Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

University of Health and Allied Sciences

Di yinɛ Wikipiidia
University of Health and Allied Sciences
university, public university
Industryhigher education Dɛmisim gbɛlima
Inception2012 Dɛmisim gbɛlima
Short nameUHAS Dɛmisim gbɛlima
Motto textHealth for Devlopment Dɛmisim gbɛlima
ContinentAfrica Dɛmisim gbɛlima
CountryGhana Dɛmisim gbɛlima
Located in the administrative territorial entitySokode, Ho Dɛmisim gbɛlima
LocationSokode, Hohoe Dɛmisim gbɛlima
Coordinate location6°36′12″N 0°28′33″E Dɛmisim gbɛlima
Member ofGhanaian Academic and Research Network, Association of African Universities, Consortium of Academic and Research Libraries in Ghana Dɛmisim gbɛlima
Language usedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Colorwhite Dɛmisim gbɛlima
Official websitehttp://uhas.edu.gh/ Dɛmisim gbɛlima
Academic calendar typesemester Dɛmisim gbɛlima
Map

University of Professional Studies, Accra (UPSA) ka ba da buoni li ye Institute of Professional Studies (IPS), ana gɔmɛna university sakur kanɛ bɛ Ghana. Sakur la zinig bɛnɛ Accra.[1] UPSA anɛ university kanɛ an yiiga Ghana sʋʋlim pinili zamis nidib gbaŋ zamisig paalig nɛ nuug tʋʋma paalig. University of Professional Studies Act,   yʋʋm tusayi nɛ piinɛ ayi (wada kɔbisnii nɛ pisi) da kɛna tiak yʋʋr la yi Institute[2]  of Professional Studies lɛbis University of Professional Studies, Accra. UPSA mɔr paŋ ye ba zamis ka tis banɛ zamis anina kasɛta gbana linɛ sit paal ye ba zamisi yi zinig kan la.[3][4]

Ba da maal suori tis banɛ bɔɔd zamisig anina yʋʋm tusayi nɛ piinɛ awai nɛ tusayi nɛ pisi zamisig yʋʋŋ la. Ba da yɔɔg suor paalig ka sakur biis zamis zamisbanɛ an ACCA, ICAG, CIM, CIMA, ICSA nɛ sieba, ba yʋʋma anaasi zamisig naar, lin na niŋ siem ka ba yina paam tʋʋma tʋm.[5][6]

University la da pinil nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ anu ni, an asʋʋmmɛŋ sakur kanɛ zamisid kpikpiŋ yela, ka gɔmɛna die li bɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anii ni, dɔlisid wada kanɛ da paan nuug tʋʋma yela, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anii la (SMCD kɔbisyi). Li nyaaŋ ka ba paan nuug tʋʋma paaligi bɛ ligidi kanl zamisig, tuongaadig zamisig nɛ zamis sieba, ka li wʋsa da yinɛ Institute of Professional Studies Act, (Act 566), 1999.

Ba da paan nidib kpikpiŋ zamisig anina. Sɛnlʋŋ nwadig ni, yʋʋm tusayi nɛ anu la ni ka ba pinili zamisid Bachelor's degree zamisig ye ba dɔlis IPS Act 566 wada la. Gɔmɛna zugraan da tig nuugi li zugin nɛ yʋʋm tusayi nɛ anii, sɛnlʋŋ nwadig la ni, ka li da paal ye li yʋʋn paae gɔmɛna university ziesim bɛn. University la zamisid banɛ naae koligi nɛ banɛ naae ba university yiiga yʋʋma anaasi zamisig kɔnɔb-kɔnɔb ka bɔɔd ye ba tɔlis tuon.[7]

Zamis paala da kɛn tɛɛns kɔnɔb-kɔnɔb la da kɛ ka ba da tiak wada 566 linɛ da pinil yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ awai ni la. Waae tuon sa, University of Professional Studies Act, 2012 (ACT 850) da kɛna pinil tʋʋma, ka li kɛ ka ba tiak sakur la pʋd ye University of Professional Studies, Accra (UPSA).[8]

UPSA da paas zamisig sieba anina ye sakur biis zamis, bɛ yʋʋm tusayi nɛ piinɛ wai nɛ tʋsayi nɛ pisi zamisig yʋʋŋ la. Wada da bɛ kɛ ka sakur biis banɛ zamisid degree zamisig lɛn zamis nuug tʋʋma zamisig yinnɛ paas, ba sieba an ACCA, ICAG, CIM, CIMA, ICSA nɛ banɛ paas, ka li kɛt ka ba naad nɛ kasɛta gbana ayi.

Vice-Chancellor Professor Abednego Feehi Okoe Amartey da piana paal wada paalig nwa yela bɛ banɛ da paas piinɛ yinnɛ ni naad University la, ka da maani li malʋŋ la ni.[6][9]

Yʋʋm tusayi nɛ pisi, sɛnlʋŋ nwadig la ni, gɔmɛna zugraan kʋdʋg Nana Akufo-Addo da da yɔɔg bɔɔl nwɛnɛb zinig kanɛ ka nidib kɔbisnu na nyaŋi kpɛnɛ li pʋʋgin bɛ UPSA. Fʋ yaa yis bɔɔl nwɛnɛb zinig la, dɔɔg la da mɔr zinig kanɛ ka saam banɛ an kpɛɛmnam na nyaŋi zinin, ka mɔr fʋʋd tiasig zinis, nɛ zinis banɛ ka ba sʋad laad, dʋʋnim zinis, ka lɛn mɔr dɔɔdi tis University la kpɛɛmnam. Ba Vice-Chancellor da piana paal ye tɛŋ la dim yaa bɔɔd, ba tɔnɔe kpɛnɛ zinigin la diem.[10]

