Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Niŋgɔɔnr

Di yinɛ Wikipiidia
neck
class of anatomical entity
Subclass ofsubdivision of body proper, particular anatomical entity Dɛmisim gbɛlima
Connects withhead, torso Dɛmisim gbɛlima
WordLift URLhttp://data.wordlift.io/wl01714/entity/cervical.html Dɛmisim gbɛlima
NCI Thesaurus IDC13063 Dɛmisim gbɛlima

Niŋgᴐᴐnr la an ninsaal niŋgbiŋ luokanɛ tᴐ’ᴐŋ zug la nɛ niŋgbiŋ la luos banɛ kpɛlim la. Di sʋŋid zug la tɛbisim ka mɛ lɛn giinlbanɛ ziid la’adi yit zupʋtin ken luos kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb banɛ kpɛlim la. Ya’asa, niŋgᴐᴐr la anɛ dinɛ bʋgʋs, ka kɛ ka zug la nyaŋidi giligidi gᴐsid zin’ikanɛ ka di bᴐᴐd wʋsa. Ninsaal niŋgᴐᴐnr la pʋnɛ zin’isa anaasi: kᴐnbir la, dinɛ tᴐ’ᴐŋ pʋʋgʋn la’ad la, ka ayi’ banɛ kpɛlim la an zin’ibanɛ ka ku’om, ziim, nɛ la’ad kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb pʋbid.[1] Giinlbanɛ bɛ niŋgᴐᴐrin la, ka mᴐr bɛn-bɛn la, an titᴐndisi baki di luosi atan’ la.[2]

Ninsaalib niŋgbina luos yɛla zamisʋg pʋʋgʋn, ba buon niŋgᴐᴐnr lanɛ sɛɛvis bɛɛ kolom.[3]

Niŋgᴐᴐnr la mᴐrnɛ luosi anaasi:[1][4]

  • Luokanɛ an kᴐnba: kᴐnba la an si’em pa’an ninsaal niŋgᴐᴐnr na an si’em.[5] Kᴐnb-kaŋa tᴐ’ᴐŋ nɛ nya’aŋ kᴐnbdaag la, zin’ikanɛ ka niŋgᴐᴐnr la bɛ.
  • Visceral compartment an dinɛ zanl kʋkᴐr, kʋkᴐdaʋg, kʋkᴐvᴐᴐg, nɛ luisieba.

Dinɛ lɛm paas niŋgᴐᴐnr bɛllim an si’em ni anɛ di mᴐr bʋnkanɛ lus ziim la dᴐlisid zin’isi’a la.[6]

Giinla nɛ kᴐnba banɛ bɛ di ni

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Giinlbanɛ bɛ niŋgᴐᴐnrin la tᴐ’ᴐŋnɛ nɛ zunwaŋ la, kᴐnb-banɛ bɛ zilim nɛ kʋkᴐnya’ar sʋʋgʋn la, kᴐnb-banɛ bɛ sʋsunya ni la nɛ nyᴐ’ᴐgʋn kᴐnba. Ba mᴐrnɛ niŋgᴐnbaans bɛda ayi’; dinɛ bɛ pʋʋgin nɛ dinɛ bɛ yiiŋ.[1][7]

Pʋʋgʋn kᴐnba anɛ kᴐnba banɛ bɛ niŋgᴐᴐnr la tɛnsʋk, banɛ bɛ yierin (yiebaans). Di mᴐrnɛ giinla kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb nwɛnɛ anii yɛla. Giinlbama pʋnɛ zin’ibɛda ayi’ an banɛ bɛ zilim nɛ yiebaans la zugin nɛ banɛ bɛ zilim nɛ yiebaans la teŋir. Ba yʋda la pa’annɛ ba zi’esim an si’em bɛɛ ban zi’e zin’isi’a.[1][2][6]

Yiiŋ kᴐnba la anɛ kᴐnba banɛ an titᴐndis bɛ kᴐnba kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb atan’. Kᴐnba atan’ nwa’ mɛ mᴐr giinla awai banɛ ka ba zanl ka niŋgbiŋ la nyaŋidi tʋm sʋ’ʋŋa.[1][2][6]

Di dᴐlisidnɛ niŋgᴐᴐnr la ni ka zug la paamid ziim nɛ biim sieba tʋmidi di tʋʋma sʋ’ʋŋa ka daamʋg pʋ bɛɛ. biim buudi bɛdigʋ bɛ dᴐlisid niŋgᴐᴐnrin la wa’ae zugin nɛ niŋgbiŋ la luos kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb ni.

Kᴐnb-baanlsieba la’asi gbilim an dinɛ ka ti buon ye kʋkᴐr la. Kʋkᴐr kaŋa ɛɛnti bɛnɛ dap ni tita’am.[8][9]

Gbɛlima ya’a bɛ niŋgᴐᴐnrin la, li ta’asid zabir. Niŋgᴐᴐnr la mᴐr tʋʋma bɛdigʋ ka mɛ gɛɛnd hali pamm. Yɛlbanɛ ta’asid niŋgᴐᴐnr zabir anɛ banɛ digi teŋir nwa:[10]

·      Si’el ya’a nwɛ’

