Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Dɔɔg

Di yinɛ Wikipiidia
Dɔɔg
Subclass ofinterior space, facility, artificial physical structure Dɛmisim gbɛlima
Part ofartificial physical structure, building Dɛmisim gbɛlima
Connects withconnecting corridor Dɛmisim gbɛlima
Has contributing factorinterior architecture Dɛmisim gbɛlima
NCI Thesaurus IDC69074 Dɛmisim gbɛlima

Mɛɛb pʋʋgin bɛɛ ship pʋʋgin, dɔɔg anɛ paalʋ kanɛ ka zanguoma bɛdigʋ lus ka mɔr zaanɔɔr zinig kanɛ dɔlli yit ka kpɛnɛd, bɛɛ ba gbie zinig sia bas. Zaanɔɔr la dɔlnɛ suori yit bɛɛ kpɛnɛd dɔɔd sieba ni, bɛ dɔlli yit yaŋirin. Li paalʋ la yalim ka nidib nyaŋidi yit ka kpɛnɛd. Li zu'or bɛn, kʋgis banɛ bɛ anina, nɛ dɔɔg la bɛ zinig sia mɛɛb la bɛɛ ship la ni(saŋsieba ziriga pʋʋgin) paan ban ye ba tʋm tʋʋm sia dɔɔg la pʋʋgin.

Din pinil siem la, ba da pinili bɛ dɔɔdin ka li gaad Minoan cultures pinilig saŋa sa, yʋʋma tusayi, nɛ kɔbisyi (2200 BC) yaaŋ, ba da lɛɛk titan Akrotiri linɛ bɛ Santorini ka nyɛ ka li paal yɛ dɔɔd da bɛ mɛsieba pʋʋgin.[1][2]

Kʋdimin mɛɛb la sa, dɔɔd bʋʋdi-bʋʋdi da bɛ ka ba sieba an gbɛnɛsig dɔɔd, dʋgʋb dɔɔd, sʋʋb dɔɔd, laad dɔɔd, saam dɔɔd, nɛ dɔɔd banɛ mɔr tʋʋma kɔnɔb-kɔnɔb. Akrotiri linɛ ka ti pian' li yɛla yiiga la, ba da nyɛ dɔɔd ka ba mɛ paali ba taaba zug ka mɛ ban dɔl lɔsia dʋt ka sigid, sʋʋb dɔɔd ka laasieba bɛɛ anina wan wʋʋ sʋʋb tan laas, ku'onwiins, nɛ dʋʋnim dɔɔd, ka li wʋsa tɔɔŋ nɛ tan kuosuoya banɛ ka ba maali paae ku'omin, ka li mɔr ku'omaasig bʋn nɛ ku'otʋʋlig bʋn.[1] Ancient Rome da mɔr mɛɛb bɛda anina nɛ dɔɔd kɔnɔb-kɔnɔb anina ka dɔɔd la sieba an nidib sʋad zinig sieba sʋʋd. Anasazi nif niɛr saŋa ba mɛ da mɛ dɔbɛda, li sieba an dɔkʋda bɛ North America, nɛ Maya bɛ Central America linɛ da mɔr dɔɔd banɛ ka ba mɛ tituaaa yʋʋma kɔbiga (hundred AD) saŋa. Han dynasty pinilig, China sʋʋlim (na wan wʋʋ wan wʋʋ yʋʋma kɔbisyi, 200 BC)], dɔsʋma bɛda da pinil ya, li kas-kas zinis banɛ ka nidib bɛdigʋ laasid nɛ winpʋʋs dɔɔd; ba da mɛ dɔɔd la bʋʋdi kɔnɔb-kɔnɔb ka mɛ lɛn mɛ dɔsieb paali ba taaba zug.

Tʋʋma dɔɔd

Ba da mɛ dɔsieba nɛ ye yidim la tʋm tʋʋma ba pʋʋgin, ba sieba an dʋgʋb dɔɔd, diib dɔɔd, nɛ and dɔɔd banɛ ka ba sʋat nyaa ye ba sɛ, ka lin wʋsa da anɛ diib yela dɔɔdi la. Yin tʋʋm dɔɔg bɛɛ zamisig zinig tɔnoe bɛ ka ba digil papaer nam nɛ tʋʋm sieba anina. Ba maan tʋʋma dɔɔd sieba ka li siakid ban ye ba tʋm tʋʋm sia la: dɔɔg kanɛ ka ba sɛnɛd fuud anɛ sɛnɛb maa dɔɔg, laad piesig dɔɔg mɛ anɛ ye ba piesid ka ayɔnid fʋʋda anina.

Dɔɔd sieba tʋʋma anɛ ye ba kɛ ka fʋ nyɛ vʋʋsim ka zinig la mɛ an nyain, ba sieba an dʋʋnim dɔɔg nɛ sʋʋb dɔɔg, ba tɔnoe laasi ba nɛ dɔsieba pʋʋgin, bɛɛ ba dɔɔd kɔnɔb-kɔnɔb. Dɔɔg kanɛ ka sɔ na nyaŋi kpɛnɛ faaen o mɛŋ mɔr dʋ'ʋnim zinigi li pʋʋgin nɛ nuus pier zinig, ka lɛɛ pʋ mɔr sʋʋb dɔɔg anina. Dɔɔd banɛ ka sɔ na nyaŋi kpɛnɛ tiak o mɛŋ ni ka sʋʋb zinig lɛɛ bɛ.

