Dutar
| Subclass of | necked lute |
|---|---|
| Country of origin | Iran |
| Intangible cultural heritage status | Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity |
| Described at URL | https://ich.unesco.org/en/RL/01492, https://ich.unesco.org/fr/RL/01492, https://ich.unesco.org/es/RL/01492 |
| Hornbostel-Sachs classification | 321.322 |
Dutar (ka sieba buon dotar; Persian: دوتار, romanized: dutâr; Russian: Дутар; Tajik: Дутор; Uzbek: Дутор; Uyghur: دۇتار, romanized: Dutar; simplified Chinese: 都塔尔; traditional Chinese: 都塔爾; pinyin: Dū tǎ ěr; Dungan: Дутар) anɛ Iranian dim buudi malʋŋ kanɛ naꞌasaa googi kanɛ mɔr nwiisa ayi ka niŋgɔɔnr waꞌam hali ka di bɛ Iran nɛ Central Asia. Di yʋꞌʋr la yinɛ Persia dim pianaꞌakanɛ an "nwiisa ayi la", دوتار do tār (< دو do "ayi",تار tār "nwiins"), laꞌanɛ Herati dutar of Afghanistan mɔr nwiis piinɛ anaasi la. Dutar anɛ dinɛ ka nidib bɛdegʋ miꞌi di yɛla Tajikistan nɛ Khorasan province of Iran. Ba yaꞌa nwɛꞌ di,nwiis la ɛɛnti guꞌ nɛ Uyghurs dinɛ bɛ Western China la ka guꞌ ka suoen Tajiks, Turkmen, Uzbeks. Laꞌabanɛ nwɛnɛ li anɛ Kazakh dombra. Dutar la mɛ anɛ bʋnkanɛ yela pak hali bɛ Kurds of Khorasan laꞌad la pʋʋgin ka Haj Ghorban Soleimani dinɛ yi Quchan la gati ba wʋsa. Kurdish teŋin ba buon onɛ nwɛꞌɛd dutar la nɛ bakci (bakhshi) yinne nɛ Turkmen bagşy, ka Azeri teŋin ba buonɛ ye ashiq. Khorasan bakhshi music mɛ paasnɛ Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity.
Saŋkanɛ ka Dutar da pinꞌil la nwɛnɛ 15th century saŋa la, kɔnbkim laʋk da maali yinɛ gut. Nɛ wala wʋsa ban da yɔꞌɔg Silk Road, catgut da bas suori tis banɛ ka ba maali ba ban na vilig nwiins la ka zaŋi li tud China. Hali nɛ zina ba ɛɛnti nɔknɛ nwiisi viligi maal, laꞌanɛ nylon nwiisi bɛ zinꞌig wʋsa la.[1][2][3][4]
Dutar la mɔr kʋkuma kanɛ dʋt, dulcet tone. Di waꞌalim na an wʋʋ mit yinne paae ayi.
Di kʋkuma ɛɛnti dɔlnɛ La Re bɛɛ A D, amaa di bɛnɛ region la ni.
UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Dutar maaalʋg miꞌilim nɛ buudi malima yʋʋma ka ba laꞌasi di nɛ asi di nɛ asi di nɛ yʋʋma aditional music performing art combined with singing from 2021 representative on the UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists.[5][6]
Nimbanɛ nwɛꞌ di
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Front and back views of DutarHaj Ghorban Soleimani (1920–2008)
Turgun Alimatov (1922–2008)
Abdurahim Hamidov (1952–2013)
Abdurehim Heyit (Uyghur) (1962–)
Sanubar Tursun (1971–)
Alireza Soleimani (Aliabad, Khorasan)
Sultan Reza Bakci (Geliani) (Khorasani)
Haj Mohammad Hossein Yeganeh (Khorasani)
Abdolghader Afzali (Khorasan, Iran)
Aziz Tanha (Korasan, Iran)
Saied Tehranizadeh
Abd Allah Amini (Khorasani)
Zolfaghar Askarian (Khorasani)
Gholam Ali Poor Ataa (Khorasani)
Aliia Gholi Yeganeh (Turkmen)
Osman Mohammadparast (Khaf, Iran)
Abdollah Alijani Ardeshir (Tehran, Iran)
Gɔsim nɛꞌ mɛn
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Shashmaqam
Dotara
Bağlama
Çiftelia
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ https://shahnameh.netlify.app/dutar.htm
- ↑ https://instrumap.netlify.app/asia.html
- ↑ https://stringedinstrumentdatabase.aornis.com/d.htm
- ↑ https://atlasofpluckedinstruments.com/central_asia.htm
- ↑ https://ich.unesco.org/en/RL/dutar-making-craftsmanship-and-traditional-music-performing-art-combined-with-singing-01565
- ↑ https://turkmenportal.com/blog/43855/turkmenistan-poluchil-oficialnoe-podtverzhdenie-yunesko-o-priznanii-obshchechelovecheskoi-cennosti-dutara