Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Dancing Devils of Yare

Di yinɛ Wikipiidia
Dancing Devils of Yare
party
Part ofDancing devils of Corpus Christi Dɛmisim gbɛlima
CountryVenezuela Dɛmisim gbɛlima
LocationSan Francisco de Yare Dɛmisim gbɛlima
Coordinate location10°10′48″N 66°45′0″W Dɛmisim gbɛlima
Intangible cultural heritage statusRepresentative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity Dɛmisim gbɛlima
Map
Vestimenta de Diablo

Dancing Devils of Corpus Christi ziennɛ tis Venezuelan dim buudi malʋŋ kanɛ ka nidib bɛdegʋ mi ka ba maani li Corpus Christi, maani li tiend Kristi bɛllim bɛ Eucharist.[1] Di anɛ tʋʋmkanɛ ka 11 brotherhood nam bɛ regions kɔnɔb kɔnɔb maan, dinɛ ka nidin nwɛnɛ banɛ gaad tusa anu (5,000), tʋmmi di tʋʋma ka onɛ ka nidib mi bɛdegʋ an Dancing Devils of Yare. Ba tʋʋma da nieya ka UNESCO zaŋi ba paas Intangible Cultural Heritage yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi (2012) la ni.

Brotherhood laasʋgnam la da pinilnɛ seventeenth century[2] tensʋk bɛ Aragua nɛ Vargas[3] state pɔɔdin. Nwɛnɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnaasi nɛ awai (1749) la saŋa sa, ka ba da maan Corpus Christi malʋŋ la ka dap, pʋab nɛ biis ɛɛnti yɛɛ ba fuud nwɛnɛ suntaananam nɛ ye ba maal nɔɔr ziela banɛ ka ba zieli tis Blessed Sacrament.

Nidib paal ye Dancing Devils of Corpus Christi yinɛ zinis kɔnɔb kɔnɔb na. Fʋ yaa dɔlis labaya banɛ paal San Francisco de Yare brotherhood yɛla, yʋma kɔbisnaasi (400) banɛ gaad la win, maan maan kanɛ da zi suokanɛ ka ba da pinil Corpus Christi da yɛl ye: "Ligidi bɛɛ yadda niŋidib yaa kae na zi Blessed Sacrament giligɛ, ala suntaana kena! Ka sisiem da dam la nyaaŋ, ka suntaana nam bɛdegʋ nie ba mɛŋ karim dɔɔg la tuon.[4]

Labasieba banɛ bɛ Yare brotherhoods yɛla, di vɛɛnsa labaya sieba bɛ sɔlima gbaʋŋ Peonía dinɛ gbaʋŋ sɔbidi an Manuel Vicente Romero Garcia la ni, paan nyain nɛ bɔɔnlim waad waadibi da maali ba mɛŋ Cúa devils yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyɔpɔi saŋa (1870s).[5]

Ti mɔr laasʋgnam piinɛ yinne (11) ka nidib mi ka di an guilds society nam bɛɛ association nam banɛ laasid yʋʋm-yʋʋmi waad ka ziel nɔɔr ye ba zune Blessed Sacrament.[6][7] Ba wʋsa anɛ laasʋg nam kɔnɔb kɔnɔb bɛ ba sʋʋlim namin. Saŋkan winla, laasʋgnam da ɛɛnti maal laag banɛ pʋ bɔɔd ied nyɔɔdɛ ye ba paam sʋŋir bɛdegʋ yi gɔmena nɛ asʋʋ-m- mɛŋ nidibin sʋŋi ba tʋʋma ka di keŋ tuon ka mɛ sʋŋ ka nidib baŋi ba tʋʋma yɛla nɛ suoya banɛ ka ba dɔlli tʋm.[2]

Ba anɛ;

  • ·        Dancing Devils of Yare
  • ·        Dancing Devils of Ocumare de la Costa
  • ·        Dancing Devils of Cata
  • ·        Dancing Devils of Cuyagua
  • ·        Dancing Devils of Turiamo
  • ·        Dancing Devils of Chuao
  • ·        Dancing Devils of Patanemo
  • ·        Dancing Devils of San Rafael de Orituco
  • ·        Dancing Devils of Tinaquillo
  • ·        Dancing Devils of San Millán
  • ·        Dancing Devils of Naiguatá

Ban da bɔɔd ye ba kɛ ka laasʋg la keŋ tuon la zug, laasʋgnam la bɛdegʋ da maal ziniŋʋgnam ba sʋʋlimnamin. Din zug,ba da pinil National Association of Dancing Devils of Corpus Christi ye di nyaŋi ye di mɔr laasʋgnam kɔnɔb kɔnɔb na ka ba lieb yinne bɛ laasʋg yiine pʋʋgin.[8]

Dancing Devils of Yare (Diablos Danzantes del Yare) anɛ yʋʋkanɛ ka ba nɔki tisbuudi malʋŋ kanɛ ka ba maan San Francisco de Yare, dinɛ bɛ state of Miranda, Venezuela, Corpus Christi daar. Sociedades del Santísimo (Societies of the Holiest) an banɛ gɔsid malʋŋ la diema. Din pinil ziniginsieba anɛ 18th century, ka an brotherhood of the American continent kanɛ yuugi gaadi ba wʋsa.

