Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Tiyan Alile

Di yinɛ Wikipiidia
Tiyan Alile
ninsaal
Sex or genderpua Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipNigeria Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igBenin City Dɛmisim gbɛlima
Tuumalawyer, Diib dugub, Diib kuosug Dɛmisim gbɛlima
Academic degreeBachelor of Laws Dɛmisim gbɛlima
Start of work period1999 Dɛmisim gbɛlima
Official websitehttp://www.culinaryacademy.com.ng Dɛmisim gbɛlima

Tiyan Alile anɛ Nigeria nɛ America dim ninkanɛ yʋʋ'ʋri yi paalʋ sʋ'ʋŋa. O anɛ didʋgʋd nɛ onɛ gɔsid diib zin'igin. Onɛ dɛŋin an' yiiga sɔbi yɔ'ɔg diib buudi kɔn'ɔb  kɔn'ɔb zin'ig sakur  Nageria teŋin. [1] O diib dʋgʋb zin'is la si'eba anɛ Ibadan Golf Club nɛ  nananana diib zin'is sieba Nigeria teŋin..[2] Nannaa onɛ an' tuongat didʋgʋdʋb nɛ diib zin'is wʋsa kpeem Nigeria. Onɛ yɔ'ɔg diib dugub zamisig zin'ig ka an' didʋgʋd kpeem bɛ Tarragon. Zin'ig kaŋa anɛ zin'ig kanɛ vɛnl ka an' nidib la'asug zin'ig ka diib nɛ dankpi'ema buudi wʋsa bɛ.O nyaŋidi la'asid ka tɔn'ɔd diibi paad zin'i banɛ bɔɔd sʋŋir wʋʋ Fiesta of Flavours Food Fairs, GTBank Food nɛ Drink Fair, the Mzansi Culinary Festival (SA).[3]

Ba da dʋa Alile bɛnɛ Benin City, o saam anɛ dʋata ka o ma an piiyam. On da zamisi die o tʋʋma gbaŋi bɛ wada pʋʋgin ka tʋm kpikpiŋ wada tʋʋma yʋʋma piiga la,[4] o da kpɛnɛs o mɛŋ diib zinig ni nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ atan ni ka li yinɛ on da zamis diib dʋgʋb yii o ma saan la, o da sɛnɛd bʋnɔnbida nɛ niim.[2] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi ka o da lɛb sakur kanɛ yʋʋri buon L'Academie de Cuisine ni ye o zamis diib dʋgʋb.[4]

On da bɛ sakurin la, Alile da mɔr zinig kanɛ ka o kuosid diib ka o da pʋdi li yʋʋr ye Tea Time Cupcakes. O da pinil diib dʋgʋb nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ awai la ni, sankan ka o da pinili sɛnɛd bʋnɔnbida bɛ Ibadan Golf Club ka li yʋʋr an Tees Hot Bites.[4][5] Yʋma anaasi nyaaŋ, yʋʋm tusayi nɛ atan ni, o da yɔɔg diib kuosig zinig Nigerian ka pʋdi li yʋʋr ye Mankɛnbiis tʋʋma ka mɛ da an onɛ gɔsid diib yela tis Genevieve Magazine.[4] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ anu la ni, Tiyan da zʋŋ o diib kuosig zinig ka pʋdi li yʋʋr ye Tarragon (o da nɔk nɛ dikanɛ ka o nɔŋ yʋʋri pʋd), linɛ ka o da pinili yi dinner club ni.[2]

Alile sɔb gbaŋ kanɛ ka ba o pʋdi li ye, sɔlima linɛ bɛ bʋnkiima ni, ka nidib da gɔs ka ye li anɛ "gbaŋ kanɛ paan dʋgʋb yela li kɔn sa".[6] Ba da zʋŋ gbaŋ la nɛ yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayɔpɔi, Sigsaa nwadig, daba anu daar. Lin yi sankan sa o maal tigir nam ka nidib kɛna karim gbaŋ la o tɛŋ ni nɛ tɛɛns sieba ni.[7][8][9]

