Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Al cutting

Di yinɛ Wikipiidia
Al cutting
activity, type of arts
Subclass ofcarving, engraving process, Chinese art Dɛmisim gbɛlima
CountryChina Dɛmisim gbɛlima
Country of originChina, People's Republic of China Dɛmisim gbɛlima
Product or material producedAsian seal Dɛmisim gbɛlima
Intangible cultural heritage statusRepresentative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity Dɛmisim gbɛlima
Described at URLhttps://ich.unesco.org/en/RL/00217, https://ich.unesco.org/fr/RL/00217, https://ich.unesco.org/es/RL/00217 Dɛmisim gbɛlima
Practiced byseal cutter Dɛmisim gbɛlima
Usesseal material Dɛmisim gbɛlima

Seal carving, ka sieba buon ye seal cutting, bɛɛ zhuanke bɛ China dim pianadin la (篆刻), anɛ buudi tʋʋma (yaabʋg) dinɛ yi China ka yʋʋn yaligi paae East Asia. Di anɛ ban na nwaae makir ka di zɛmis nɛ seal nindaa (dinɛ ka ba mɔri sitampid, ka lʋga ni bɛɛ agɔlɛ). Ba mɛ lɛm buoni li ye seal engraving.[1]

Shang dynasty

Shang dynasty seal da pinili tʋmnɛ gɔmena ɔfisinamin, zinikanɛ ka ba zieni tis paŋ nɛ kpieŋ. Shang nɛ Zhou dynasty nam saŋa, laabanɛ ka ba da mɔri maan seal da anɛ bʋnkɔnbid kɔnba maaa, kunt zɛnɛg nɛ dan dʋgʋt. ba da anɛ nimbanɛ ka ba zamisi ba, banɛ mɔr miilim, laanɛ banɛ mii yaabʋg sʋʋŋa, di kas kas anɛ tʋʋmkaŋa ni, ka ba maan seal nam.

Ban da laam mɔr sealnami tʋm gɔmena tʋʋma ni, ban da maani li siem anɛ dinɛ da dɔl supor ka vɛnl. Shang dynasty la saŋa, oracle bone script (甲骨文) ka ba da mɔri tʋm. Zhou saŋa la mɛn, ba da mɔr scripts kɔnɔb kɔnɔbi tʋm (bɔzugɔ Chinese sɔbbiela la da nam pʋ naal taabaa), amaa dazhuan (大篆) bɛɛ jinwen (金文) scripts ka ba da mɔri tʋm.

Qin dynasty

Qin dynasty saŋa la mɛn ka da mɔr seal script banɛ nar ka mɔr vɛnlim nwɛnɛ xiaozhuan (小篆) da an dinɛ ka ba da siak ye ba mɔri tʋm dɔlisid Chancellor Li Si ka Emperor Qinshihuang mɛ da gaŋi li, dinzug ba da siak ka Chinese sɔbbiela yʋʋn naal taaba di yiiga saŋa. Ka Chinese architecture nɔbʋgid la zug, seal banɛ da bɛ saŋkaŋa la ka nidib bɛdegʋ da mɔri tʋmi bay a mɛɛbin, Mak nwɛnɛ ba yaa naae bilɔk maalʋg ba na nɔk seal la tabili di zug ka di paal ye on sɔba maali li. Nɛɛnam buudi bɛdegʋ ka ti da nyɛti saŋkan.Seal ban, ka ban da paan onɛ maali li la yʋʋr, saŋa, bɛɛ zinig maaanɛ, ba mɔr vɛnlim kɔnɔb kɔnɔb paan onɛ maali li la bɛllim nɛ o tʋʋma an siem.

Song dynasty

Song dynasty gbanʋŋ zamisid la da nɔbʋg ka nidib baŋi di yɛla. Din yi saŋkan la, ba yʋʋm mɔrnɛ kʋg bʋgʋsa maan seal cutting. Kuga banɛ yi Qingtian, nananna di bɛnɛ Zhejiang Province, ka ba buon ye Qingtian kugir (青田印石) ka banɛ ka ba buon ye Shoushan stone (壽山印石) mɛ yi Fujian Province ka nidib bɛdegʋ mɛ tʋm. Tʋmtʋmnib sieba yʋʋn da lieb miidim, ka nwaad sitaainam bɛdegʋSome. Yaasa, saŋkaŋa ka ba da pinili mɔr seal nami zanbin pɛntʋgnam nɛ kaligirafi

Yuan dynasty

Yuan dynasty la ni, seal cutting da pʋn dɛŋim anɛ tʋʋmkanɛ nɔbʋg.

Ming nɛ Qing dynasty nam la an two golden periods tis seal cutting tʋʋma. Qing dynasty stones yinɛ Mongolia ka ba buon ye Balin stone (巴林印石) ka da pinili tʋm. Nananna, tʋʋmkanɛ an Chinese pɛntʋg bɛɛ kaligirafi yʋʋm mɔrnɛ seal yinne bɛɛ babig.[2]

Zhe School (浙派): di bɛnɛ Zhejiang Province, ka ba buoni li ye Zhe School giŋa, bɛɛ Xiling School, Xiling Seal Art Society. Ka da nɔbʋg Ming nɛ Qing dynasty nam saŋa.

Hui School/Wan School (徽派/皖派): based in Anhui Province. Ka da nɔbʋg Ming nɛ Qing dynasty nam saŋa.

Hai School (海派): di bɛnɛ Shanghai ka ba sigi li nɛ teŋ la yʋʋr. ka nidib da baŋi li yɛla Qing onɛ da maal kaalim la dynasty saŋa bɛ Republic of China.

Nintitada banɛ tʋmmi li ni

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]
  • Seal (Chinese):
  • Knob carving:
  • Side carving:
  1. https://web.archive.org/web/20120721032000/http://oxforddictionaries.com/definition/english/seal
  2. http://www.vincentpoon.com/the-seal.html