Pirekua
| Subclass of | Mesoamerican music, Mexican folk music |
|---|---|
| Country of origin | Mexico |
| Intangible cultural heritage status | Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity |
| Described at URL | https://ich.unesco.org/en/RL/00398, https://ich.unesco.org/fr/RL/00398, https://ich.unesco.org/es/RL/00398 |
Pirekua (Purépecha) anɛ Purépecha (Michoacán, Mexico) yʋʋma buudi. Onɛ yʋꞌʋm pirekua tʋnꞌe an daʋ bɛɛ pʋꞌa, pirériecha, tʋnꞌe an daʋ bɛɛ pʋꞌa o kɔnꞌɔkɔnꞌ bɛɛ ba an babig, ka ba tʋnꞌe yʋʋm pirekua nɛ bʋnnwɛꞌɛda laꞌad. Pirériechas anɛ dinɛ an nuꞌunwɛꞌɛd ka lɛn paꞌan daʋŋkanɛ bɛ ka mɔɔn labaya tisid Purépecha sʋꞌʋlim nam.[1]
Pirekua bʋnnwɛꞌɛda anɛ, gitaainam ayi bɛɛ atan, nwiig nɛ pɛbisim, [nɛ] brass band bil, bɛɛ [pirériecha anɛ] nid yinne maꞌaa nwɛꞌɛd.[2] Ba nwɛꞌɛdnɛ nɛ kʋkuma yinne ka ba buoni li sones (38 time) bɛɛ abajeños (68 time), di anɛ dinɛ laꞌas African, European, nɛ indigenous American.[1] Pirekua mɔr kpinnim nɛ son nɛ waltz, ka Henrietta Yurchenco paꞌal ye babayiꞌ la son nɛ pirekua anɛ triple meter banɛ an baanlim, ka ba maani ba nwɛnɛ duets, naan nɛ rhythmic sequence laꞌasid nɛ nwiinsa ayi bɛɛ atan gitaai (I-IV-V) bɛdegʋ bɛɛ biꞌela ka ba gɔsidi li yɛla sʋꞌʋŋa.[2]
Pirekua yʋʋma dɔlnɛ zinꞌis kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb nwɛnɛ pʋꞌʋsim malima, diꞌema yʋʋma nɛ pɔlitis nwɛꞌɛb yʋʋma, di mɛ lɛm paꞌan nɔŋilim nɛ pʋꞌadiir, ka mɔr zanbina bɛdegʋ tʋm.
Yʋʋma la mɔr puumnam ka di an zanbina tis pʋꞌab, bɔɔdim ka paꞌan sɔꞌ yi zinꞌisiꞌa.[3] Ka sones an dinɛ ka Spain dim yʋꞌʋm, pirekua anɛ dinɛ ka ba ɛɛnti yʋʋm Purépecha ni, ka sonesi paꞌan daar wʋsa bɛllim la, pirekua lɛɛ anɛ dinɛ paꞌan sɛnlʋŋ tis Purépecha.