Yʋʋm tusayi nɛ ayɔpɔi ni, Alile da pinili paan diib dʋgʋb ka pinil Nigeria sʋʋlim diib dʋgʋb sakur kanɛ da kɛn yiiga na la yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi ka li bɛ Lagos, Nigeria.[10][4] Diib dʋgʋb zamisig nwa paae li bɛn wan wʋʋ li taaba banɛ bɛ tɛŋ sieba ni ka ba lɛɛ gɔsid nɛ diib buudi buudi banɛ bɛ Nigeria sʋʋlim ni la yela. Onɛ an zugraani tis lʋgʋr kanɛ laas banɛ dʋgʋd diibi bɛ Nigeria la.[5] Tiyan paal kpɛɛmnami ba zamisig zinigin bɛ Central Johannesburg College sakur ni ka mɛ paal o sakur bil yinnɛ kanɛ da paasi nyaa diib dʋgʋb yaan yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayuobʋ bɛ India tɛŋin la[11] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayuobʋ diema kanɛ ka GTBank da maal ka li an diib dʋgʋb nyaab la ni, Tiyan nɛ o diib dʋgʋb baŋir dim taaba, da paal bipaala banɛ ka ba tʋʋma an diib dʋgʋb.[3] Yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayɔpɔi ni, o da zʋŋ o "biig yaam" tʋʋma, lin anɛ Africa dim banɛ an bibaanlig ka dʋgʋd diib diema, lin na niŋ siem ka Africa diib dʋgʋdib nyaŋi dʋg Africa diib kɔnɔb kɔnɔb ka dunia wʋsa nyɛ.[1][12]

Alile da an zugraani tis Rotary club of Victoria Island East lin yi yʋʋm tusayi nɛ piinɛ atan paae yʋʋm tusayi nɛ piinɛ anaasi ni.[13]

Alile di yaan piini bɛdigʋ, ka li yinnɛ an Luxury Travel Guide piini kanɛ ka ba tisid diib kuosig zinig kanɛ gaadi ba taaba, dunia wʋsa diib kuosig zinig kanɛ ka diib an sʋʋŋa gaad o taab nɛ dunia wʋsa diib dʋgʋdib laasig piini nam.

  1. 1 2 "Hey Young African Chef! What you've got cooking?". Business day. April 28, 2018. Retrieved February 16, 2018. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  2. 1 2 3 Otas, Belinda (September 2015). "Flavour Country (Food and Drink)". Wings. No. 24. p. 25. Retrieved November 20, 2015.
  3. 1 2 admin (2016-06-18). "Guaranty Stands for Food and Drink". THISDAYLIVE. Retrieved 2019-09-16.
  4. 1 2 3 4 5 "Tiyan Alile". Thisday (Pressreader). Retrieved November 20, 2015.
  5. 1 2 "Star Spotlight: Tiyan Alile (Culinary Academy)". Nigerian Guardian. Retrieved November 20, 2015.
  6. "Tiyan Alile: Shaping The Future Of Grand Cuisine". guardian.ng. 4 March 2018. Retrieved 2019-09-16.
  7. BellaNaija.com (2017-08-16). "Chef Tiyan Alile and Temple Muse host Friends & Guests to a Book Reading Session from New Book 'Tale in a Pie'". BellaNaija. Retrieved 2025-06-24.
  8. BellaNaija.com (2017-06-12). "BN Book Excerpt: Tale in a Pie by Tiyan Alile". BellaNaija. Retrieved 2025-06-24.
  9. Nigeria, Guardian (2018-03-04). "Tiyan Alile: Shaping The Future Of Grand Cuisine". The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News. Retrieved 2025-06-24.
  10. Akins, Richard. "10 influential Nigerian business women inspiring the next generation". businessdayonline.com. Retrieved November 17, 2016.
  11. "Changing the Food Game in Nigeria". theupperdecklx.com. Archived from the original on February 22, 2015. Retrieved November 20, 2015.
  12. Chris Onouha (June 24, 2017). "There's always a lesson to learn from everything, even when I burn myself in the kitchen—Founder, culinary academy, Ikoyi". Vanguard. Retrieved February 15, 2018.
  13. "Site". Rotary VI East. Archived from the original on June 22, 2018.