Mfantsipim School
| Inception | 1876, 3 Vaala/Nwadisanu 1876 |
|---|---|
| Official name | Mfantsipim School |
| Motto text | Dwen Hwe Kan, Think ahead |
| Country | Ghana |
| Located in the administrative territorial entity | Cape Coast |
| Coordinate location | 5°7′8″N 1°15′4″W |
| Color | crimson, black |
| Postal code | P.O.BOX 101 |
| Official website | https://mfantsipim.com/ |

Mfantsipim School anɛ biribis maꞌaa sakur kanɛ bɛ Cape Coast, Ghana,[1][2] ka Methodist Church dim da pinꞌili di bɛ yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyɔpɔi nɛ ayuobʋ (1876) la ni ye di sʋŋ gbaʋŋ zamisʋg, bɛllim sʋŋ zamisʋg nɛ siig nɔbʋgʋr bɛ Gold Coast ni. Ba da pinꞌili buoni dinɛ Wesleyan High School ka onɛ da an ba yiiga paꞌannib kpɛɛm da anɛ James Picot, onɛ da an French paꞌan, ka da an yʋʋm piinɛ anii sankanɛ ka ba da nɔk o la. Mfantsipim zabyʋꞌʋr anɛ The School bɔzugɔ dinɛ dʋꞌa sakurbɛda nwɛnɛ Prempeh College.[3]
Labakʋda
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Pʋtɛnꞌɛkanɛ da kena ye ba mɛ sakur la da anɛ ye di sʋŋ ka gbaʋŋ zamisʋg keŋ tuon bɛ Gold Coast, ka ba da gbanꞌe di bɛ yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyuobʋ nɛ anu (1865) amaa ba da pʋ nyaŋi pinꞌili di yʋʋmkanɛ , ti paae yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyɔpɔi nɛ ayuobʋ (1876) ka ba yʋꞌʋn da pinꞌil Wesleyan High School bɛ Cape Coast ka di yinɛ kpikpikpinnibi da laꞌas ligiid ka Methodist Missionary Society dinɛ bɛ London la da sʋŋi paas. Ba gbanꞌar da anɛ ye ba mɛ sakur la Accra,dɔlisid British Government la da gbanꞌe ye o yis Gold Coast tempʋtitaꞌar la yi Cape Coast keŋ Accra yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyɔpɔi (1870) ni la. Amaa, nidib la da pʋ siakɛ nɛ ban da tɛnꞌɛsid ye ba pinꞌil sakur la tɔꞌla zug, ba da mɛɛ di bɛ Cape Coast, laꞌanɛ ban da mɔr pʋtɛnꞌɛr ye ba na yisi di lɛbis Accra laa, tiakir la pʋ tʋmm.
Ba da pinꞌil sakur la yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyɔpɔi nɛ ayuobʋ nwadisa anaasi daba atanꞌ (3 April 1876), ka pʋdi li yʋꞌʋr ye Wesleyan High School.
Pinꞌilʋg nɛ nɔbʋgʋr
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Mfantsipim School la da pinꞌili bɛnɛ yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyɔpɔi nɛ ayuobʋ (1876) ka ba buoni di ye Wesleyan High School bɛ Cape Coast. Ba da pinꞌili dinɛ ye ba paꞌal banɛ na lieb paꞌannib, ka sakur biis la kal da an piinɛ ayɔpɔi (17). Pʋtɛnꞌɛkanɛ da kena ye ba mɛ sakur la da anɛ ye di sʋŋ ka gbaʋŋ zamisʋg keŋ tuon bɛ Gold Coast, ka ba da gbanꞌe di bɛ yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyuobʋ nɛ anu (1865) amaa di da nɔki ba yʋma ka ba nyaan nyaŋi pinꞌili di. Zinꞌikanɛ ka ba da mɛ anɛ dinɛ ka nidib bɛdigʋ sunya da pʋ Malisa, amaa ban da bɔɔd ye ba yɔꞌɔg sakur la tɔꞌ la zug, ba da pinꞌilya ka mɔr pʋtɛnꞌɛr ye ba naani mɛɛni li bɛ Accra.[4][5]
Onɛ da an yiiga paꞌannib kpɛɛm da anɛ James Picot, onɛ da an French paꞌan, ka da an yʋʋm piinɛ anii sankanɛ ka ba da nɔk o la. laꞌanɛ on da nan an dasŋ ka o baŋir pɔɔd la, Picot da tʋm hali sakur la pinꞌilʋg saŋa.[6]
Yʋꞌʋr tiakir nɛ tiakir
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ anu (1905) la ni ka ninkanɛ da naae sakurin la, John Mensah Sarbah, da pinꞌil sakur kanɛ kanɛ da nyaꞌad nɛ sakur la ka di yʋꞌʋr buon ye Mfantsipim; yʋꞌʋr la yinɛ "Mfantsefo-apem",[7] ka di gbin an ye “Fante nam Tusa" amaa di gbin paa anɛ ye "Gbammiꞌidib laꞌasʋg ye ba tiak" dinɛ yi Fantenam ni. Nwadisa ayɔpɔi la ni yʋʋmkan pʋʋgʋn, ba da nɔk sakuya ayiꞌ la laꞌas taaba ka Methodist Church da gɔsidi li yɛla, ka gaŋi Mfantsipim ka di an yʋꞌʋr la.[8]
