Hawa Yakubu
| Sex or gender | pua, Dau |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Hawa |
| Zak yu'ur | Yakubu |
| Du'am yuum | 24 Dɔnwalig/Nwadisanaasi 1948 |
| Duam zin'ig | Tarkwa |
| Date of death | 19 Dɔnwalig/Nwadisanaasi 2007 |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Tuuma | politician, bursar, minister |
| Position held | Member of the 3rd Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 1st Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister for Tourism |
| Educated at | Accra Technical University, Ghana Institute of Management and Public Administration, Navrongo Senior High Sakur |
| Member of political party | New Patriotic Party |
| Religion or worldview | Islam |
Hawa Yakubu Ogede (Ba duꞌa o nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnaasi nɛ nii nwadisa anu la dabpisi nɛ naasi daar, 24 March 1948 – ka o maal kaꞌalim yʋʋm yusa ayi nɛ ayɔpɔi nwadisa atan la dabpisi daar, 20 March 2007) da anɛ Ghana pɔlitis nwɛꞌɛd. O da anɛ wadmaani paas Fourth Republic of Ghana ka da lɛn an Minister for Tourism yaꞌas.
On sinꞌiŋ siꞌem nɛ o sakur yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da duꞌa Hawa Yakubu nɛ Tarkwa bɛ Western Region sʋꞌʋlim, Ghana. O yinɛ Pusiga bɛ Upper East Region. Hawa Yakubu an bʋsaŋ, Bissa bʋʋdi la, o da paas banɛ da pinꞌil Zekula malʋŋ ka ba maan yʋʋm yʋʋm la.[1]
Yakubu da keŋi o sakur nɛ Zebilla Middle School ka keŋ o secondary school Navrongo Secondary School. O da tɔlisi keŋ Accra Polytechnic (dinɛ yʋꞌʋn an Accra Technical University) ani ka o da maal diploma in Institutional Management.
Fassi ka o kpɛŋꞌ pɔlitis la, Yakubu da anɛ domestic bursar nɛ kpikpikpin. O da anɛ ligidsuꞌad.
Pɔlitis tʋʋma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai la ni (1979), Yakubu da kpɛnꞌo local council ka sɔꞌ pʋ nyaꞌ nɛ o, ka o da an biigi bɛ constituent assembly dinɛ da sɔb Ghana Third Republic wad gbaʋŋ la. O da lɛn an pʋꞌab kpɛɛm tis United National Convention, naꞌadɔɔg la da pinꞌil yʋʋm tuiisr, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai la (1979). Yakubu da ianki keŋ London ka lɛb Nigeria military coup da naam yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ yinne la (1981). O mɛŋi da zɔti suꞌad ti paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ yinne la ni (1991).
Yʋʋmkan ni, Yakubu da fɛndigi lɛb Ghana ka yʋʋmkanɛ tiaꞌal la, ka o nyaꞌ wadmaanib kʋk la Bawku Central district, ka da di laꞌanɛ on pʋ mɔr naꞌadɔɔg la. O da paasnɛ first Parliament of the fourth republic of Ghana yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ tanꞌ yʋʋmpaal nwadig la daba yɔpɔi daar (7 January 1993) ban da yɛl ye onɛ di yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayi vɔɔtʋg dinɛ da bɛ 29 December 1992 la.[2] Din nyaꞌaŋ o da kɔꞌɔŋ kʋk la pianꞌabaanlʋg yɛla ka gaad Cotonou, Benin ti paae yʋʋm tusa ayi la ni (2000).
Yʋʋm tusa ayi la ni (2000), o da fɛndigi lɛb Ghana ka lɛn di kʋk la yaꞌas. Yʋʋm tusa ayi nɛ yinne (2001) nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ ayi la ni (2002), Zuraan John Kufuor da gaŋ o ye o an Minister of Tourism. Onɛ da lɛn an Ghana nidib nɔba zugʋ keŋ Economic Community of West African States (ECOWAS) Wadmaannib yin la. Yakubu da kɔꞌɔŋi o wadmaan kʋk la yʋʋm tusa ayi nɛ anaasi la ni (2004).
O kum la saŋa yʋʋm tusa ayiꞌ nɛ ayɔpɔi la ni (2007), ba da pɔtim ye o bɛnꞌɛdnɛ dindiig banꞌa ka di yuug, din ka o ken London nɛ South Africa tiꞌebidi o mɛŋ.
O kum yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O da kpinɛ London, England, dindiig banꞌas zug.[3] O bas nyaꞌaŋnɛ biisa atan, Derek Ayebo o yiiga sid kulug la ni nɛ Amanda nɛ Didi Ogede o sid kulug kanɛ paasi ayi la ni.
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]