Kulungungu bʋmmʋg yɛla

Kulungugu bomb attack

bomb attack

Country	Ghana
Location	Kulungugu
Target	Kwame Nkrumah

Kulungugu bummʋg la da anɛ ye ba bɔɔd ye ba kʋꞌ Kwame Nkrumah onɛ da an Ghana gɔmma zugraan kʋrʋg la, ka gʋꞌʋŋ.Yʋʋm tusid nɛ kubisa awai nɛ pisnyɔbʋ na anyɔb bɛ di nwadisa anii la li dabyinne daar, ka Kwame Nkrumah ziꞌen tenkanɛ an Kulungugu suokanɛ kpɛnꞌɛd Pusig linɛ bɛ Upper East Region bɛ BɔkDistrit sʋꞌʋlʋm la. Ba da gbanꞌe ye ba kʋ Gɔmɛna zʋran la, ka lɔb bɔmp anina ka li tans ka lɛɛ pʋ paam o.Nkrumah da keŋnɛ laꞌasʋg ka kunna nɛ Gɔmɛna zʋran Maurice Yameogo onɛ da bɛ Tenkʋdʋg linɛ bɛ Burkina Faso la. Sankan la, ba da buone li nɛ ye Upper Volta. Laꞌasʋg la vɔɔnr da anɛ ye ba sɔb gbana bas suꞌor ka ba nyaŋi maal Volta mʋaꞌar la. Dinɛ nati kena ka ti buon ye Volta Mʋaꞌar.

Yɛlkʋda

Ban da nam bɛ suꞌorin lɛbib Ghana na la, satita'ar da niya hali saꞌam suꞌor la ka li an mugusʋg tis lɔnam la nɛ ban na nyaŋi gaad. Gɔmma lɔnam la da ziꞌen Bɔk tempʋʋgin ye ba pʋꞌʋs sakur bibis banɛ da pʋn deŋim ziꞌe suꞌorin la ka mɛnnɛ ba nuꞌus ye ba gɔs Gɔmma zʋran la. Sakurbil sɔꞌ Elisabeth Asantiwaa da zanl mɔpuum bɔbin paa Gɔmma zugraan la tuon. O da puꞌalimnɛ Kat wa'ae saŋkanɛ ka bɔm la da tans la. Ghana Gɔmɛna zʋran la da mɔr sɔꞌ ka o an onɛ guru o ka o yʋʋr da buon ye Kpɛɛmsɔb Samuel Buckman, onɛ da mɔ' ka nyaŋi nɔk Nkrumah ka ba digin teŋin on da deŋim wʋm bɔmp la vuud bɛ kpikpɛŋ la. Nkrumah nɛ Buckman da puꞌalim ya hali ye ba kɔꞌɔŋʋ ba nyɔvʋr amaa nidib pisnu nɛ anu da pʋꞌalimnɛ paas.

Britisdim duata da tiꞌeb Nkrumah Bɔk Sibiti la ni, onɛ da yis malkuga yit bɛ o nyaʋŋ nɛ O lʋgʋr ni. Li anɛ tiɛnr tis zinꞌikanɛ ka ba da bɔm la.

Bɔmmʋg la nyaꞌaŋ nɛ li saria kadib

Tawia Adamafil, onɛ da an Minista of Information Brɔkastin nɛ Gɔmma lampɔ, Ako Adjei, onɛ da an Minista of Foriegn Affairs la nɛ H.H Cofie-Crabbe, onɛ mɛ da an gbaʋŋ sɔbid kpɛɛm tis CPP Paati la, NKrumah da yɛl ye, bʋn linɛ maal la, bam kpɛɛmnammi atan' la miꞌi li tiꞌir . Ba da gbanꞌe ba yɔꞌ ka li yuug hali ka sɔꞌ pʋ nyaŋi yiisiba.

Nidiba atanꞌ bama, ba yʋꞌʋn da basi ba suꞌor ye ba ken kɔɔtɔ. Ka kɔɔtɔ la pianꞌazug da anɛ ye Chief Justice Arku Korsah bɛnɛ mɔɔd ye o tua tisi ba hali ka di yuugi paae yʋʋm. Nkrumah da kat Korsah nɛ bas.O mɛ da lɛn bas dabisir tis kɔɔtɔdim ye ba maligim gɔsi li. Nkrumah da gɔsnɛ sʋŋa ka gaŋ sariakatib, ka ba tua ka ye nidiba atan' la miꞌi li tiꞌir. Alazʋgɔ, ba da mɔriba keŋ yɔꞌ sariga ye ba bɛɛꞌ anina nɛ ba kum. Li nya'aŋ, ba da siꞌegi ba kum sariga saŋa lɛbnɛ yʋʋm pisi Kat wa'ae Gaana wada sia tisir gɔmina tʋon gat wʋsa.Yʋʋm kaŋ ni pʋʋgin dinɛ an yʋʋm tʋsid nɛ kɔbisa awae nɛ pisnyɔbʋ na anyɔbʋ (1966) la, ba da kadi Kwame Nkrumah yis tʋʋma la ni, ka nidiba atan' banɛ da bɛ sariga la ni la yʋ'ʋn paam yɔlisim ka li da yinɛ National Liberation Council dim ni (NLC).