Alençon lace
| Subclass of | needle lace-making, French art |
|---|---|
| Part of | culture of Normandy |
| Inception | 1717 |
| Facet of | Alençon |
| Country | France |
| Located in the administrative territorial entity | Alençon |
| Country of origin | Kingdom of France |
| Intangible cultural heritage status | National Inventory of Intangible Cultural Heritage in France, Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity |
| Described at URL | https://ich.unesco.org/en/RL/00438, https://ich.unesco.org/fr/RL/00438, https://ich.unesco.org/es/RL/00438 |
Alençon lace (UK: /ˈælənsɒn, æˈlɒ̃sɒ̃/,[1] US: /əˈlɛnsɒn, -sən/)[2][3] or point d'Alençon (French: [pwɛ̃ dalɑ̃sɔ̃]) anɛ kparibpiim lace kanɛ ka ba da pinꞌili di maalug Alençon bɛ France la. Sansieba ba buoni di ye "Queen of lace." Lace maalʋg da pinꞌili Alençon nɛ 16th century la nid ka zinꞌikanɛ ka ba da maan la da yaligi nɔbʋg Louis XIV saŋa yinɛ Jean-Baptiste Colbert, onɛ da pinꞌil Royal Workshop teŋin la ka ba sinꞌiŋi maan lace Venetian style yʋʋm tusir, kɔbisyuobʋ nɛ pisyuobʋ nɛ anu (1665). Dinɛ zug ka ba da mpinꞌil workshop kaŋa anɛ di sie French kɔɔtʋ da ziꞌe kimm ka ba ziid laꞌad tensieba kpɛnꞌɛd na la. Marthe La Perrière da tiak Venetian suokanɛ ka ba dɔlisidi maal la ka Alençon da yina nɛ sitaai saaŋ yʋʋm tusir, kɔbisyuobʋ nɛ pisyɔpɔi nɛ anu (1675) la ni Colbert monopoly da naae la nyaꞌaŋ. Lace la da anɛ dinɛ mɔr vɔnya ka gɛndig bɔɔnsim yinne ka di dɔl taaba teŋir la ka mɛ paas vɛnlim buudi kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb ka bas zinꞌisieba ye ba paas sitaai sieba.[4]
Labakʋda
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Laꞌanɛ lace bɔɔdim da sie hali ka di yinɛ French Revolution yɛla la, di da lɛm paam paŋ yaꞌas Second French Empire saŋa. St.Marie-Azélie Guérin Martin,[5] onɛ an ma tis St. Therese[6] onɛ yi Lisieux ka da maan lace ka nidib bɛdegʋ miꞌ o Alençon. Bamba Müller, Maharaja Duleep Singh pʋꞌa, ka ba da yɛ Alençon trimmed gown o sid kulig malʋŋ ni bɛ Alexandria, Egypt yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyuobʋ nɛ anaasi (1864) la ni.[7] Onɛ da maali Alençon lace la da pinꞌili sied 19th century la naari ka ba yʋꞌʋm pinꞌili tiaꞌas fuud nɛ ban da maal masin banɛ maan lace nam la.
Lace banɛ ka ba nɔk nuꞌusi maal da anɛ banɛ maan biꞌel-biꞌel ka Carmelite nuns ka guꞌ baŋir kan Alençon. Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ ayuobʋ (1976) la ni, ba da pinꞌil National Lace Workshop teŋ la ni ye di sʋŋ ka lace maalʋŋ baŋir la kpɛm bɛ ka da kpii bɔdigɛ. Zinꞌisiꞌa bɛ paꞌan lace an siꞌem nɛ ban maani li siꞌem bɛ Musée des Beaux Arts et de la Dentelle, ka di bɛ tempʋʋg la sʋʋgin ka pʋ lal nɛ Workshop la. Workshop nam la mɛŋ yɔꞌɔgnɛ tis sɔꞌ wʋsa dabis-sieba ni yʋʋm pʋʋgin.
UNESCO da nyɛ tʋʋmkanɛ an lace maalʋg la ka zaŋi li paasi di Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity[8] yʋʋm tusa ayi nɛ piiga nwadis piinɛ yinne la ni
Gɔsim nɛꞌ mɛn
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- Alençon
- Lace
- Brussels lace
- Flanders lace
- List of fabric names
- Normandy
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ http://www.lexico.com/definition/Alen%C3%A7on
- ↑ https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alencon
- ↑ https://www.merriam-webster.com/dictionary/alen%C3%A7on
- ↑ https://www.jeanleader.net/collection/alencon.html
- ↑ https://web.archive.org/web/20140315142650/http://www.louiszeliemartin-alencon.com/eng/the-message/z%C3%A9lie-s-life/
- ↑ https://web.archive.org/web/20140315143024/http://www.louiszeliemartin-alencon.com/eng/the-message/the-life-of-st-th%C3%A9r%C3%A8se/
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Alen%C3%A7on_lace#cite_note-7
- ↑ http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/forty_six_new_elements_added_to_representative_list_of_the_intangible_cultural_heritage/