9 March 2000 saŋa, paꞌannib kpɛɛm kʋdʋg tis Mfantsipim, O. K. Monney, da maal kaꞌalim on da bɛnꞌ dindiig banꞌ dabisa biꞌela la nyaꞌaŋ.[9]
Zin'ig tiakir nɛ nɔbʋgʋr
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da mɛɛ di Cape Coast Castle, Mfantsipim la, ba da tiaki di zinꞌig la keŋ zinꞌikanɛ ka di bɛ nananna la, Kwabotwe Hill dinɛ bɛ Cape Coast ya-nyaꞌaŋ bɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pistan (1930). Tiakir kaŋa da mɔr nɔbʋgʋr nɛ maalʋg bɛdigʋ kenꞌ sakurin la na.[10]
Gbaʋŋ zamisʋg nɛ buudi malima
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Sakur la maan yʋʋm-yʋʋm malima nwɛnnɛ Speech and Prize Giving Day,[11] dinɛ ka ba da pinꞌil yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ anii (1908), Rev. W. T. Balmer da pinꞌili di. Sakur la yʋʋmkpɛŋ anɛ, Botae Pa, ka ba mɔri yʋꞌʋm malima nɛ tʋʋma.[10][12]
National Science and Maths Quiz 2025
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba tiꞌeb zinꞌig la gur ye ba maal yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ anu (2025) National Science and Maths Quiz (NSMQ) la bɛ nwadis piinɛ yinne daba ayuobʋ daar (November 6, 2025), Mfantsipim School, banɛ pʋn dɛŋim mɔr kap la, Opoku Ware School, banɛ di kap la nɔɔr ayi la nɛ St. Augustine's College ye ba nyaꞌa onɛ na diꞌe kap la dʋnna.[13]
Nintitada banɛ naae ani
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ernest Addison, Bank of Ghana zugraan kʋdʋg
Paa Kwesi Amissah-Arthur,zugraan nyaꞌandɔl kʋdʋg tis Republic of Ghana
Kofi Annan, Nobel Peace Prize laureate nɛ Secretary-General kʋdʋgʋ tis United Nations[14]
Kow Nkensen Arkaah, zugraan nyaꞌadɔl kʋdʋg tis Republic of Ghana[15]
Raphael Armattoe, scientist, nationalist, gbansɔbid[16]
Albert Adu Boahen, gbanzamis, onɛ miꞌ labakʋda nɛ pɔlitis nwɛꞌɛd[17]
Kofi Abrefa Busia, pɔlitis tuongat, gbanzamis nɛ Prime Minister of Ghana (1969–1972)[18]
Mohamed Ibn Chambas, zugraan kʋdʋg tis ECOWAS commission
Joseph W.S. de Graft-Johnson, zugraan nyaꞌandɔl kʋdʋg tis Republic of Ghana[19]
Joe de Graft, gbansɔbid, onɛ maan sini; onɛ da an yiiga darɛtta tis Ghana Drama Studio
J. E. Casely Hayford, labaya tʋmtʋm nɛ pɔlitis nwɛꞌɛd[20]
Kobina Arku Korsah, onɛ da an yiiga Ghana lɔyanam kpɛɛm[21]
John Mensah Sarbah, ninzibisig, lɔya kanɛ yʋꞌʋri yi ka lɛn an pɔlitis nwɛꞌɛd bɛ Gold Coast (dinɛ yu'un an Ghana)[22]
Nana Kobina Nketsia V, Naꞌapariyaŋ (Omanhen) tis Essikado (British Sekondi) Traditional Area dinɛ bɛ Western Region, Ghana[23]
Alex Quaison-Sackey, diplomat, onɛ an yiiga nisabilkanɛ da lieb zugraan tis UN General Assembly
Kobina Sekyi, lɔya, onɛ sbid gbana,[24]
Tsatsu Tsikata, gbansɔbid nɛ lɔya[25]
Arthur Wharton, Yiiga ninsabilkanɛ da nwɛꞌ bɔɔl tis England dim[26]
Yaꞌan piini
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Banɛ di yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ awai (1999), yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ anaasi (2014), yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ anaasi (2024) nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ anu (2025) National Science and Maths Quiz la[27]
Banɛ da di yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ anaasi (2024) National Science and Maths Quiz[28][29][30][31]
Banɛ da di yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne (2021) National Public Speaking competitions
Banɛ di Sprite basketball la nɔɔr ayuobʋ[32]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ "Mfantsipim Senior Secondary School", Ghana Schools.
