Francis-Xavier Kojo Sosu
| Sex or gender | Dau |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Francis |
| Du'am yuum | 12 Fulumfug/Nwadisatan' 1979 |
| Tuuma | lawyer, human rights defender |
| Position held | Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana |
| Educated at | University of Ghana |
| Member of political party | National Democratic Congress (NDC) |
| Religion or worldview | Christianity |
Francis-Xavier Kojo Sosu (12 February 1979) anɛ Gaana lɔya[1] nɛ onɛ nwɛꞌɛd pɔlitiks. O anɛ maꞌasim tiig naꞌadɔɔg nid (NDC).[2] O paas Gaana Republik kanɛ paasi anaasi la, Wadmaanib yikanɛ paasi anii la ni. O anɛ Wadmaani tis Madina dim.[3][4] O lɛn paas laꞌaskanɛ gɔsid wada gbana wada, nɛ wadmaannib yir la bɛlim yɛla.[5]
O bɛllim nɛ o sakur yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O yinɛ Denu n bɛ Volta Region sʋꞌʋlim la amaa, ba duꞌa o nɛ Accra New Town. O da keŋnɛ St John's Grammar Senior High School.[6] Sosu mɔnrɛ Bachelor of Arts (BA) (Honors) in Sociology dinɛ ka o paam yi University of Ghana, o lɛm mɔr Bachelor of Law (LLB) dinɛ ka o diꞌe yi University of Ghana.o tɔlisi keŋ Gaana lɔyanam sakurin la (Ghana School of Law) diꞌe kasEtta gbaʋŋ dinɛ paꞌal ye o na nyaŋi tʋm lɔya tʋʋma, ka ba da buol o ka o lieb lɔya nyain yʋʋm tusa ayi nɛ piiga nwadis piiga la ni (October 2010).[7] Sosu lɛm mɔr master's degree in Oil and Gas Law (LLM) (kpaam nɛ pɛbisim yɛla lɔya) ka o paam yi University of Ghana.[8] Ka lɛm mɔr Master of Arts (MA) degree in Economic Policy Management, yi Economics Department, University of Ghana nɛ Master of Philosophy (MPhil) in Conflict, Human Rights and Peace Studies, University of Education, Winneba.
Sosu anɛ lɔya. O da sinꞌiŋi o lɔya[9] tʋʋmanɛ Logan &Associates ka naan pinꞌil F-X law &Associate, lɔyabanɛ gɔsid nidib nyandi yɛla nɛ nidib bɔɔdim Ankara pʋʋgin yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi, dinɛ ka o nan kpɛn gɔsidi di yɛla.[9]
Pɔlitiks
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]On da nan bɔɔd ye lieb wadmaan
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da gaŋ Sosu ye o ziꞌen maꞌasim tiig naꞌadɔɔg nɔba zugʋ nyaꞌ Madina kʋk la yʋʋmtusa ayi nɛ pisi la pʋʋgin ka di yinɛ on da paam vɔɔt kɔbisyuobʋ nɛ pisyuobʋ nɛ yinne (661) ka onɛ pʋ lal nɛ o la Sidii Abubakar, onɛ daa an naꞌadɔɔg la onɛ laꞌasid puꞌasada nɛ dasam kʋdʋg la, ka paam vɔɔtnam kɔbisnaasi nɛ pisnii (480). Ibrahim Hussein Faila da paasi atan daani paam kɔbisyi nɛ piinɛ ayɔpɔi (217), ka Hajia Rukaya mɛ paam vɔɔt piinɛ ayuobʋ (16).[10] Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ anu l nwadis piinɛ yinne la ni, ba da vɔɔt ya ka o tiraan Amadu Bukari Sorogho[11] la gaat o nidib biꞌela nwa. Sosu da paamɛ vɔɔt tusi yinne kɔbisnaasi nɛ pisnii nɛ ayuobʋ (1,486) ka Sorogho onɛ da ziꞌen nidib la nɔbir zug hali yʋʋm tusa ayi nɛ anu la (2005) paam tusir yinne, kɔbis yɔpɔi nɛ pistan nɛ anii (1,738) ka baꞌasʋg ka Abu-Bakar Saddique Boniface da di ka bas o.[12]
Yʋʋmtusa ayi nɛ pisi (2020) vɔɔtʋgin la, Sosu da paam vɔɔti gaat, Abu-Bakar Saddique Boniface onɛ an Minista kʋdʋgʋ tis Zongo and Inner City Development. O da paam vɔɔt tusa pisyuobʋ nɛ ayi, kɔbiga nɛ pisi nɛ ayɔpɔi (62,127) ka o tiraan la paam vɔɔt tusa pisnaasi nɛ ayuobʋ, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ anu (46,985) ka banɛ gɔsid vɔɔtʋg yɛla la yɛl ye onɛ anɛ Madina sʋꞌʋlim Wadmaan kanɛ ka ba gaŋ.[13][14][4]
On da an wadmaan la yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Sosu da kpɛnꞌ wadmaannib yikanɛ paasi anii n bɛ Gaana Republic kanɛ paasi anaasi la ziꞌen Madina nidib wʋsa nɔba zug nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne la yʋʋmpaal nwadig la daba ayɔpɔi daar.[9] O daa paas laꞌaskanɛ gɔsid wada maalʋg, wada yɛla nɛ wadmaanib bɛlim yɛla nɛ banɛ gaansid tʋntʋnnib wadmaannib yin la.[9]
O mɛŋ bɛllim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Sosu di Felicia Adwoa Konadu Sosu ka ba mɔr biis anaasi. O puꞌayuꞌa kpɛɛm la yʋꞌʋri Marita Klenam Pokua Sosu nɛ o dakɔnya ayi, Francis-Xavier Kadi Sosu (Jnr) and Ian-Xavier Eli Sosu.[15] Ba pʋꞌayuꞌa onɛ an kpaanr la yʋꞌʋri buoni Mia Gayra Ahenkan Sosu.[16]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/general-news/why-lawyer-francis-xavier-sosu-was-suspended-for-6-years.html
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/NDC-Polls-Francis-Xavier-Sosu-wins-775092
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/francis-sosu-wins-madina-constituency-parliamentary-seat/2020/
- 1 2 https://www.myjoyonline.com/i-fashioned-my-message-around-the-needs-of-the-people-francis-xavier-sosu/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/madina-mp-partners-upsa-to-implement-legal-clinic-and-community-lawyering-projects/
- ↑ https://yen.com.gh/179335-from-truck-pusher-parliament-the-amazing-story-mp-elect-francis-xavier-sosu-video.html
- ↑ https://web.archive.org/web/20230429063407/https://adepanews.com/from-truck-pusher-to-parliament-the-emotional-life-story-of-francis-xavier-sosu-that-will-inspire-you-video/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/embattled-lawyer-francis-xavier-sosu-honoured-with-humanitarian-award/
- 1 2 3 4 https://www.parliament.gh/mps?mp=48
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/i-spent-gh-300-000-to-campaign-in-parliamentary-primaries-xavier-sosu.html
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Sosu-rejects-NDC-primary-results-395865
- ↑ https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/election-2016-amadu-sorogho-loses-madina-seat/jrp55j1
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/madina-constituency-francis-xavier-unseats-boniface.html
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/ghanaelection2020/parliamentary.region.results.php?ID=4
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/i-ll-give-madina-loud-voice-in-parliament-sosu.html
- ↑ https://www.myjoyonline.com/madina-mp-francis-sosu-and-wife-welcome-new-baby/