Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Obra (TV program)

Di yinɛ Wikipiidia
Obra
television program
Country of originGhana Dɛmisim gbɛlima

Obra (Akan: Ɔbra, lit. 'Life') Da anɛ Ghana TV diema linɛ da die yυυr hali Ghana sυυlυm gil lin da yi 1980s la ni la.

Yi Keteke lɛb Obra TV Ni

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Obra diema nintiris sieba da yii tɔɔm kpɛn linɛ an TV diema ka ba buon ye Keteke (linɛ an zamisυg) m bɛ GTV yυυma 1981 la ni. Linɛ da an Keteke tυυmkpɛŋ anɛ ye ba zamis daar wυsa, gɔs yɛl mugusa banɛ paaed nidib ba daar woo nɔɔr diib ieeb pυυgυn ba vυυm bɛllim. Nɛɛzugu kɛ ka Keteke mɔr nimbanɛ die yυυr titua la: Ba mɔr zugdaan onɛ gɔsid zig la; Ba mɔr ka ba buon ye Ghana nid onɛ bigisid mugusa banɛ ka Ghana nimbanɛ an tadimnam bɛ li pυυgυn; nɛ Maame Dokono (Madam Kenkey) onɛ da an di-kuos n bɛ zamisυg la ni. Li da pυ yυυgɛ, ka yimmɔ ka Keteke zig lieb zinikanɛ an sɔnsυg zig ka nidib laas ani daar wυsa sɔnsid, ka keend nidib, li da anɛ zinikanɛ ka sielnam wυsa naamidi ani. Dinɛ lɛm paas, Keteke da paan nyain nidib namisidi ba diib pυυgυn yɛla siem n dɔl suosυŋ bɛɛ suo-bɛɛdi ieedi li nɛ mugusa banɛ paaedi ba. Keteke da ti kena tiaki an Obra.

Primetime Sunday zaam nɔɔr diema linɛ bɛ Ghana anɛ Osofo Dadzie da zii li kena hali 1972 la ni sa. Amaa, wɛligiri sia da siiŋnɛ naamidi ba nɔgilim nɛ ba dɔlisim pυυgυn n bɛ Osofo Dadzie nidib la suugin ban da naan Naasaa teŋ n lɛb na 1980s la ni la. Kpɛɛmnam la sieba da suanɛ dies VISA ye ba nwɛɛi ka lɛɛ pυ yɛl Jane Ackon, Bea Kissi, Frimpong Manso nɛ kpɛɛm sieba. Ken nwa da ti kena lɛbignɛ dauŋ, ka li kɛ ka kpɛɛmnam nwa sieba yi. Ban da lɛbna la, nidib la da ye asɛɛ ka ba yɔ ba lɔr nɛ laad ligidi tisi ba linɛ da an ¢40-¢65, ye ka li sυgi ba namisυg linɛ bɛ tɛŋ la ni amaa ka GBC-TV kpɛɛmnam la zanas ye ba kυ kɛligi ba. Dinɛ da kɛ ka nidib la mɛ zanas ye ba kυ lɛm tυm bɛɛ maal diemaa hali n ti paae saŋkanɛ ka yɛl la maal. Nɛ da kɛ ka din da yi Sawaa nwadig ti paae Sapal nwadig yυυma 1981, GBC-TV dim da gυυnɛ yisid Osofo Dadzie diema kυda, nɛ da kɛ ka ba kɔɔŋ nimbanɛ ɛɛnti kɛligidi ba la hali pamm. Provisional National Defence Council (PNDC) zugdaan kanɛ ka ba da gaŋ saŋkana la, nɛ Flt Lieutenant Jerry John Rawlings da wυm linɛ naam la ka buol nimbanɛ da maan diema la sieba. Grace Omaboe (da anɛ bɛ tuon hali Osofo Dadzie diema pυυgυn) nɛ Nana Bosompra (producer), ye ba gɔsim laasυg nwa lɛn duoe zinin titua ka gɔsi ia nidib lɛdig banɛ kae la nɔba ka maalυg nɛ sυmbυgυsum kaa naar lɛb Osofo Dadzie diema la ni na. Li da anɛ ye nidib ayi nwa gɔsim nɔɔs nidib ka ba maligim siiŋ diema la. Yυυm ban ban ni (1981), ka Keteke siiŋi paamɛd paŋ lɛn dɔt yaas. Grace Omaboe nɛ Nana Bosompra da maligim maal Keteke n tiaki ye Obra, linɛ zuoe hali ka mɔr nidib bɛdigu nɛ ba tυυma nam kɔnɔb-kɔnɔb. Nidib la titaam da pianandɛ Santiel, Fanti nɛ Akuapem. Obra diema da an linɛ zi saal an tiakir amɛŋa kena wυυ Yɛlsida, Sumbυgυsυm, nimua, barika pυυsim, fυn-fυn, dasυŋ, nɛnnim, ziri nɛ linɛ kpɛlim wυsa. Diem-diem kυda ayi, Joe Eyison nɛ Esi Kom, da anɛ banɛ taa anɛ dau nɛ o pua diema la ni. Ala mɛn, Grace Omaboe nɛ David Dontoh mɛ da taa anɛ dau nɛ o pua diema la ni, hali pinilυgυn sa, hali ka li ti kena ka nidib mɔri pianad ye ba baba ayi nwa sid liandɛ taaba. Nimbanɛ zii Obra, kena la yɛl ye, yɛl yinne linɛ da kɛ ka rival Osofo Dadzie yi la anɛ ban da ye sɔ da sib Naasaa sibυg la zugu da kɛ ka ba yi. Amaa Obra diema fυt titaam on da anɛ slit nɛ kaba, linɛ bigisid ti Ghana buudi malima.

Saŋa da kena, Obra yuun lieb nidib yυυda bɛ Ghana. Diem-diemnib nwa da yi Ghana Theatre Club nɛ School of Performing Arts, linɛ ka Grace Omaboe da paas la ni. Diem-diemnib banɛ an viki anɛ David (Ghanaman), Grace Omaboe (Maame Dokono) nɛ Joe Eyison (Station Master). Banɛ mɛ paas anɛ Edinam Atatsi, Oklu, Charles Adu Armah, Emily Brown, B. K. Afandoh, Esi Kom, nɛ Amankwaa Ampofo, onɛ tυm pianad tυυma bɛ GBC saŋkanna la. Jane Ackon linɛ an Osofo Dadzie die yυυr hali la, Grace Omaboe da tiaki li ka an Obra.[1] Diem-diem kanɛ da yuolim kena paas Obra diem la ni yυυma 1984 la ni da anɛ Belinda Oku (Adwoa Smart).[2]

Pianazug linɛ da bɛ diema nwa da anɛ "Obra" (Ɔbra n bɛ Santielin), Nana Kwame Ampadu da pυdili.[3]

  1. Asiedu, William A. (25 November 2006). "We are not lovers! - Ghanaman, Odokono declare". The Mirror. No. 2710. Graphic Communications Group Ltd. Retrieved 2 July 2020.
  2. "Adwoa Smart Belinda Naa Ode". ghanweb.com. GhanaWeb. Retrieved 2 July 2020.
  3. "Profile of highlife legend Nana Ampadu". GhanaWeb. 30 September 2021. Retrieved 1 October 2021.