Pu'a kʋʋr maalʋg

Pu'a kʋʋr maalʋg anɛ pu'a ɛɛnti maal ka'alim ka ba gban'e ye ba kɛɛs o kpi'ii ka o gaad yaanam ni la. Puꞌa yaꞌa kpi ka ba ti bɔɔd kʋʋr la maalʋg sɛɛ ka ba laꞌas kpɛɛm yir gbanꞌe ban na niŋ siꞌem maal kʋʋr la. Ani ka ban na buꞌos dabɔɔg biis la baŋ ban tiꞌeb siꞌem. Kpɛɛmnam la yaꞌa buꞌosi baŋ ka kpɛya linɛ na kuanꞌ daam bɛ, ka kɔnbid banɛ nar ye ba kʋ la wʋsa bɛ, ba na ziꞌel kʋʋr la. On an puꞌa la zug, ba na ziꞌel kʋʋr daꞌa-nuꞌusa anaasi, ba wʋsa yaꞌa siak ye ba na maal kʋʋr la wʋʋ ban gbanꞌe siꞌem la, ba na pinꞌili tʋmmi yɛti ba sʋzuob nɛ diemnam nɛ banɛ wʋsa nar ye ba wʋm kʋʋr la.

Kʋʋr la yaꞌa kpɛlim wʋʋ daar la, ba na kuanꞌ daam. Kʋʋr la daar yaꞌa paae, banɛ wʋsa an dɔɔg la kpɛɛmnam na la'as dabɔɔgin la bɛkɛungʋ gɔs ban kuanꞌ daam la dʋk siꞌem. Ba yaꞌa kena, dabɔɔg biig la na tisi ba daam ka ba nu ka widigi kul ka tiꞌebi lɛbna. Winnig yaꞌa ti kɔꞌɔg la, bʋnnwɛꞌɛda na laꞌas ka ba nwɛꞌ kɔnbid. Kɔnbid nwɛꞌɛb saŋa, onɛ wʋsa an yidaan nɛ yibiis banɛ mɔr puꞌab la wʋsa na nwɛꞌ ba kɔnbid. Ba yaꞌa ti naae, sɔꞌ wʋsa na zaŋi o kɔnbʋgʋ kul ka o diemnam bɛɛ o dakiis yaꞌa ti paae na, ka o bɔ' daam paas kɔnbʋg la zugu tisi ba, ka puꞌab zaŋ kɔnbʋg la niꞌimi maal diibi tisi ba ka ba di ka kul.

Diemnam

Yidim yaꞌa ti nwɛꞌ ba kɔnbidi naae diemnam la mɛ na kena nɛ ba kɔnbidi. Ba yaꞌa paae na sɛɛ ka ba keŋ zɔŋ zaꞌanɔɔrin la pɔꞌɔs zaꞌanɔɔr kpɛɛmnam la. Ani ka ba na buꞌosi ba suor labaar, ka ba lɛbis ye, ban daa kena yɛl kʋʋr la li nwɛnɛ li daar paaeya lin ka ba kpɛɛmnam tʋmi ba na ye ba kena pʋꞌʋsi ba. Ba na buꞌosi ba ye ka ya nwiis liya, ka ba vɛꞌɛgi ba kɔnbid la paꞌali ba. Kɔnbid la yaꞌa pʋ paae ban daa yɛli ba siꞌem la, ba na fabil ye ban yɛli ba siꞌem la li anɛ nɔŋʋ kɛ ka ba pʋ nyaŋi paam kɔnbid la wʋsa. Li yaꞌa nar, ba na basi suor ka ba keŋ kʋ, ba yaꞌa lɛn gɔs ka li pʋ nara ba na yɛli ba ye ba da kʋʋ ba kɔnbid la. Li yaꞌa nar ye diemnam la mɔr diꞌema ka ba pʋ mɔra, ba na buꞌosi ba ye bɔɔ kɛ ka ba pʋ mɔr diꞌema kena? Lin an siꞌem wʋsa ba na tuꞌasi ba tadʋŋʋ an siꞌem nɛ yɛla banɛ kɛ ka ba pʋ nyaŋɛ.

Diꞌennam la yaꞌa ti nwɛꞌ ba kɔnbid la naae kpɛnꞌɛs sia, ba puꞌab la na tʋʋg kuꞌom tisi ba ka ba nu, ka lɛn tisi ba danlɛŋ yaꞌas. Ba yaꞌa nuu naae ba na kɛ ka dapa ayi' nɛ puꞌab ayi kpɛnꞌ daꞌ daam la yina ka banɛ wʋsa biel dieuŋ la nu. Ban ti bɛɛ ani nuud daam la, ba na yis kɔnbʋg la niꞌimdaa yinne nɛ ningɔɔnr nɛ pʋʋgʋn laꞌad biꞌela nɛ zʋkʋꞌʋg ka ba puꞌab la diꞌe maal diibi tisi ba ka ba di ka nyaan kul.

Kʋdaꞌar

Ba yaꞌa nwɛꞌ kɔnbid la yim bɛogʋn, puꞌatanp nɛ dɔɔg dim na kuanꞌ kʋdaꞌar nɛ vɛꞌɛd daam ka yipuꞌab la mɛ kuanꞌ kʋpʋꞌʋsim daam. Daam la kuanꞌab daar bɛɛ biꞌisʋg daar ba na nwɛꞌ nɔɔs ka kʋʋr la da'ar daar ka ba daꞌae kʋʋr. Ba yaꞌa daꞌae kʋʋr la paae zaam, onɛ kpi la baꞌanam na kena ka dabɔɔg la dim tisi ba daam nɛ vɛꞌɛd kɔnbʋg nɛ kʋsaaŋkɔnbʋg. Kɔnbkanɛ ka ba diꞌe yiiga la na kʋʋ tis ka dɔɔg dim la zaŋi maal diibi tisi ba ka ba di ka nu daam la ka digin ka bɛog nie, amaa ba na mɔr kʋsaaŋkɔnbʋg la kul.

Kʋʋr nɔkir

Bɛog yaꞌa ti nied onɛ kpi la baꞌanam na yii sɔs suor dabɔɔg la dim sanꞌan; ba yaꞌa tisi ba suor la naae ba na lɛb zakin nɔk kʋʋr la kul. Ba yaꞌa nɔk kʋʋr la yi samanin na, yidim la na kʋ kpanꞌaug nɛ nua niŋ kʋnwamin la ka paas ligidi. Biis nɛ yaas la wʋsa mɛ na niŋ ligidi kʋnwamin la ye o diꞌem ka o yaꞌa ti paae suor on nu kuꞌom. Li gbin paꞌal ye kpiꞌim la bɛnɛ nwamin la ka ba mɔr o lɛbidi o baꞌ yir. Banɛ keŋ nɔk kʋʋr la wʋsa na dɔl taaba paae ba kpɛɛm yiri tis o kʋʋr la nɛ laꞌabanɛ wʋsa nar ye ba tis o la ka nyaan widigi kuli ba yaan. Nɛꞌ paꞌal ye sɔꞌ wʋsa na lɛb on yi zinꞌisiꞌa na.

Ti yaꞌa an ninsaalib ka tɛnꞌɛsid ye li nar ka ti lɛbi ti bullin, ti baŋim ye Winaꞌam kanɛ maal li ti la mɛ mɔr saŋa ka o na bɔɔd ye ti lɛb o sanꞌan na. tɛnꞌɛsim ye fʋ yaꞌa pʋm pʋ di sammɛ fʋ mɔr kum sam. Kɔɔtʋ kae ka fʋ na tuꞌa di bʋʋdɛ.