Dancing Devils of Yare
| Part of | Dancing devils of Corpus Christi |
|---|---|
| Country | Venezuela |
| Location | San Francisco de Yare |
| Coordinate location | 10°10′48″N 66°45′0″W |
| Intangible cultural heritage status | Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity |


Dancing Devils of Corpus Christi ziꞌennɛ tis Venezuelan dim buudi malʋŋ kanɛ ka nidib bɛdegʋ miꞌ ka ba maani li Corpus Christi, maani li tiend Kristi bɛllim bɛ Eucharist.[1] Di anɛ tʋʋmkanɛ ka 11 brotherhood nam bɛ regions kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb maan, dinɛ ka nidin nwɛnɛ banɛ gaad tusa anu (5,000), tʋmmi di tʋʋma ka onɛ ka nidib miꞌ bɛdegʋ an Dancing Devils of Yare. Ba tʋʋma da nieya ka UNESCO zaŋi ba paas Intangible Cultural Heritage yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi (2012) la ni.
Labakʋda
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Brotherhood laꞌasʋgnam la da pinꞌilnɛ seventeenth century[2] tensʋk bɛ Aragua nɛ Vargas[3] state pɔɔdin. Nwɛnɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnaasi nɛ awai (1749) la saŋa sa, ka ba da maan Corpus Christi malʋŋ la ka dap, pʋꞌab nɛ biis ɛɛnti yɛɛ ba fuud nwɛnɛ suntaananam nɛ ye ba maal nɔɔr ziꞌela banɛ ka ba ziꞌeli tis Blessed Sacrament.
Nidib paꞌal ye Dancing Devils of Corpus Christi yinɛ zinꞌis kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb na. Fʋ yaꞌa dɔlis labaya banɛ paꞌal San Francisco de Yare brotherhood yɛla, yʋma kɔbisnaasi (400) banɛ gaad la win, maan maan kanɛ da ziꞌ suokanɛ ka ba da pinꞌil Corpus Christi da yɛl ye: "Ligidi bɛɛ yadda niŋidib yaꞌa kae na ziꞌ Blessed Sacrament giligɛ, ala suntaana kena! Ka sisiꞌem da dam la nyaꞌaŋ, ka suntaana nam bɛdegʋ nie ba mɛŋ karim dɔɔg la tuon.[4]
Labasieba banɛ bɛ Yare brotherhoods yɛla, di vɛɛnsa labaya sieba bɛ sɔlima gbaʋŋ Peonía dinɛ gbaʋŋ sɔbidi an Manuel Vicente Romero Garcia la ni, paꞌan nyain nɛ bɔɔnlim waꞌad waꞌadibi da maali ba mɛŋ Cúa devils yʋʋm tusir, kɔbisnii nɛ pisyɔpɔi saŋa (1870s).[5]
Brotherhood nam
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ti mɔr laꞌasʋgnam piinɛ yinne (11) ka nidib miꞌ ka di an guilds society nam bɛɛ association nam banɛ laꞌasid yʋʋm-yʋʋmi waꞌad ka ziꞌel nɔɔr ye ba zunꞌe Blessed Sacrament.[6][7] Ba wʋsa anɛ laꞌasʋg nam kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb bɛ ba sʋꞌʋlim namin. Saŋkan winla, laꞌasʋgnam da ɛɛnti maal laꞌag banɛ pʋ bɔɔd ied nyɔɔdɛ ye ba paam sʋŋir bɛdegʋ yi gɔmena nɛ asʋꞌʋ-m- mɛŋ nidibin sʋŋi ba tʋʋma ka di keŋ tuon ka mɛ sʋŋ ka nidib baŋi ba tʋʋma yɛla nɛ suoya banɛ ka ba dɔlli tʋm.[2]
Ba anɛ;
- · Dancing Devils of Yare
- · Dancing Devils of Ocumare de la Costa
- · Dancing Devils of Cata
- · Dancing Devils of Cuyagua
- · Dancing Devils of Turiamo
- · Dancing Devils of Chuao
- · Dancing Devils of Patanemo
- · Dancing Devils of San Rafael de Orituco
- · Dancing Devils of Tinaquillo
- · Dancing Devils of San Millán
- · Dancing Devils of Naiguatá
Ban da bɔɔd ye ba kɛ ka laꞌasʋg la keŋ tuon la zug, laꞌasʋgnam la bɛdegʋ da maal zinꞌiŋʋgnam ba sʋꞌʋlimnamin. Din zug,ba da pinꞌil National Association of Dancing Devils of Corpus Christi ye di nyaŋi ye di mɔr laꞌasʋgnam kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb na ka ba lieb yinne bɛ laꞌasʋg yiine pʋʋgin.[8]
Dancing Devils of Yare (Diablos Danzantes del Yare) anɛ yʋꞌʋkanɛ ka ba nɔki tisbuudi malʋŋ kanɛ ka ba maan San Francisco de Yare, dinɛ bɛ state of Miranda, Venezuela, Corpus Christi daar. Sociedades del Santísimo (Societies of the Holiest) an banɛ gɔsid malʋŋ la diꞌema. Din pinꞌil zinꞌiginsieba anɛ 18th century, ka an brotherhood of the American continent kanɛ yuugi gaadi ba wʋsa.
