Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Hawa Yakubu

Di yinɛ Wikipiidia
Hawa Yakubu
ninsaal
Sex or genderpua, Dau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oHawa Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urYakubu Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum24 Dɔnwalig/Nwadisanaasi 1948 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igTarkwa Dɛmisim gbɛlima
Date of death19 Dɔnwalig/Nwadisanaasi 2007 Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, bursar, minister Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 3rd Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 1st Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister for Tourism Dɛmisim gbɛlima
Educated atAccra Technical University, Ghana Institute of Management and Public Administration, Navrongo Senior High Sakur Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewIslam Dɛmisim gbɛlima

Hawa Yakubu Ogede (Ba dua o nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnaasi nɛ nii nwadisa anu la dabpisi nɛ naasi daar, 24 March 1948 – ka o maal kaalim yʋʋm yusa ayi nɛ ayɔpɔi nwadisa atan la dabpisi daar, 20 March 2007) da anɛ Ghana pɔlitis nwɛɛd. O da anɛ wadmaani paas Fourth Republic of Ghana ka da lɛn an Minister for Tourism yaas.

On siniŋ siem nɛ o sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba da dua Hawa Yakubu nɛ Tarkwa bɛ Western Region sʋʋlim, Ghana. O yinɛ Pusiga bɛ Upper East Region. Hawa Yakubu an bʋsaŋ, Bissa bʋʋdi la, o da paas banɛ da pinil Zekula malʋŋ ka ba maan yʋʋm yʋʋm la.[1]

Yakubu da keŋi o sakur nɛ Zebilla Middle School ka keŋ o secondary school Navrongo Secondary School. O da tɔlisi keŋ Accra Polytechnic (dinɛ yʋʋn an Accra Technical University) ani ka o da maal diploma in Institutional Management.

Fassi ka o kpɛŋ pɔlitis la, Yakubu da anɛ domestic bursar nɛ kpikpikpin. O da anɛ ligidsuad.

Yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai la ni (1979), Yakubu da kpɛno local council ka sɔ pʋ nya nɛ o, ka o da an biigi bɛ constituent assembly dinɛ da sɔb Ghana Third Republic wad gbaʋŋ la. O da lɛn an pʋab kpɛɛm tis United National Convention, naadɔɔg la da pinil yʋʋm tuiisr, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai la (1979). Yakubu da ianki keŋ London ka lɛb Nigeria military coup da naam yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ yinne la (1981). O mɛŋi da zɔti suad ti paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ yinne la ni (1991).

Yʋʋmkan ni, Yakubu da fɛndigi lɛb Ghana ka yʋʋmkanɛ tiaal la, ka o nya wadmaanib kʋk la Bawku Central district, ka da di laanɛ on pʋ mɔr naadɔɔg la. O da paasnɛ first Parliament of the fourth republic of Ghana yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ tan yʋʋmpaal nwadig la daba yɔpɔi daar (7 January 1993) ban da yɛl ye onɛ di yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayi vɔɔtʋg dinɛ da bɛ 29 December 1992 la.[2] Din nyaaŋ o da kɔɔŋ kʋk la pianabaanlʋg yɛla ka gaad Cotonou, Benin ti paae yʋʋm tusa ayi la ni (2000).

Yʋʋm tusa ayi la ni (2000), o da fɛndigi lɛb Ghana ka lɛn di kʋk la yaas. Yʋʋm tusa ayi nɛ yinne (2001) nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ ayi la ni (2002), Zuraan John Kufuor da gaŋ o ye o an Minister of Tourism. Onɛ da lɛn an Ghana nidib nɔba zugʋ keŋ Economic Community of West African States (ECOWAS) Wadmaannib yin la. Yakubu da kɔɔŋi o wadmaan kʋk la yʋʋm tusa ayi nɛ anaasi la ni (2004).

O kum la saŋa yʋʋm tusa ayi nɛ ayɔpɔi la ni (2007), ba da pɔtim ye o bɛnɛdnɛ dindiig bana ka di yuug, din ka o ken London nɛ South Africa tiebidi o mɛŋ.

O da kpinɛ London, England, dindiig banas zug.[3] O bas nyaaŋnɛ biisa atan, Derek Ayebo o yiiga sid kulug la ni nɛ Amanda nɛ Didi Ogede o sid kulug kanɛ paasi ayi la ni.


  1. http://www.ghananewsagency.org/social/bissa-people-in-uer-celebrate-zekula-festival-115874
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Hawa_Yakubu#cite_note-2
  3. http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=121118