Tiyan Alile
| Sex or gender | pua |
|---|---|
| Country of citizenship | Nigeria |
| Duam zin'ig | Benin City |
| Tuuma | lawyer, Diib dugub, Diib kuosug |
| Academic degree | Bachelor of Laws |
| Start of work period | 1999 |
| Official website | http://www.culinaryacademy.com.ng |
Tiyan Alile anɛ Nigeria nɛ America dim ninkanɛ yʋʋ'ʋri yi paalʋ sʋ'ʋŋa. O anɛ didʋgʋd nɛ onɛ gɔsid diib zin'igin. Onɛ dɛŋin an' yiiga sɔbi yɔ'ɔg diib buudi kɔn'ɔb kɔn'ɔb zin'ig sakur Nageria teŋin. [1] O diib dʋgʋb zin'is la si'eba anɛ Ibadan Golf Club nɛ nananana diib zin'is sieba Nigeria teŋin..[2] Nannaa onɛ an' tuongat didʋgʋdʋb nɛ diib zin'is wʋsa kpeem Nigeria. Onɛ yɔ'ɔg diib dugub zamisig zin'ig ka an' didʋgʋd kpeem bɛ Tarragon. Zin'ig kaŋa anɛ zin'ig kanɛ vɛnl ka an' nidib la'asug zin'ig ka diib nɛ dankpi'ema buudi wʋsa bɛ.O nyaŋidi la'asid ka tɔn'ɔd diibi paad zin'i banɛ bɔɔd sʋŋir wʋʋ Fiesta of Flavours Food Fairs, GTBank Food nɛ Drink Fair, the Mzansi Culinary Festival (SA).[3]
Nyɔvʋr nɛ sakur
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da dʋa Alile bɛnɛ Benin City, o saam anɛ dʋ’ata ka o ma an piiyam. On da zamisi di’e o tʋʋma gbaŋi bɛ wada pʋʋgin ka tʋm kpikpiŋ wada tʋʋma yʋʋma piiga la,[4] o da kpɛn’ɛs o mɛŋ diib zin’ig ni nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ atan’ ni ka li yinɛ on da zamis diib dʋgʋb yii o ma sa’an la, o da sɛn’ɛd bʋn’ɔnbida nɛ ni’im.[2] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi ka o da lɛb sakur kanɛ yʋ’ʋri buon L'Academie de Cuisine ni ye o zamis diib dʋgʋb.[4]
On da bɛ sakurin la, Alile da mɔr zin’ig kanɛ ka o kuosid diib ka o da pʋdi li yʋ’ʋr ye Tea Time Cupcakes. O da pin’il diib dʋgʋb nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ awai la ni, sankan ka o da pin’ili sɛn’ɛd bʋn’ɔnbida bɛ Ibadan Golf Club ka li yʋ’ʋr an Tees Hot Bites.[4][5] Yʋma anaasi nya’aŋ, yʋʋm tusayi nɛ atan’ ni, o da yɔ’ɔg diib kuosig zin’ig Nigerian ka pʋdi li yʋ’ʋr ye Mankɛnbiis tʋʋma ka mɛ da an onɛ gɔsid diib yela tis Genevieve Magazine.[4] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ anu la ni, Tiyan da zʋŋ o diib kuosig zin’ig ka pʋdi li yʋ’ʋr ye Tarragon (o da nɔk nɛ dikanɛ ka o nɔŋ yʋ’ʋri pʋd), linɛ ka o da pin’ili yi dinner club ni.[2]
Gbaŋ sɔbig
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Alile sɔb gbaŋ kanɛ ka ba o pʋdi li ye, sɔlima linɛ bɛ bʋnki’ima ni, ka nidib da gɔs ka ye li anɛ "gbaŋ kanɛ pa’an dʋgʋb yela li kɔn’ sa".[6] Ba da zʋŋ gbaŋ la nɛ yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayɔpɔi, Sigsaa nwadig, daba anu daar. Lin yi sankan sa’ o maal tigir nam ka nidib kɛna karim gbaŋ la o tɛŋ ni nɛ tɛɛns si’eba ni.[7][8][9]
Pa’anpa’an
