2016 Ghanaian general election
| Country | Ghana |
|---|---|
| Applies to jurisdiction | Ghana |
| Follows | Ghana 2012 Vɔɔtʋg |
| Followed by | 2020 Ghanaian general election |
| Point in time | 7 Samanpiid/Nwadispii nɛ atan 2016 |
Ghana teŋgbauŋ wʋsa vɔtʋg linɛ da yi yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ 2016 la ni, li Nasaa nwadis piinɛ ayi' la daba ayɔpɔi daar. Ba da vɔtnɛ gaŋ gɔmma zugraan nɛ wadmaanib. Ba da ziꞌel dabisir la nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ la ni; li nwadis piinɛ yinne la daba ayɔpɔi daar 7-11-2016,[1]amaa banɛ an wadmaanibi bɛ Wadmaanib Yir da zanꞌas dabiskan la.[2] Vɔt kan la ni ka Nana Akufo-Addo onɛ da an Minister for Foreign Affairs Zugraan president John Kufuor gɔmina ni ka an Wabʋg Paati la nid la da di gɔmina zugraan ka lieb Ghana President. O da nya'a naꞌam lanɛ nɔɔra atan' yʋ'ʋn di ka bas gɔmina zugdaan John Mahama onɛ an Maꞌasim Tiig Paati (National Democratic Party) la nid. Ba da mɔɔl onɛ di vɔtʋg la nɛ yʋʋm tusa ayi' nɛ piinɛ ayuobʋ li nwadis piinɛ ayi' la daba awai daar, bɔzugɔ tɛɛns ayi' da nan pʋ vɔɔti naae. Lin da yi miti pisnu nɛ yinne gaad kɛrifa ayɔpɔi zaamnɔɔr la, ka Mahama da buol Akufo-Addo pʋꞌʋs o nɛ o zusʋŋ. Ka miti pisnaasi nɛ anu gaad kɛrif anii la, ka Vɔtʋg Tʋʋma dim la yina mɔɔl ye Akufo-Addo di vɔɔtʋg ka nyaŋi Mahama nɔɔr yimmʋ. Lina da an yiiga Ghana vɔɔtʋgin ka ba lug gɔmma zugraan kanɛ zinꞌin naꞌam kʋk ka mɔɔd ye ba lɛn vɔɔt o.
Vɔtʋg na keŋ siꞌem
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Suokanɛ ka ba dɔlisidi vɔɔtid Gɔmma Zugraan Ghana nwa anɛ linɛ ka ba buon ye two-round system, ka din pa'al ye asɛɛ ka onɛ di la paam banɛ vɔɔt la kal pʋsʋg nɛ bi'ela bɛɛ 50% amaa wadmaanib banɛ an 275 ka zi'e tis constituency yinne-yinne la, ba yinne vɔt kal ya'a gaad bama la bi'ela, on sɔbi di kuk la. Ba buon dina ye first-past-the-post voting.
Nimbanɛ mɔr suor ye ba vɔt anɛ Ghana dim banɛ yʋma paae piinɛ anii bɛɛ gaad la, amaa gɛɛmis pʋ mɔr suori na vɔɔtɛ. Ka wadmaanib naꞌanyaꞌadib la sʋm ka ba anɛ Ghana nidib ka mɛ yi zinꞌikanɛ ka o nyaꞌad naꞌam la, bɛɛ o bɛ ani paae yʋma anu yʋʋm piiga pʋʋgin ka vɔtʋg la naan paae.[3]
Na'am nya'ab
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zugraannam na'anya'adib
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Nidib da gaad bam pii nɛ ayuobʋ banɛ da diꞌe gbana ofis kanɛ gɔt vɔɔtʋg yɛla ka ba buon ye, Election Commission la ye ba nyaꞌa Zugraan naꞌam la. Amaa, bam pii nɛ atanꞌ ka ba da zanꞌas ye ba pʋ nar ye ba paas Zugraan naꞌanyaꞌadibin la bɔzugɔ, ba pʋ dɔlli di suorɛ. Nana Konadu Agyeman Rawlings, onɛ da an National Democratic Party mɛ da paas banɛ ka ba da pʋ tisi ba suor la. Banɛ ka ba da pʋ tisi ba sour la da yɛl ye, pɔlitics zug ka ba pʋ tisi ba sour la. Amaa Vɔɔtʋg ofis dim bɛɛ Electoral Commission (EC) da kiꞌis ya ye ban yɛt siꞌem la kaꞌ sida. Ban da pʋ tis bama la sour la, Zugraan naꞌanyaꞌadib anaasi maꞌaa da kpɛlim. Amaa Progressive People's Party (PPP) naꞌanyaꞌad onɛ an Paa Kwesi Nduom la da zaŋ EC la dʋ kooto bam pʋ tis o suor la zug. Kooto la da tis o bʋʋd ka kɛ ka o paas naꞌanyaꞌadibin la. Din nyaꞌaŋ, naꞌanyaꞌadib ayiꞌ mɛ da keŋ kooto di ka ba yʋꞌʋn laꞌas bana ayɔpɔi.
