da tik la anɛ gɔmɛna banɛ bɛ Cote d'lvoire, Ghana, nɛ United States lʋgir kanɛ gɔsid tʋmtʋmnib yela, lin na niŋ siem ka biis tʋʋma tɛɛns banɛ ni ka ba kuod cocoa la guoe[18]

  1. "Who We Are". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  2. "Agreements". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  3. "FAQ". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  4. "Who We Are". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  5. "Amended ICA 2010 (English)" (PDF). International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  6. "Membership". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  7. "The International Cocoa Organization welcomes Colombia as its 52nd Member". International Cocoa Organization. 8 December 2021. Retrieved 23 April 2024.
  8. "Who We Are". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  9. "Home". International Cocoa Organization. 1 November 2024. Retrieved 5 November 2024.
  10. "London", Wikipedia, 2 November 2024, retrieved 5 November 2024
  11. "International Cocoa Organization | UIA Yearbook Profile | Union of International Associations". uia.org. Retrieved 7 December 2024.
  12. Follana, Carlos (29 September 2015). "ICCO HQ to move to Abidjan following Council decision". International Cocoa Organization. Retrieved 22 October 2024.
  13. 1 2 Levetin, Estelle (2015). Plants and Society [English] (7nd ed.). The University of Tulsa: McGraw Hill Education (published 2023). p. 273. ISBN 9780078023033.
  14. "Agreements". International Cocoa Organization. Retrieved 23 April 2024.
  15. "International Cocoa Organization (ICCO) – Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale". www.esteri.it. Retrieved 5 December 2024.
  16. "ICCO - International Cocoa Organization (via Public) / May 2024 Quarterly Bulletin of Cocoa Statistics". www.publicnow.com. Retrieved 7 December 2024.
  17. "Cocobod - [News Article Title]". cocobod.gh. Retrieved 7 December 2024.
  18. "Cocobod - [News Article Title]". cocobod.gh. Retrieved 7 December 2024.