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusayi nɛ ayɔpɔi ni, Alile da pin’ili pa’an diib dʋgʋb ka pin’il Nigeria sʋ’ʋlim diib dʋgʋb sakur kanɛ da kɛn yiiga na la yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi ka li bɛ Lagos, Nigeria.[10][4] Diib dʋgʋb zamisig nwa paae li bɛn wan wʋʋ li taaba banɛ bɛ tɛŋ si’eba ni ka ba lɛɛ gɔsid nɛ diib buudi buudi banɛ bɛ Nigeria sʋ’ʋlim ni la yela. Onɛ an zugraani tis lʋgʋr kanɛ la’as banɛ dʋgʋd diibi bɛ Nigeria la.[5] Tiyan pa’al kpɛɛmnami ba zamisig zin’igin bɛ Central Johannesburg College sakur ni ka mɛ pa’al o sakur bil yinnɛ kanɛ da paasi nya’a diib dʋgʋb ya’an yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayuobʋ bɛ India tɛŋin la[11] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayuobʋ di’ema kanɛ ka GTBank da maal ka li an diib dʋgʋb nya’ab la ni, Tiyan nɛ o diib dʋgʋb baŋir dim taaba, da pa’al bipaala banɛ ka ba tʋʋma an diib dʋgʋb.[3] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayɔpɔi ni, o da zʋŋ o "biig ya’am" tʋʋma, lin anɛ Africa dim banɛ an bibaanlig ka dʋgʋd diib di’ema, lin na niŋ si’em ka Africa diib dʋgʋdib nyaŋi dʋg Africa diib kɔn’ɔb kɔn’ɔb ka dunia wʋsa nyɛ.[1][12]
Sʋŋir nɛ tʋʋmsʋma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Alile da an zugraani tis Rotary club of Victoria Island East lin yi yʋʋm tusayi nɛ piinɛ atan’ paae yʋʋm tusayi nɛ piinɛ anaasi ni.[13]
Ya’an piini
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Alile di ya’an piini bɛdigʋ, ka li yinnɛ an Luxury Travel Guide piini kanɛ ka ba tisid diib kuosig zin’ig kanɛ gaadi ba taaba, dunia wʋsa diib kuosig zin’ig kanɛ ka diib an sʋ’ʋŋa gaad o taab nɛ dunia wʋsa diib dʋgʋdib la’asig piini nam.
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ 1.0 1.1 "Hey Young African Chef! What you've got cooking?". Business day. April 28, 2018. Retrieved February 16, 2018.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help) - ↑ 2.0 2.1 2.2 Otas, Belinda (September 2015). "Flavour Country (Food and Drink)". Wings. No. 24. p. 25. Retrieved November 20, 2015.
- ↑ 3.0 3.1 admin (2016-06-18). "Guaranty Stands for Food and Drink". THISDAYLIVE. Retrieved 2019-09-16.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 "Tiyan Alile". Thisday (Pressreader). Retrieved November 20, 2015.
- ↑ 5.0 5.1 "Star Spotlight: Tiyan Alile (Culinary Academy)". Nigerian Guardian. Retrieved November 20, 2015.
- ↑ "Tiyan Alile: Shaping The Future Of Grand Cuisine". guardian.ng. 4 March 2018. Retrieved 2019-09-16.
- ↑ BellaNaija.com (2017-08-16). "Chef Tiyan Alile and Temple Muse host Friends & Guests to a Book Reading Session from New Book 'Tale in a Pie'". BellaNaija. Retrieved 2025-06-24.
- ↑ BellaNaija.com (2017-06-12). "BN Book Excerpt: Tale in a Pie by Tiyan Alile". BellaNaija. Retrieved 2025-06-24.
- ↑ Nigeria, Guardian (2018-03-04). "Tiyan Alile: Shaping The Future Of Grand Cuisine". The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News. Retrieved 2025-06-24.
- ↑ Akins, Richard. "10 influential Nigerian business women inspiring the next generation". businessdayonline.com. Retrieved November 17, 2016.
- ↑ "Changing the Food Game in Nigeria". theupperdecklx.com. Archived from the original on February 22, 2015. Retrieved November 20, 2015.
- ↑ Chris Onouha (June 24, 2017). "There's always a lesson to learn from everything, even when I burn myself in the kitchen—Founder, culinary academy, Ikoyi". Vanguard. Retrieved February 15, 2018.
- ↑ "Site". Rotary VI East. Archived from the original on June 22, 2018.