Ivor Greenstreet onɛ da an Convention People's Party naꞌanyaꞌad la da an yiiga sɔbi nyaꞌa teŋgbauŋ Zugraan ka an pɔnꞌɔr.
| Party | Presidential Candidate | Running Mate |
| National Democratic Congress | John Dramani Mahama | Kwesi Amissah-Arthur[4] |
| Convention People's Party | Ivor Greenstreet | Gabby Nsiah Nketiah[5] |
| New Patriotic Party | Nana Akufo-Addo[6] | Mahamudu Bawumia[4] |
| Progressive People's Party | Paa Kwesi Nduom | Brigitte Dzogbenuku[7] |
| People's National Convention | Edward Mahama | Emmanuel Anyidoho[8] |
| National Democratic Party | Nana Konadu Agyeman Rawlings | Kojo Mensah Sosu[9] |
| Independent Candidate | Jacob Osei Yeboah | Daniel Wilson Torto[10] |
Gɔmma zugdaan John Mahama da mɔr suor ka ziꞌenɛ paasi o nɔɔra ayi' bɔzugɔ o diꞌel naꞌam la ka li kpɛm nwadis ayuobʋ maꞌaa nɛ ban na vɔt yi o zuraag John Atta Mills ni. Ghana, nwa ni gɔmma zugdaan nyaꞌadɔl yaꞌa diꞌe naꞌam la , ka gaŋ saŋkanɛ ka ba mɔr naꞌam la pʋʋsʋg kpɛlim , ba na basi o ka mɔr naꞌam la saŋa yinne maꞌaa. , saŋa la pʋʋsʋg yaꞌa gaŋ , gɔmma nyaꞌadɔl mɔr suor ka mɔr naꞌam la saŋa nɔɔra ayi.[11]
Wadmaanib naꞌanyaꞌadib
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Nidib 1,144 daa nyaꞌad wadmaanib naꞌam la bɛ 275 wadmaanib kʋk la ni. NDC nɛ NPP wʋsa mɔr 275 naꞌanyaꞌadib, ka CPP (222 naꞌanyaꞌdib) nɛ PPP (163) ka paati nam ayi daa an paati banɛ maꞌaa paam naꞌam la pʋʋsʋg -pʋʋsʋg .Ka PNC mɔr 64 naꞌanyaꞌadib, ka NDP mɔr 33 naꞌanyaꞌadib, ka APC mɔr 20 naꞌanyaꞌadib, ka GCPP mɔr 10 naꞌanyaꞌadib, ka UFP mɔr six naꞌanyaꞌadib , ka DPP nɛ UPP wʋsa mɔr naꞌanyaꞌad yinne- yinne maꞌaa. ka 74 an asuꞌoe -m-mɛŋ naꞌanyaꞌadib.[12]
Pʋtɛnꞌɛr vɔtʋg
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Gɔmma zudaan nam
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]| Poll source | Date | Sample size | Undecided | Mahama
NDC |
Akufo-Addo
NPP |
Nduom
PPP |
Greenstreet
CPP |
Other candidates | Notes |
| Restart International | 5 December 2016 | 2,000 | 54.7% | 43.7% | |||||
| Ben Ephson | 28 November 2016 | N/A | 52.4% | 45.9% | 1.7% | 2% margin of error | |||
| Ben Ephson | October 2016 | N/A | 50.8% | 47.5% | 1.7% | 2% margin of error | |||
| Goodman AMC | August 2016 | 2,184 | N/A | 48% | 45% | 7% | 0% | 2.1% margin of error | |
| Goodman AMC | June 2016 | 1,644 | N/A | 44% | 49% | 6% | 1% | 2.3% margin of error | |
| Goodman AMC | April 2016 | 1,216 | N/A | 32% | 65% | 3% | 0% | ||
Results
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Constituencies nam nɛ banɛ di
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]■ – Nana Akufo-Addo
■ – John Dramani Mahama
Gɔmma zugdaan nam
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]| Candidate | Running mate | Party | Votes | % | |
| Nana Akufo-Addo | Mahamudu Bawumia | New Patriotic Party | 5,755,758 | 53.72 | |
| John Dramani Mahama | Kwesi Amissah-Arthur | National Democratic Congress | 4,771,188 | 44.53 | |
| Paa Kwesi Nduom | Brigitte Dzogbenuku | Progressive People's Party | 106,092 | 0.99 | |
| Ivor Greenstreet | Gabby Nsiah Nketiah | Convention People's Party | 25,552 | 0.24 | |
| Edward Mahama | Emmanuel Anyidoho | People's National Convention | 22,214 | 0.21 | |
| Nana Konadu Agyeman Rawlings | Kojo Mensah Sosu | National Democratic Party | 16,935 | 0.16 | |