Corpus Christi wʋsa (Holy Thursday yaa gaad Alamisdaar nam awai ), ba na maal waab malʋŋ kanɛ ka ba buon ye "Dancing Devils," banɛ yɛɛd fuud banɛ mɔr siim kɔnɔb kɔnɔb (ka sieba mɛ yɛɛd fuwiid), ka fuud la mɔr fuudbuudi gʋn gʋni li pʋʋgimn, yʋgʋd banɛ ka di nindaa kae sʋʋm nɛ mɔr laad nwɛnɛ dapuudanam, scapular nam, rosary nam nɛ amulet kɔnɔb kɔnɔb.

Suntaana sʋʋlim la pʋnɛ zinisa babiga dɔl taaba, ka yʋgʋd banɛ ka ba yɛ paan ban bɛ dɔsia ni.

ʋsieba bɛɛ tis malʋŋ kaŋa ka di yʋʋr yi din bɛ zinisia, nwɛnɛ Devils of Naiguatá nɛ Devils of Chuao.

Ban ken siem nɛ ba laad yɛɛb

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]
Ban wa'ad Devils of Yare

Malʋŋ kaŋa nii, ba ɛɛnti tien onɛ da pinili di la, Saint Francis of Paola nɛ Jesus Christ banɛ bɛ Blessed Sacrament la ni. Malʋŋ la pininnɛ Alaarib daar ka ba ɛɛnti isigi nwɛ fulías (dinɛ aan ba buudi yʋʋma nwɛɛb buudi) ka ba nwɛɛd, décimas (ba buudi sɛnlʋŋ) ka ba sɛnlim nɛ rosary nam nɛ bʋnnwɛɛdsieba ka ba nwɛɛd nɛ yʋʋŋi na ti sɔb. Di yimbɛog la, ban a maali ba mɛŋ nwɛnɛ suntaana ka waa gilig tempʋʋg la wʋsa. Ba mɛ waadi dɔlisid pala wʋsa nɛ ba fuwiid la nɛ yʋgʋd banɛ ka sɔ pʋ baŋid ye banɛ la, waad ka di dɔlisid corríos vuud (octosyllabic sɛnlʋŋ yʋʋma).

Dancing devils of Yare

Din nyaaŋ, laasʋg la na keŋ pʋʋsim dɔɔg la tuon ka mass la yaa naae, ban a nɔk Eucharist la ziel pʋʋsim dɔɔg la zaanɔɔrin ka ba pinili zabid ka di paal ye suntaana zabid nɛ Winanidib. Baasʋgɔ, suntaana na siak ye ba nyaŋ o ka igin teŋin Eucharist la tuon ye di paal ye o siak nyaŋir, ka ba waadi dɔlisid bamba nwɛɛd siem la, yʋʋma kanɛ buudi mɔr girima. Diema la wʋsa zienɛ tis sʋʋm nyaŋid bɛɛd la yɛla. Suntaana banɛ waad la yɛɛdnɛ fuwiid, kuruwiid nɛ siel wʋsa wiid, yʋk kanɛ nwɛnɛ suntaana, nɛ kanvaas taada. Ba ziidnɛ dapuuda kanɛ ka ba nɔki abɛ vaandi maal, rosary, nɛ medallion dinɛ ka Kristo footo bɛ di ni (ka ba tune nɔk Kristo biis pʋʋsim footo sia zie di nɔba zug). Ba mɛ ziid suntaana nuuga ayinne pʋʋgin, ka zanl kpaasir nuug yinne pʋʋgin.

  1. http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=es&pg=00011&RL=00639
  2. 1 2 http://www.unesco.org/culture/ich/doc/download.php?versionID=16632
  3. http://www.correodelorinoco.gob.ve/tema-dia/diablos-danzantes-estan-a-punto-ser-un-patrimonio-humanidad/
  4. https://web.archive.org/web/20131029191604/http://historiadelosvallesdeltuy.jimdo.com/municipio-sim%C3%B3n-bol%C3%ADvar-yare/diablos-danzantes-de-yare/
  5. http://tucuy.wordpress.com/2012/04/03/diablos-danzantes-de-yare/
  6. http://www.venezuelatuya.com/tradiciones/los_diablos_danzantes.htm
  7. https://web.archive.org/web/20170821084117/http://minci.gob.ve/2013/05/diablos-de-yare-fotos/
  8. http://www.unesco.org/culture/ich/doc/download.php?versionID=16632