Real Republicans F.C. (Ghana)
| Sport | association football |
|---|---|
| Country | Sierra Leone |
| Headquarters location | Freetown |
Real Republikans dim anɛ Ghana dim la'asʋg banɛ bɛ tempʋʋgin la, Accra, nɛ Hearts of Oak, ka anɛ Ghana kpaam banɛ an sʋ'ʋŋa bɛ teŋgbaʋŋ la yiiga pʋʋgin. Di mɔr Ghana gbauŋ sɔb bɛdegʋ ka Fa Cup di ya'an la, nɛ anaasi. Tigir la daa maal banɛ bɛ national team la, the Black Steads, onɛ an teŋ la yiiga yʋʋm tusa ayi nɛ anaasi.
Pin’ilig
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Kwame Nkrumah da mɔr bɔɔdim ye o la’as Africa ka da gɔs ka o na nyaŋi dɔl football di’ema ni. O da gaŋ Ohene Djan yʋʋm tusayi nɛ pisyuobʋ, Mɔraʋg nwadig, pin’ilig dabisir (1 July 1960) ka o an Director of Sports. O da kpɛmis Ohene Djan ye o maalim football club linɛ ka di yʋ’ʋr da buon Osagyefo's Own Club.[1][2][3] Bɔɔdim nɛ gban’ar kanɛ ka Nkrumah da mɔri tis football la zug ka o da pin’il football club la. Ba da ye team la nidib anɛ tɛŋ la nidibi da la’as taaba.[4] Ba si’eba da anɛ Baba Yara nɛ Dogo Moro banɛ da bɛ Asante Kotoko, Addo Odametey nɛ Doddo Ankrah banɛ da yit Hearts of Oak.[5]
Ba da di ba Ghana Premier League ya’an nɔɔr yinnɛ bɛ 1962/63 season. Nwa’ an club la da di ya’an si’a ti paae zina, nɛ ban da kɛna gaad yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ la ni (1966)[6] yʋ’ʋŋ kanɛ ka ba da di ya’an la. Ba da nwɛn’ɛ tituaa bɛ Ghanaian FA Cup ni gaad league la ni, ka da di ya’an nɔɔra anaasi yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nam saŋa la (1960s), lin pa’al ye yʋʋm piiga kan pʋʋgin ba da nyɛ zugsʋŋ. Republikan da di FA Cup yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ anu ni la (1965) da an sankanɛ ka ba da nwɛn’ɛ ba naar di’ema, bɔzugɔ, FA Cup da kae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ la nii (1966), yʋʋmkan ka club la yi di’ema pʋʋgin. Real Republikans da anɛ club yinnɛ kanɛ ka Ghana football dim da mi’ li yela[7] ban da pin’il sankanɛ ka league la mɛ da pin’il Ghana sʋ’ʋlim ka zabir si’a da kɛna ka teams nama ayuobʋ yi anii la pʋʋgin da zan’as ye ba pa’ali ba sʋnfi san’am si’em nɛ di’ema la kpɛɛm la.[8] Edward Jonah Aggrey-Fynn, onɛ ka ba da gaŋ o ka o an captain tis Real Republikans da paas team la ni 1950s/early 1960s la, da kɛŋ tuoni kilim captain tis Ghana national football team on da pa’al o baŋir club la ni la. Ba mɛ da mɔ bɛ CAF Champions League, ban da nyaŋi paae semi-final di’ema la pʋʋgin yʋʋm 1964/65 ni la. Amaa ba da nyaŋi ba 2–1, ka banɛ da di ba la an Oryx Douala banɛ yit Cameroon yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ anu, yʋʋmpaal nwadig, dabpistan’ nɛ yinnɛ daar (31 January 1965) nidib tusa pisnu (50,000) tuoni bɛ Accra Stadium ka linzug ka ba da pʋ nyaŋi paas di’ema la pʋʋgin paae naarɛ. Oryx Douala went da kɛŋ tuoni di ya’an ban da nwɛn’ɛ nɛ Stade Malien banɛ yit Mali la. Republikans da nyaŋi paas di’ema la pʋʋgin dɔlis ban da di ba tɛŋin league nɛ "West Africa B" group banɛ da an mi’ilim dimi mɛ yi tɛŋsi’eba la.
Di’ema banɛ ka ba paas
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Real Republikans da nwɛn’ɛ gɛɛs nɛ Real Madrid Kwame Nkrumah da kaanbi buoli ba dɔlis Ohene Djan sa’an Ghana sʋ’ʋlim la. Di’ema la da naae nɛ 3–3 zinzɛma bɛ Accra Sports Stadium.[1] Di’emkaŋa da bɛnɛ Mɔtul nwadig la dabpiinɛ wai daar (19 August).[9]
Ba da di Great Ashanti nɛ goals nam atan’ bɛ Kumasi ka da nyaŋi di Ghana FA Cup.[5]
Sapʋ’at
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ atan’ , Dɔnwalig nwadig, daba naasi daar (4 March 1963), team la da paam sapʋ’at nɛ motor bɛ Kpeve, ban da lɛbid Accra la, ban da nwɛn’ɛ league match ban nɛ Volta Heroes n Kpandu la. Baba Yara kanɛ ka ba da ye onɛ an nwɛn’ɛ-nwɛn’ɛd baŋir sɔb Ghana la, da paam sapʋ’at ka li da sa’am o tʋʋma o dasamnim on da an yʋma pisi nɛ ayuobʋ saŋa.[10]
Ba kadib
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da kad team la President Kwame Nkrumah da yi na’am kug zugi dɔlis sooginam nu’usin la. Sooginam gɔmɛna kanɛ da kɛna la da kad Real Republikans ka Ghanaian football di’ema da lɛb nya’aŋ.[1][11]
Ghana FA Cup ya’an
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]| Year | Opponent |
| 1961/62 | Hearts of Oak |
| 1962/63 | Cornerstones |
| 1963/64 | Great Ashantis |
| 1965 | Cornerstones |
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ 1.0 1.1 1.2 "Yenkassa – Let's Speak! » Real Republicans: The True Story Of The Legendary Football Club". Retrieved 1 September 2020.
- ↑ "1963 Real Republicans Football Club, also known as..." Understanding Ghana. Retrieved 1 September 2020.
- ↑ "Issahaku, Ibrahim Mahama and Kotei Dzani - Meet the wealthy owners of Tamale City FC". Graphic Online. Retrieved 1 September 2020.
- ↑ "Form a team like Nkrumah's Republicans - Osei Kofi tells govt". www.ghanaweb.com. 20 May 2020. Retrieved 1 September 2020.
- ↑ 5.0 5.1 "Today In History: Real Republicans becomes 1st team to win Ghana FA Cup three consecutive times". Pulse Gh. 30 August 2020. Retrieved 1 September 2020.
- ↑ World Football Archive – Dawu Youngstars Retrieved 26 July 2011
- ↑ GhanaWeb – Edward Jonah Aggrey-Fynn Retrieved 26 July 2011.
- ↑ "Kwame Nkrumah's team are going to the World Cup". africasacountry.com. Retrieved 1 September 2020.
- ↑ "Black Stars 3-3 Real Madrid: Ghana's 'forgotten' football match | Goal.com". www.goal.com. Retrieved 1 September 2020.
- ↑ "Matters Arising Out Of The Asante Kotoko Football Team". Modern Ghana. Retrieved 1 September 2020.
- ↑ "Kwame Nkrumah, Real Republikans and the quest for African unity". GhanaSoccernet. 5 November 2014. Retrieved 1 September 2020.v