Peter Lanchene Toobu
| Sex or gender | Dau |
|---|---|
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Peter |
| Du'am yuum | 8 Sigir/Nwadisayɔpɔi 1968 |
| Tuuma | police officer, politician |
| Employer | Ghana Police Service |
| Position held | Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana |
| Educated at | York St John University |
| Academic degree | M.A. |
| Residence | Jirapa Municipal District |
Peter Lanchene Toobu da duꞌanɛ nwadis Ayuobʋ la daba Anii daar, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ Anii. O anɛ Gaana pʋliŋ kanɛ tʋm o tʋʋma naae ka yʋꞌʋn lɛbna zinꞌi yin ka paas ma'asim tiig nidib ni.[1][2] O anɛ Wa West dinɛ bɛ Upper West sʋꞌʋlim la wadmaan.[3][4] O anɛ pʋlis kpɛɛm kʋdʋg.[5]
Biilim saŋa nɛ o sakur yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Toobu da duꞌanɛ nwadis Ayuobʋ la daba Anii daar, yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ Anii. O yinɛ Jirapa bɛ Upper West sʋꞌʋlim la, Gaana.[6] O da keŋi o sakurnɛ Lawra secondary School n bɛ Lawra Upper west sʋꞌʋlim la, Gaana. O da keŋ Ghana Police Academy an pʋlis zamisʋg sakur la zamisi lieb pʋliŋ. O lɛn keŋ Kofi Annan International PeaceKeeping Training Centre lɛn zamis ka diꞌe kasɛtta gbaʋŋ kanɛ ka ti buon ye Masters of Arts degree in Leadership.[6]
Toobu daa tʋm o pʋlis tʋʋma la ka duoe hali ti kena diꞌe kpɛŋkanɛ ka ti buon ye Supirintɛndɛn la ka naan naae o tʋʋma ka yʋꞌʋŋ kuli vʋꞌʋsid.[5][7][8]
Onɛ da an gbaʋŋ sɔbidi tis pʋlis la wʋsa kpɛɛm kʋdʋg (IGP) David Asante Apeatu lin yi yʋʋm tusa ayi nɛ Piinɛ ayɔpɔi (2017) keŋ paae sankanɛ ka o da sig ye o pʋ lɛ bɔɔd tʋʋma la yaꞌasa, yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ awai (2019).[9][2][10][11]
Pɔlitiks tʋʋma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Toobu da ziꞌen maꞌasim tiig nɔba zugʋ nyaꞌa Wa West kɔk la nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ awai la ni nwadis ayuobʋ la ni gur yʋʋm tusa ayi nɛ pisi naꞌam nyaꞌab la. O da paam vɔt kɔbis yɔpɔi nɛ pisyɔpɔi nɛ anu ka o tiraan onɛ da pʋn dɛŋim zinꞌe kʋk la zug ka lɛn da an onɛ gɔsid sʋꞌʋlim kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb nam maalʋg yɛla, ka da lɛn an ba wadmaan yʋʋma tusa ayi nɛ anaasi la ni la, Joseph Yieleh Chireh da paam vɔt kɔbistan nɛ piinɛ ayɔpɔi.[12][7]
Yʋʋma tʋsa ayi nɛ pisi vɔt la da liꞌil la, ba da gaŋ o ye o an onɛ pianꞌadi tisid maꞌasim tiig naꞌadɔɔg la ban na bɛ di siꞌem ka daʋŋ da bɛɛ, ka o da pianꞌa tiivinamin o naꞌadɔɔg la mɔr gbanꞌasieba zaŋi keŋ nidib la na bɛ siꞌem ka daʋŋ kʋ bɛɛ.[13][2][14]
Yʋʋma tusa ayi nɛ pisi nwadis piinɛ ayi la Burunya nwadig la ni, Toobu da di Wa West kʋk la vɔɔt la pʋʋgin.
Vɔt la wʋsa da anɛ tusa pisnaai, kɔbisnii nɛ pisi nɛ awai. Ka o paamɛ tusa pisi nɛ ayɔpɔi kɔbisnu nɛ pisnu ka onɛ dɔl o la, Dari Daniel kuusongno paam tusa piinɛ atan, kɔbiga nɛ pisnaasi nɛ atan.[3] [8]
Wadmaan tʋʋma
Yʋʋma tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne, yʋʋmpaal nwadig la daba ayɔpɔi daar, Toobu daa da paam suori kpɛnꞌ wadmaanib yin la yʋꞌʋn an wadmaani ts Wa West dim.
O paas banɛ gɔsid nimbanɛ bɛ ɔfis banɛ mɔr nyɔɔd la sanꞌan, ka mɛ lɛm paas banɛ gɔsid pʋlis nɛ sɔɔgianam / fuud dim tʋʋma yɛla wadmaanib yin la.
Yʋʋma tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne, nwadis ayuobʋ daba ayuobʋ daar, o da sɔb gbaʋŋʋ tis wadmaanib kpɛɛm, Alban Bagbin ye o kɛ ka gɔmena baŋ yɛlsieba ka maali ba duos ka Gaana da an wʋʋ wada kae laa.[15] O da paꞌal faandibi tʋm siꞌem o sʋꞌʋlim la, Wa West nɛ tɛɛnsbanɛ giligi di nɛ din yi Sisaala West keŋ paae Bawku West.[15]
Mɛŋ bɛlim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Toobu anɛ Kristo biig.[6]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ https://newsghana.com.gh/ndcs-lanchene-tuubo-to-help-improve-education-in-wa-west/
- 1 2 3 https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/NDC-govt-will-restore-integrity-of-Nat-Security-Police-Military-Lanchene-Toobu-1055533
- 1 2 https://citinewsroom.com/2020/12/2020-polls-ex-igps-executive-secretary-peter-toobu-wins-wa-west-seat-for-ndc/
- ↑ https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/202201/459152.php
- 1 2 https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/be-wary-of-deceitful-politicians-supt-lanchene-toobu-tells-constituents-in-wa-west/2020/
- 1 2 3 http://new.ghanamps.com/mp/peter-lanchene-toobu/
- 1 2 http://ghanatoday.gov.gh/politics/i-spent-ghc20000-on-my-primaries-supt-peter-lanchene-toobu-rtd-admits/
- 1 2 https://newsghana.com.gh/retired-police-officer-wins-wa-west-constituency-parliamentary-seat/
- ↑ https://www.mynewsgh.com/politics-never-existed-between-asante-apeatu-and-i-superintendent-peter-toobu/
- ↑ https://ghanaguardian.com/frontline-politicians-should-retire-at-age-70-lanchene-toobu
- ↑ https://www.mynewsgh.com/politics-never-existed-between-asante-apeatu-and-i-superintendent-peter-toobu/
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/ndc-polls-yileh-chireh-floored-by-ex-cop-tuubo.html
- ↑ https://newsghana.com.gh/ndc-announces-sectoral-spokespersons-for-2020-manifesto/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Election-2020-Peter-Toobu-advocates-for-public-filming-of-police-actions-at-polls-1101784
- 1 2 https://www.myjoyonline.com/news/national/mp-petitions-speaker-to-draw-presidents-attention-to-address-growing-insecurity/