·      Sᴐ’ ya’a paam sapʋ’ad ka di lɛb niŋgᴐᴐnr la baba

·      Nya’aŋ kᴐnbdaug la ya’a paam gbɛlʋŋ/daʋŋ

·      Sᴐ’ ya’a mᴐr kᴐnba wiim ka di lɛb zug bɛɛ niŋgᴐᴐn la baba

·      Fʋ ya’a gbisi bas niŋgᴐᴐnr la

Niŋgᴐᴐnr anɛ dinɛ ɛɛnti dɛŋi maal, ka di tʋʋma zu’oe si’em la zug ka di bɛ bʋnkᴐnb-banɛ bɛ teŋin nɛ banɛ bɛ ku’omin wʋsa.[11] Niŋgᴐᴐnr la anɛ dinɛ bʋgʋs ka pʋ kpɛlim an ditti, baa ti ya’a pʋ nyɛti di yiiŋ bɛllim an si’em, nwɛnɛ zimi nɛ bʋnkᴐnbsieba ni.[12] Bʋn-ianda nam buudi kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb mɛ mᴐr niŋgᴐnya ka di sʋŋidi ba ka ba nyaŋidi nwɛdigid ban bᴐᴐd zin’isia wʋsa, ba ya’a ian’ad. Zimi buudi bɛdigʋ pʋ mᴐri li ka di yinɛ ba niŋgbiŋ la an si’em nɛ ba nwaasim an si’em la zug.[13]

Bʋnkᴐnbid nwɛnɛ wilisimis nɛ nwɛnɛ ba wʋsa la’am pʋ mᴐr niŋgᴐᴐnr la, ba buoni ba zug la nya’aŋ ye niŋgᴐᴐnr. Amaa fʋ ya’a gᴐs bakir kae lua kaŋa, zug la nɛ niŋgbiŋ la luabanɛ kpɛlim laa.[14]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Drake, Richard L.; Vogl, Wayne; Mitchell, Adam W. M.; Gray, Henry (15 November 2015). Gray's Anatomy for Students (3rd ed.). Philadelphia. ISBN 978-0-7020-5131-9. OCLC 881508489.
  2. 2.0 2.1 2.2 Standring, Susan (2016). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (41st ed.). Philadelphia. ISBN 978-0-7020-5230-9. OCLC 920806541.
  3. Whitmore, Ian (1999). "Terminologia Anatomica: New terminology for the new anatomist". The Anatomical Record. 257 (2): 50–53. doi:10.1002/(sici)1097-0185(19990415)257:2<50::aid-ar4>3.0.co;2-w. ISSN 1097-0185. PMID 10321431.
  4. "Neck anatomy". Kenhub. Retrieved 2019-09-26.
  5. Galis, Frietson (1999). "Why do almost all mammals have seven cervical vertebrae? Developmental constraints, Hox genes and Cancer" (PDF). Journal of Experimental Zoology. 285 (1): 19–26. Bibcode:1999JEZ...285...19G. doi:10.1002/(SICI)1097-010X(19990415)285:1<19::AID-JEZ3>3.0.CO;2-Z. PMID 10327647. Archived from the original (PDF) on 2004-11-10.
  6. 6.0 6.1 6.2 Moore, Keith L.; Dalley, Arthur F.; Agur, A. M. R. (2013-02-13). Clinically Oriented Anatomy (7th ed.). Philadelphia. ISBN 978-1-4511-1945-9. OCLC 813301028.
  7. Kikuta, Shogo; Iwanaga, Joe; Kusukawa, Jingo; Tubbs, R. Shane (30 June 2019). "Triangles of the neck: a review with clinical/surgical applications". Anatomy & Cell Biology. 52 (2): 120–127. doi:10.5115/acb.2019.52.2.120. ISSN 2093-3665. PMC 6624334. PMID 31338227.
  8. "Adam's apple: What it is, what it does, and removal". Medical News Today. 10 January 2019. Retrieved 2019-09-26.
  9. Students, Phed 301 (May 2018). "Surface Anatomy – Advanced Anatomy 2nd. Ed". pressbooks.bccampus.ca. Retrieved 2019-09-26.
  10. Genebra, Caio Vitor Dos Santos; Maciel, Nicoly Machado; Bento, Thiago Paulo Frascareli; Simeão, Sandra Fiorelli Almeida Penteado; Vitta, Alberto De (2017). "Prevalence and factors associated with neck pain: a population-based study". Brazilian Journal of Physical Therapy. 21 (4): 274–280. doi:10.1016/j.bjpt.2017.05.005. ISSN 1413-3555. PMC 5537482. PMID 28602744.
  11. Qvarnström, Martin; Szrek, Piotr; Ahlberg, Per E.; Niedźwiedzki, Grzegorz (2018-01-18). "Non-marine palaeoenvironment associated to the earliest tetrapod tracks". Scientific Reports. 8 (1): 1074. Bibcode:2018NatSR...8.1074Q. doi:10.1038/s41598-018-19220-5. ISSN 2045-2322. PMC 5773519. PMID 29348562.
  12. Mikkelsson, L O; Nupponen, H; Kaprio, J; Kautiainen, H; Mikkelsson, M; Kujala, U M (January 23, 2006). "Adolescent flexibility, endurance strength, and physical activity as predictors of adult tension neck, low back pain, and knee injury: a 25 year follow up study". British Journal of Sports Medicine. 40 (2): 107–113. doi:10.1136/bjsm.2004.017350. ISSN 0306-3674. PMC 2492014.PMID 16431995
  13. Mathison, Blaine A.; Pritt, Bobbi S. (January 1, 2014). "Laboratory Identification of Arthropod Ectoparasites". Clinical Microbiology Reviews. 27 (1): 48–67. doi:10.1128/CMR.00008-13. ISSN 0893-8512. PMC 3910909. PMID 24396136.
  14. Roesch, Zachary K.; Tadi, Prasanna (2022), "Anatomy, Head and Neck, Neck", StatPearls, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, PMID 31194453, retrieved 2022-11-24