17th, 18th, nɛ 19th centuries ni, banɛ da an kpan'am dim la da mɛɛd dɔbama kɔnɔb-kɔnɔb, ka pʋ laasidi baa. Ba da mɛɛd dʋgʋb dɔɔg nɛ tɔɔŋid ka li bɛɛ di kɔnɔ, bɛɛ zinig kanɛ ka laad kae, bʋgʋm paa ti laaŋ yela, ka tʋʋlig la nɛ nyɔɔs la mɛ pʋ paad zak la pʋʋginɛ tʋʋlig nwadis la saŋa.[3] Bin dɔɔg, titaam da anɛ bangida bibis, ba da mɛɛdi ba nɛ yir la yiŋ lalli sa, ka nyʋʋg nɛ bʋnvʋlnam da kpɛnɛ yaan la.

Laasʋg dɔɔd

Dɔɔd kɔnɔb-kɔnɔb kɛna saŋa kanɛ gaad la, ka ba wʋsa tʋʋma an ye ba sʋŋ ka nidib nyaŋi laasi zinin.

Centuries banɛ gaad la, ya bɛda da mɔr yiŋ dɔtitada yalima. Dɔbama da yalim nɛ ka laasʋma mɛ bɛ ba pʋʋgin. Dɔban da anɛ nidib babig laasig dɔɔd ka da bɛnɛ nintitada yaan. Dɔkaŋa pʋʋgin, banɛ da mɔr sɔnsig nɛ tɛŋin daan la da sian o anina. Din zuoe la zug, ba da mɔri ba ka nidib bɛdigʋ laasid anina dit ka nʋʋd, bɛɛ ban yis kʋgis la ka yʋʋm yʋʋma waad, bɛɛ ba nwɛɛd ball anina. Yin la zinig sia da bɛ an dɔsʋada, ka yidaan la nɛ o yidim la dɔlli ba zuanami kpɛnɛd anina sɔnsid.

Zinig dɔɔg, bɛɛ yiiŋ dɔɔg da bɛ ye saam zinin anina ka mɛ diem diema anina. Dɔɔg yinne da bɛ an dau la dɔɔg ka ba buon man cave; ka kʋdimin dim da buon cabinet , banɛ bɔɔd ye ba mɔri ba dɔɔdi ba kɔnɔ la. Yabɛda da mɔr dɔɔd banɛ bɛɛ ba kɔnɔ, ka ban an diema dɔɔd; bama sieba an library, home theater, billiard room, game room, nɛ yʋʋma dɔɔg.

Dɔɔgbɛɛndig

Dɔɔg gbɛɛndig anɛ dɔkanɛ ka gadig bɛɛ sɔŋ bɛ anina, ka di tʋʋm an ye ba kpɛnɛ gbis. Master bedroom mɔr dɔɔd bɛdigʋ di pʋʋgin. Saam dɔɔg anɛ dɔkanɛ bɛɛ tis nɛ saam banɛ na kɛna gbɛn yela. Nursery anɛ biis dɔɔg gbɛnɛdig. Lin tɔnɔe bɛɛ li kɔnɔ nɛ biis diema dɔɔg, ka ba digil biis diema laad anina.

Dɔɔg gbɛɛndis la mɛ tɔnɔe tiaki lieb tʋʋm sieba dɔɔd. Ya titada mɔr dɔɔd kɔnɔb-kɔnɔb tʋʋm bama yela, ba sieba an laad yɛɛb dɔɔd ye ba kpɛnɛ anina tias fuud (dɔbama bʋʋdi bɛ zinis banɛ ka ba kuosid fʋʋd nɛ tʋʋma zinis banɛ ka nidib la na tias fʋʋd, ka lɛɛ pʋ ye ba gbis anina). Kʋdimin saŋa kanɛ ka ba buon Tudor times la, gbɛnɛm dɔɔg da mɔr dɔbil sia, ye li an sʋak zinig nɛ winsɔsʋg zinig; gbaʋŋ kanɛ mɔr mɛɛb la bɛnɛ laad sʋak zinig.[3]

