Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Peter Lanchene Toobu

Di yinɛ Wikipiidia
Peter Lanchene Toobu
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oPeter Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum8 Sigir/Nwadisayɔpɔi 1968 Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolice officer, politician Dɛmisim gbɛlima
EmployerGhana Police Service Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana Dɛmisim gbɛlima
Educated atYork St John University Dɛmisim gbɛlima
Academic degreeM.A. Dɛmisim gbɛlima
ResidenceJirapa Municipal District Dɛmisim gbɛlima

Peter Lanchene Toobu da duanɛ nwadis Ayuobʋ la daba Anii daar, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ Anii. O anɛ Gaana pʋliŋ kanɛ tʋm o tʋʋma naae ka yʋʋn lɛbna zini yin ka paas ma'asim tiig nidib ni.[1][2] O anɛ Wa West dinɛ bɛ Upper West sʋꞌʋlim la wadmaan.[3][4] O anɛ pʋlis kpɛɛm kʋdʋg.[5]

Biilim saŋa nɛ o sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Toobu da duanɛ nwadis Ayuobʋ la daba Anii daar, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ Anii. O yinɛ Jirapa bɛ Upper West sʋꞌʋlim la, Gaana.[6] O da keŋi o sakurnɛ Lawra secondary School n bɛ Lawra Upper west sʋʋlim la, Gaana. O da keŋ Ghana Police Academy an pʋlis zamisʋg sakur la zamisi lieb pʋliŋ. O lɛn keŋ Kofi Annan International PeaceKeeping Training Centre lɛn zamis ka die kasɛtta gbaʋŋ kanɛ ka ti buon ye Masters of Arts degree in Leadership.[6]

Toobu daa tʋm o pʋlis tʋʋma la ka duoe hali ti kena die kpɛŋkanɛ ka ti buon ye Supirintɛndɛn la ka naan naae o tʋʋma ka yʋʋŋ kuli vʋʋsid.[5][7][8]

Onɛ da an gbaʋŋ sɔbidi tis pʋlis la wʋsa kpɛɛm kʋdʋg (IGP) David Asante Apeatu lin yi yʋʋm tusa ayi nɛ Piinɛ ayɔpɔi (2017) keŋ paae sankanɛ ka o da sig ye o pʋ lɛ bɔɔd tʋʋma la yaasa, yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ awai (2019).[9][2][10][11]

Toobu da zien maasim tiig nɔba zugʋ nyaa Wa West kɔk la nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ awai la ni nwadis ayuobʋ la ni gur yʋʋm tusa ayi nɛ pisi naam nyaab la. O da paam vɔt kɔbis yɔpɔi nɛ pisyɔpɔi nɛ anu ka o tiraan onɛ da pʋn dɛŋim zine kʋk la zug ka lɛn da an onɛ gɔsid sʋʋlim kɔnɔb kɔnɔb nam maalʋg yɛla, ka da lɛn an ba wadmaan yʋʋma tusa ayi nɛ anaasi la ni la, Joseph Yieleh Chireh da paam vɔt kɔbistan nɛ piinɛ ayɔpɔi.[12][7]

Yʋʋma tʋsa ayi nɛ pisi vɔt la da liil la, ba da gaŋ o ye o an onɛ pianadi tisid maꞌasim tiig naꞌadɔɔg la ban na bɛ di siem ka daʋŋ da bɛɛ, ka o da piana tiivinamin o naadɔɔg la mɔr gbanasieba zaŋi keŋ nidib la na bɛ siem ka daʋŋ kʋ bɛɛ.[13][2][14]

Yʋʋma tusa ayi nɛ pisi nwadis piinɛ ayi la Burunya nwadig la ni, Toobu da di Wa West kʋk la vɔɔt la pʋʋgin.

Vɔt la wʋsa da anɛ tusa pisnaai, kɔbisnii nɛ pisi nɛ awai. Ka o paamɛ tusa pisi nɛ ayɔpɔi kɔbisnu nɛ pisnu ka onɛ dɔl o la, Dari Daniel kuusongno paam tusa piinɛ atan, kɔbiga nɛ pisnaasi nɛ atan.[3]  [8]

Wadmaan tʋʋma

Yʋʋma tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne, yʋʋmpaal nwadig la daba ayɔpɔi daar, Toobu daa da paam suori kpɛn wadmaanib yin la yʋʋn an wadmaani ts Wa West dim.

O paas banɛ gɔsid nimbanɛ bɛ ɔfis banɛ mɔr nyɔɔd la sanan, ka mɛ lɛm paas banɛ gɔsid pʋlis nɛ sɔɔgianam / fuud dim tʋʋma yɛla wadmaanib yin la.

Yʋʋma tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne, nwadis ayuobʋ daba ayuobʋ daar, o da sɔb gbaʋŋʋ tis wadmaanib kpɛɛm, Alban Bagbin ye o kɛ ka gɔmena baŋ yɛlsieba ka maali ba duos ka Gaana da an wʋʋ wada kae laa.[15] O da paal faandibi tʋm siem o sʋʋlim la, Wa West nɛ tɛɛnsbanɛ giligi di nɛ din yi Sisaala West keŋ paae Bawku West.[15]

Toobu anɛ Kristo biig.[6]

  1. https://newsghana.com.gh/ndcs-lanchene-tuubo-to-help-improve-education-in-wa-west/
  2. 1 2 3 https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/NDC-govt-will-restore-integrity-of-Nat-Security-Police-Military-Lanchene-Toobu-1055533
  3. 1 2 https://citinewsroom.com/2020/12/2020-polls-ex-igps-executive-secretary-peter-toobu-wins-wa-west-seat-for-ndc/
  4. https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/202201/459152.php
  5. 1 2 https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/be-wary-of-deceitful-politicians-supt-lanchene-toobu-tells-constituents-in-wa-west/2020/
  6. 1 2 3 http://new.ghanamps.com/mp/peter-lanchene-toobu/
  7. 1 2 http://ghanatoday.gov.gh/politics/i-spent-ghc20000-on-my-primaries-supt-peter-lanchene-toobu-rtd-admits/
  8. 1 2 https://newsghana.com.gh/retired-police-officer-wins-wa-west-constituency-parliamentary-seat/
  9. https://www.mynewsgh.com/politics-never-existed-between-asante-apeatu-and-i-superintendent-peter-toobu/
  10. https://ghanaguardian.com/frontline-politicians-should-retire-at-age-70-lanchene-toobu
  11. https://www.mynewsgh.com/politics-never-existed-between-asante-apeatu-and-i-superintendent-peter-toobu/
  12. https://www.graphic.com.gh/news/politics/ndc-polls-yileh-chireh-floored-by-ex-cop-tuubo.html
  13. https://newsghana.com.gh/ndc-announces-sectoral-spokespersons-for-2020-manifesto/
  14. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Election-2020-Peter-Toobu-advocates-for-public-filming-of-police-actions-at-polls-1101784
  15. 1 2 https://www.myjoyonline.com/news/national/mp-petitions-speaker-to-draw-presidents-attention-to-address-growing-insecurity/