| Jacob Osei Yeboah | Daniel Wilson Torto | Independent | 15,911 | 0.15 | |
| Total | 10,713,650 | 100.00 | |||
| Valid votes | 10,713,650 | 98.46 | |||
| Invalid/blank votes | 167,349 | 1.54 | |||
| Total votes | 10,880,999 | 100.00 | |||
| Registered voters/turnout | 15,712,499 | 69.25 | |||
Sʋꞌʋllim nam
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]| Region | ||||
| Nana Akufo-Addo
NPP |
John Dramani Mahama
NDC | |||
| Votes | % | Votes | % | |
| Ashanti | 1,640,694 | 75.98 | 503,497 | 23.32 |
| Brong-Ahafo | 531,147 | 53.87 | 422,789 | 44.91 |
| Central | 496,668 | 53.22 | 405,262 | 43.43 |
| Eastern | 674,240 | 63.30 | 379,675 | 35.65 |
| Greater Accra | 1,062,157 | 52.42 | 946,048 | 46.69 |
| Northern | 429,375 | 41.89 | 569,853 | 55.59 |
| Upper East | 157,398 | 34.93 | 271,796 | 60.32 |
| Upper West | 102,843 | 35.94 | 167,032 | 58.37 |
| Volta | 135,077 | 17.38 | 629,398 | 80.97 |
| Western | 526,159 | 52.38 | 455,838 | 45.38 |
Wadmaanib
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]| Party | Votes | % | Seats | +/– | |
| New Patriotic Party | 5,661,248 | 52.48 | 169 | +47 | |
| National Democratic Congress | 4,560,491 | 42.28 | 106 | –42 | |
| Progressive People's Party | 186,741 | 1.73 | 0 | 0 | |
| Convention People's Party | 69,346 | 0.64 | 0 | –1 | |
| People's National Convention | 42,236 | 0.39 | 0 | –1 | |
| National Democratic Party | 19,450 | 0.18 | 0 | 0 | |
| All People's Congress | 2,527 | 0.02 | 0 | New | |
| Great Consolidated Popular Party | 1,368 | 0.01 | 0 | 0 | |
| United Front Party | 896 | 0.01 | 0 | 0 | |
| Democratic People's Party | 867 | 0.01 | 0 | 0 | |
| United Progressive Party | 430 | 0.00 | 0 | New | |
| Independents | 241,884 | 2.24 | 0 | –3 | |
| Total | 10,787,484 | 100.00 | 275 | 0 | |
| Valid votes | 10,787,484 | 98.98 | |||
| Invalid/blank votes | 111,137 | 1.02 | |||
| Total votes | 10,898,621 | 100.00 | |||
| Registered voters/turnout | 15,639,690 | 69.69 | |||
Gɔsim mɛ
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- List of MPs elected in the 2016 Ghanaian parliamentary election
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Parliament-approves-GHC826m-for-2016-elections-402426
- ↑ Pa'alin gbɛlʋŋ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named:0 - ↑ http://www.ipu.org/parline-e/reports/2123_B.htm
- 1 2 http://www.theafricareport.com/West-Africa/ghanas-npp-prepares-for-the-2016-presidential-race.html
- ↑ http://citifmonline.com/2016/09/29/cpp-chooses-gabby-nketia-as-running-mate/
- ↑ http://www.tvcnews.tv/?q=article/ghana-akuffo-addo-contest-2016-presidential-election
- ↑ https://web.archive.org/web/20170209012427/http://www.myjoyonline.com/politics/2016/august-4th/nduom-picks-former-miss-ghana-as-running-mate.php
- ↑ http://citifmonline.com/2016/09/10/pnc-settles-on-havard-trained-economist-as-running-mate/
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/NDP-unveils-Kojo-Mensah-Sosu-as-running-mate-475305
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/JOY-selects-Wilson-Torto-as-running-mate-486053
- ↑ https://www.constituteproject.org/constitution/Ghana_1996.pdf?lang=en
- ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/