Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Dutar

Di yinɛ Wikipiidia
Dutar
type of musical instrument
Subclass ofnecked lute Dɛmisim gbɛlima
Country of originIran Dɛmisim gbɛlima
Intangible cultural heritage statusRepresentative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity Dɛmisim gbɛlima
Described at URLhttps://ich.unesco.org/en/RL/01492, https://ich.unesco.org/fr/RL/01492, https://ich.unesco.org/es/RL/01492 Dɛmisim gbɛlima
Hornbostel-Sachs classification321.322 Dɛmisim gbɛlima

Dutar (ka sieba buon dotar; Persian: دوتار, romanized: dutâr; Russian: Дутар; Tajik: Дутор; Uzbek: Дутор; Uyghur: دۇتار, romanized: Dutar; simplified Chinese: 都塔尔; traditional Chinese: 都塔爾; pinyin: Dū tǎ ěr; Dungan: Дутар) anɛ Iranian dim buudi malʋŋ kanɛ naasaa googi kanɛ mɔr nwiisa ayi ka niŋgɔɔnr waam hali ka di bɛ Iran nɛ Central Asia. Di yʋʋr la yinɛ Persia dim pianaakanɛ an "nwiisa ayi la", دوتار do tār (< دو do "ayi",تار tār "nwiins"), laanɛ Herati dutar of Afghanistan mɔr nwiis piinɛ anaasi la. Dutar anɛ dinɛ ka nidib bɛdegʋ mii di yɛla Tajikistan nɛ Khorasan province of Iran. Ba yaa nwɛ di,nwiis la ɛɛnti gu nɛ Uyghurs dinɛ bɛ Western China la ka gu ka suoen Tajiks, Turkmen, Uzbeks. Laabanɛ nwɛnɛ li anɛ Kazakh dombra. Dutar la mɛ anɛ bʋnkanɛ yela pak hali  bɛ Kurds of Khorasan laad la pʋʋgin ka Haj Ghorban Soleimani dinɛ yi Quchan la gati ba wʋsa. Kurdish teŋin ba buon onɛ nwɛɛd dutar la nɛ bakci (bakhshi) yinne nɛ Turkmen bagşy, ka Azeri teŋin ba buonɛ ye ashiq. Khorasan bakhshi music mɛ paasnɛ Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity.

Saŋkanɛ ka Dutar da pinil la nwɛnɛ 15th century saŋa la, kɔnbkim laʋk da maali yinɛ  gut. Nɛ wala wʋsa ban da yɔɔg Silk Road, catgut da bas suori tis banɛ ka ba maali ba ban na vilig nwiins la ka zaŋi li tud China. Hali nɛ zina ba ɛɛnti nɔknɛ nwiisi viligi maal, laanɛ nylon nwiisi bɛ zinig wʋsa la.[1][2][3][4]

Dutar la mɔr kʋkuma kanɛ dʋt, dulcet tone. Di waalim na an wʋʋ mit yinne paae ayi.

Di kʋkuma ɛɛnti dɔlnɛ La Re bɛɛ A D, amaa di bɛnɛ region la ni.

UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Dutar maaalʋg miilim nɛ buudi malima yʋʋma ka ba laasi di nɛ asi di nɛ asi di nɛ yʋʋma aditional music performing art combined with singing from 2021 representative on the UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists.[5][6]

Front and back views of DutarHaj Ghorban Soleimani (1920–2008)

Turgun Alimatov (1922–2008)

Abdurahim Hamidov (1952–2013)

Abdurehim Heyit (Uyghur) (1962–)

Sanubar Tursun (1971–)

Alireza Soleimani (Aliabad, Khorasan)

Sultan Reza Bakci (Geliani) (Khorasani)

Haj Mohammad Hossein Yeganeh (Khorasani)

Abdolghader Afzali (Khorasan, Iran)

Aziz Tanha (Korasan, Iran)

Saied Tehranizadeh

Abd Allah Amini (Khorasani)

Zolfaghar Askarian (Khorasani)

Gholam Ali Poor Ataa (Khorasani)

Aliia Gholi Yeganeh (Turkmen)

Osman Mohammadparast (Khaf, Iran)

Abdollah Alijani Ardeshir (Tehran, Iran)

Shashmaqam

Turgun Alimatov

Dotara

Bağlama

Çiftelia

  1. https://shahnameh.netlify.app/dutar.htm
  2. https://instrumap.netlify.app/asia.html
  3. https://stringedinstrumentdatabase.aornis.com/d.htm
  4. https://atlasofpluckedinstruments.com/central_asia.htm
  5. https://ich.unesco.org/en/RL/dutar-making-craftsmanship-and-traditional-music-performing-art-combined-with-singing-01565
  6. https://turkmenportal.com/blog/43855/turkmenistan-poluchil-oficialnoe-podtverzhdenie-yunesko-o-priznanii-obshchechelovecheskoi-cennosti-dutara