Ban pʋd gbɛɛnsig zinig ye Dr. Matthew Opoku Prempeh la yela

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ban da laas university la ni la da kɛ ka ba kpɛn nɔk suor kanɛ zunoe Dr. Prempeh nɛ on da an kpɛɛm sʋŋ, Minister kanɛ gɔsid gbaŋ zamisig lʋgir la nɛ on da nyaŋi sʋŋi mɛ dɔɔdi tis sakur bɛda la yela. Dr. Kofi Ohene Konadu, onɛ daa an kugdaani tis UPSA University da zunoe Dr. Prempeh nɛ on da sʋŋ university la ka ba nɔbig ka kɛŋ tuon la.[11] O da piana paal Dr. Prempeh da nyaŋi sʋŋ siem ka ba paam ligididɔɔg yaliŋ kanɛ an gbɛɛnsig zing, ka ba yʋʋn pʋdi li yʋʋr ye Dr. Matthew Opoku Prempeh Hostel.[11]

Prof Abednego Feehi Okoe Amartey 2016- (onɛ an Vice-Chancellor tis University of Professional Studies).

Prof Joshua Alabi [12]2012-2016 (Vice-Chancellor kanɛ da an yiiga tis University of Professional Studies).

Banɛ naae SHS nɛ koligi nam zamisig

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

·        Bachelor of Arts in Public Relations Management.

·        Bachelor of Science in Accounting.

·        Bachelor of Science in Accounting and Finance.

·        Bachelor of Science in Business Economics.

·        Bachelor of Science in Actuarial Science.

·        Bachelor of Business Administration.

·        Bachelor of Science in Information Technology Management.

·        Bachelor of Science in Marketing.

·        Bachelor of Science in Real Estate Management and Finance.

·        4-Year Bachelor of Laws (LLB).

·        3-Year Post First Degree Bachelor of Laws (LLB).

[13]

·        Diploma in Accounting.

·        Diploma in Marketing.

·        Diploma in Management.

·        Diploma in Public Relations Management.

·        Diploma in Information Technology Management.

·        Association Of Certified Chartered Accountants (ACCA) UK.

·        Institute of Chartered Accountants, Ghana (ICAG).

·        Chartered Institute Of Marketing, (CIM) UK.

·        Chartered Institute Of Management Accountants (CIMA) UK.

·        Institute Of Chartered Secretaries and Administrators (ICSA) UK.

Banɛ zamisid ye ba dʋal university gbaŋ zug
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

[14]

·        Master of Philosophy in Finance.

·        Master of Philosophy in Leadership.

·        Master of Business Administration in Accounting and Finance.

·        Master of Business Administration in Auditing.

·        Master of Business Administration in Corporate Governance.

·        Master of Business Administration in Internal Auditing.

·        Master of Business Administration in Marketing.

·        Master of Business Administration in Petroleum Accounting and Finance.

·        Master of Business Administration in Total Quality Management.

·        Master of Science in Leadership.

Nidib sieba bane naae anina

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

·        Joshua Alabi

·        Margaret Ansei

·        Ball J

·        Camidoh

·        Albert Kan-Dapaah

·        Ernest Henry Norgbey

·        Eric Oduro Osae

·        Otumfuo Nana Osei Tutu II

·        Xabier Pikaza

·        Stonebwoy

  1. "University of Professional Studies, Accra". Times Higher Education (THE). 2021-11-14. Retrieved 2023-08-12.
  2. "Dictionary.com | Meanings & Definitions of English Words". Dictionary.com. 2024-07-25. Retrieved 2024-07-25.
  3. "National Accreditation Board - Public Universities (10)". National Accreditation Board - Public Universities. Archived from the original on 2020-05-19. Retrieved 2018-11-06.
  4. "Educational Members - Accreditation Council for Business Schools and Programs". Accreditation Council for Business Schools and Programs. Retrieved 2018-11-06.
  5. "UPSA introduces 'dual qualification' for students". GhanaWeb. Retrieved 2019-08-25.
  6. 1 2 Sagoe, Kojo (2019-07-15). "All You Need To Know About The 11th Congregation Of The University Of Professional Studies Accra". Kuulpeeps - Ghana Campus News and Lifestyle Site by Students. Retrieved 2020-12-25.
  7. "Institute of Professional Studies(IPS)". Ghana Yello Website. Ghana Yello. 31 January 2014. Retrieved 2014-02-19.
  8. "History of the University". University of Professional Studies, Accra. Archived from the original on 2014-02-08. Retrieved 2014-02-10.
  9. https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/UPSA-introduces-dual-qualification-for-students-774955?channel=A1
  10. "Akufo-Addo commissions UPSA AstroTurf stadium". MyJoyOnline. 2020-09-04. Retrieved 2020-09-05.
  11. 1 2 Online, Onua (2024-11-19). "UPSA names hostel after Dr. Matthew Opoku Prempeh for contributions to education". OnuaOnline. Retrieved 2024-11-19.
  12. "Akufo-Addo Congratulates Prof Alabi". GhanaWeb. 2012-11-24. Retrieved 2020-12-25.
  13. 1 2 "Undergraduate & Diploma Programmes". Undergraduate & Diploma Programmes. Archived from the original on 2019-07-08. Retrieved 2018-11-06.
  14. "Graduate Degree". Undergraduate & Diploma Programmes. Archived from the original on 2019-07-08. Retrieved 2018-11-06.