- ↑ "Tears at Mfantsipim school amidst tight security". Ghanaweb. 17 September 2019. Retrieved 4 June 2020.
- ↑ "Mfantsipim School" Archived 28 January 2018 at the Wayback Machine, Ghana Nation, 13 March 2017.
- ↑ "Mfantsipim School History | Schools In Ghana". schoolsInGh. Retrieved 14 December 2023.
- ↑ "Mfantsipim School: History, Academic Excellence, and Admission Process". Best Online Portal. 5 May 2023. Retrieved 14 December 2023.
- ↑ "The School – MOBA"
- ↑ "Meaning of 'Mfantsipim'". AfricaSchoolsOnline. 7 June 2017. Archived from the original on 15 June 2018. Retrieved 14 June 2018.
- ↑ Richard Bagudu (2007). Judging Annan. Bloomington, IN: AuthorHouse. ISBN 9781425960933, pp. 22–23.
- ↑ "O. K. MONNEY (ex Kwabotwe Headmaster) passes away"
- 1 2 "Mfantsipim School: History, Academic Excellence, and Admission Process". 5 May 2023.
- ↑ Ola-Morris, Jessie (14 November 2024). "Mfantsipim Head Boy Delivers Heartwarming Speech, Mesmerises Ghanaians With His Impecabble Swedish - YEN.COM.GH". yen.com.gh. Retrieved 4 November 2025.
- ↑ Gyasi, Kwame (2016). "Mfantsipim – 140 Years Of Senior Secondary Education In Ghana (1)". Modern Ghana.
- ↑ "NSMQ 2025: Mfantsipim, Opoku Ware, St. Augustine's set for epic battle for the coveted trophy on Nov. 6 - MyJoyOnline". Retrieved 4 November 2025.
- ↑ Appiah, Edwin, "Kofi Annan led 'demo' over food at Mfantsipim", Joy Online, 10 August 2017.
- ↑ "Remembering the Late Kow Nkensen Arkaah". 14 May 2020.
- ↑ "Ulster Honours Famous Ghanaian Scientist!
- ↑ "Albert Kwadwo Adu Boahen | University of Ghana Alumni Relations Office". Archived from the original on 17 May 2024. Retrieved 20 November 2023.
- ↑ "Kofi Abrefa Busia"
- ↑ Okyere, Letitia Degraft (16 February 2024). The First Vice president: A Biography of JWS de Graft-Johnson. MacSwain. ISBN 978-1956776003.
- ↑ "Joseph Ephraim Casely Hayford: "Uncrowned King of West Africa," Father of Ghana's Nationalism, Pan-Africanist and the Founder of the National Congress of British West Africa".
- ↑ "Six Ghanaians who have been knighted by the British monarchy". Archived from the original on 18 November 2023.
- ↑ ""The Life of John Mensah Sarbah"" (PDF). Archived from the original (PDF) on 7 December 2023. Retrieved 20 November 2023.
- ↑ "Nana Kobena Nketsia". werus.org.
- ↑ Yirenkyi, Samuel Manaseh; Ernest Kwasi Amponsah (April 2014). "Theatre and Social Change: Reasserting Traditional Values Through Theatre: The Role of Kobina Sekyi" (PDF). American Journal of Social Sciences, Arts and Literature. 1 (4): 1–8. Retrieved 18 May 2024.
- ↑ "Tsatsu Tsikata | Who's Who in Ghana"
- ↑ "Arthur Wharton: the world's first black professional footballer in from Ghana". Modern Ghana. 17 October 2014.
- ↑ "Mfantsipim 2014 National Science & Maths Quiz". 9 July 2014. Archived from the original on 4 March 2016.
- ↑ "NSMQ playback: Mfantsipim beats Augusco, Keta SHTS to win contest - MyJoyOnline". www.myjoyonline.com. 30 October 2024. Retrieved 31 October 2024.
- ↑ "Mfantsipim School comes from behind to win third NSMQ trophy, thrashing AUGUSCO, KETASCO | 3News". 30 October 2024. Retrieved 31 October 2024.
- ↑ "Mfantsipim School beats Augusco with one point to win 2024 NSMQ". BusinessGhana. Retrieved 31 October 2024.
- ↑ HAMMOND, WISDOM K. E. (30 October 2024). "Mfantsipim wins 2024 NSMQ Finals by just 1 point difference". Education-News Consult. Retrieved 31 October 2024.
- ↑ "Mfantsipim School | SchoolsInGh.com". schoolsInGh. Retrieved 14 May 2025.