Corpus Christi wʋsa (Holy Thursday yaꞌa gaad Alamisdaar nam awai ), ba na maal waꞌab malʋŋ kanɛ ka ba buon ye "Dancing Devils," banɛ yɛɛd fuud banɛ mɔr siꞌim kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb (ka sieba mɛ yɛɛd fuwiid), ka fuud la mɔr fuudbuudi gʋn gʋni li pʋʋgimn, yʋgʋd banɛ ka di nindaa kae sʋꞌʋm nɛ mɔr laꞌad nwɛnɛ dapuudanam, scapular nam, rosary nam nɛ amulet kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb.
Suntaana sʋꞌʋlim la pʋnɛ zinꞌisa babiga dɔl taaba, ka yʋgʋd banɛ ka ba yɛ paꞌan ban bɛ dɔsiꞌa ni.
Yʋꞌʋsieba bɛɛ tis malʋŋ kaŋa ka di yʋꞌʋr yi din bɛ zinꞌisiꞌa, nwɛnɛ Devils of Naiguatá nɛ Devils of Chuao.
Ban ken siꞌem nɛ ba laꞌad yɛɛb
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Malʋŋ kaŋa nii, ba ɛɛnti tien onɛ da pinꞌili di la, Saint Francis of Paola nɛ Jesus Christ banɛ bɛ Blessed Sacrament la ni. Malʋŋ la pinꞌinnɛ Alaarib daar ka ba ɛɛnti isigi nwɛꞌ fulías (dinɛ aan ba buudi yʋʋma nwɛꞌɛb buudi) ka ba nwɛꞌɛd, décimas (ba buudi sɛnlʋŋ) ka ba sɛnlim nɛ rosary nam nɛ bʋnnwɛꞌɛdsieba ka ba nwɛꞌɛd nɛ yʋꞌʋŋi na ti sɔb. Di yimbɛog la, ban a maali ba mɛŋ nwɛnɛ suntaana ka waꞌa gilig tempʋʋg la wʋsa. Ba mɛ waꞌadi dɔlisid pala wʋsa nɛ ba fuwiid la nɛ yʋgʋd banɛ ka sɔꞌ pʋ baŋid ye banɛ la, waꞌad ka di dɔlisid corríos vuud (octosyllabic sɛnlʋŋ yʋʋma).

Din nyaꞌaŋ, laꞌasʋg la na keŋ pʋꞌʋsim dɔɔg la tuon ka mass la yaꞌa naae, ban a nɔk Eucharist la ziꞌel pʋꞌʋsim dɔɔg la zaꞌanɔɔrin ka ba pinꞌili zabid ka di paꞌal ye suntaana zabid nɛ Winanidib. Baꞌasʋgɔ, suntaana na siak ye ba nyaŋ o ka igin teŋin Eucharist la tuon ye di paꞌal ye o siak nyaŋir, ka ba waꞌadi dɔlisid bamba nwɛꞌɛd siꞌem la, yʋʋma kanɛ buudi mɔr girima. Diꞌema la wʋsa ziꞌenɛ tis sʋꞌʋm nyaŋid bɛꞌɛd la yɛla. Suntaana banɛ waꞌad la yɛɛdnɛ fuwiid, kuruwiid nɛ siꞌel wʋsa wiid, yʋk kanɛ nwɛnɛ suntaana, nɛ kanvaas taꞌada. Ba ziidnɛ dapuuda kanɛ ka ba nɔki abɛ vaandi maal, rosary, nɛ medallion dinɛ ka Kristo footo bɛ di ni (ka ba tunꞌe nɔk Kristo biis pʋꞌʋsim footo siꞌa ziꞌe di nɔba zug). Ba mɛ ziid suntaana nuꞌuga ayinne pʋʋgin, ka zanl kpaꞌasir nuꞌug yinne pʋʋgin.
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=es&pg=00011&RL=00639
- 1 2 http://www.unesco.org/culture/ich/doc/download.php?versionID=16632
- ↑ http://www.correodelorinoco.gob.ve/tema-dia/diablos-danzantes-estan-a-punto-ser-un-patrimonio-humanidad/
- ↑ https://web.archive.org/web/20131029191604/http://historiadelosvallesdeltuy.jimdo.com/municipio-sim%C3%B3n-bol%C3%ADvar-yare/diablos-danzantes-de-yare/
- ↑ http://tucuy.wordpress.com/2012/04/03/diablos-danzantes-de-yare/
- ↑ http://www.venezuelatuya.com/tradiciones/los_diablos_danzantes.htm
- ↑ https://web.archive.org/web/20170821084117/http://minci.gob.ve/2013/05/diablos-de-yare-fotos/
- ↑ http://www.unesco.org/culture/ich/doc/download.php?versionID=16632