United Kingdom tɛŋin, ya bɛdigʋ mɔr dɔbibis ka ba buon box-room (box room bɛɛ boxroom) ka din bɛɛ di kɔnɔ baŋid, ban pɔɔdi gati ba taaba. Dɔɔd bama pɔɔd la zug kɛ ka ba tʋʋma pʋ zuoe, ka ba mɔri li ka li an dɔgbɛnɛdig yinne, bibibis dɔgbɛnɛdis, bɛɛ laad sʋak dɔɔg. Dɔbibis bama sieba tɔnoe an tʋmtʋm kanɛ ka zag la dim nɔg dɔɔg. Pinilig sa, titaam anɛ country houses nɛ suburban houses bɛda ni, di da anɛ ala kɛŋ paae yʋʋma tusir, kɔbiswai nɛ pistan (1930s) saŋa, Britain, ka box room la yʋʋn da anɛ ye ba sʋa box nam, trunks, portmanteaux, nɛ laad sieba, ka lɛn kaa dɔgbɛnɛda yaasɛ.[4] Ireland tɛŋin, return room anɛ box room kanɛ ka ba mɛ girimbiisi zug nɛ tɛŋin wʋsa, zinig kanɛ dɔlli dʋt la gɔnligir ni nɔɔ.[5][6] Sieba mɛɛd Return rooms la tɔɔŋid yir la ni, ka tʋm tʋʋma kɔnɔb-kɔnɔb anina nwɛn wʋʋ dʋgʋb bɛɛ sʋʋb.[7][8]

Banad dɔɔg anɛ dɔɔg kanɛ bɛɛ li kɔnɔ, saŋa sieba di anɛ biela nwa ka mɔr garik yinne maa, anina ka yinid yinne yaa bɛnɛd ka ba mɔr o kpɛnɛ ka o kʋ laas o taabinɛ, nɛ wiim la ti bas o.

Dɔɔd banɛ tʋʋma zuoe

Ya banɛ pɔɔd la nii, dɔɔd bɛdigʋ da mɔri tʋmmid tʋʋma bɛdigʋ. Bedsit, communal apartment, bɛɛ studio apartment pʋʋsin, ba tɔnɔ nɔk dɔɔg titaar yinne tʋm tʋʋma bɛdigʋ di pʋʋgin, yaa kaa sʋʋb dɔɔg nɛ bin dɔɔd la maa kʋ nyaŋ ala. Dɔɔd banɛ ka ba tʋm tʋʋma bɛdigʋ ba pʋʋgin la buudi sieba anɛ great room, dɔɔg kan kpie nɛ dʋgʋb dɔɔd nɛ diib dɔɔg nɛ vʋʋsim dɔɔg, ka di pʋ mɔr zanguoma lusɛ bɛɛ dɔɔg zaanɔnyaa, ka zinig la an yaliŋa.

Zinisieba, lady's boudoir da laas nɛ pʋab dɔgbɛnɛdig nɛ zinig kanɛ ka on nɛ o zua nam biela na nyaŋi kpɛɛ anina. Zinig sieba mɛn, boudoir la da anɛ dɔbil ka gbɛɛm dɔɔg la nyaan bɛ.

dɔɔd bani ta'al

Dɔɔta'ada anɛ dɔɔg buudi kanɛ mɔr nid yinne dɔɔgi di pʋʋgin, nid yinne dʋʋnim dɔɔg ka zaanɔɔr bɛɛ anina waae danaŋin.[9]ʋnim dɔɔg la pʋʋg mɔr sʋʋb dɔɔg, nuus piesig zinig nɛ bin dɔɔg. "En-suite" paal ye nid yinne zinig, li kas-kas anɛ li yaa an sakur bil dɔɔg. En-suite rooms banɛ ka sakur biis bɛɛ anina anɛ ye li mɔr paalʋ ka o zamisid ka zinig la mɛ an lamm.[10]

  1. 1 2 "Archaeological Site of Akrotiri". Travel to Santorini: Santorini Island Guide. Marinet Ltd. Retrieved 23 November 2009.
  2. Oxford Dictionaries (2013)
  3. 1 2 Lane, Megan (2011-04-12). "The story of our rooms". BBC News. Retrieved 2018-07-11.
  4. Oxford English Dictionary 3rd Ed. (2003)
  5. Morash, Christopher (2023). "The North Inner City". Dublin: A Writer's City. Cambridge University Press: 142–163. doi:10.1017/9781108917810.008. ISBN 978-1-108-91781-0. Retrieved 17 November 2023.
  6. "Full Glossary for Dubliners". www.cliffsnotes.com. CliffsNotes. Retrieved 17 November 2023.
  7. "Housing (Gaeltacht) (Amendment) Bill, 1953—Second Stage. – Dáil Éireann (14th Dáil) – Wednesday, 25 Feb 1953 – Houses of the Oireachtas". www.oireachtas.ie. Houses of the Oireachtas. 25 February 1953. Retrieved 17 November 2023.
  8. "Building description | Dublin City Council". www.dublincity.ie. 16 March 2023. Retrieved 17 November 2023.
  9. Sharp, Kay; Walker, Harriet (2003). "A microbiological survey of communal kitchens used by undergraduate students". International Journal of Consumer Studies. 27 (1): 11–16. doi:10.1046/j.1470-6431.2003.00282.x. ISSN 1470-6431.
  10. Hubbard, Phil (2009-01-01). "Geographies of studentification and purpose-built student accommodation: Leading separate lives?". Environment and Planning A. 41 (8): 1903–1923. Bibcode:2009EnPlA..41.1903H. doi:10.1068/a4149. S2CID 146790480.