Russia-ukraine tanp la yela
Russia nɛ Ukraine zaba la yɛla. Nɔɔyinne bɛɛ bɛlim sʋ` kaꞌe Russia nɛ Ukraine tɛnsʋg. Tɛɛns ayi bama bɛnɛ tanp ni din nɔk sa`kanɛ ka Russia bʋʋg Crimean peninsula Fulunfuug nwadig yʋma tusapisi nɛ pii nɛ anaasi (February 2014), ka Russia sʋꞌʋg zabzabidib lusa nɛ Donbas mɛɛsa Sigsaa nwadig yʋma tusapisi nɛ pii nɛ anaasi (May 2014). Din dɔlis Ukraine dim burikinnim lʋgʋr(Revolution of dignity) da bɛ Fulunfuug nwadig yʋma tusa tusapisi nɛ pii nɛ anaasi (February 2014), Ukraine tɛŋ kani ka ba buon ye Cremean peninsula la da pɛꞌɛlɛ nɛ Russia la`gimanam, ka nyaꞌa` ka Russia dim faane paas ka li pʋ dɔl suorɛ, ka banɛ sʋꞌʋŋid Russia la ye ba pʋd3ʋg tɛŋ la kpɛꞌɛs Russia la`gimanam ye ba bʋʋgi nɛ tɔɔg n sʋꞌʋg Russia ya-nyaꞌaŋ; nɛꞌɛnam wʋsa anɛ Russia nɛ Ukraine tanp la pinꞌilʋg. Zaba usʋgʋr la naꞌam 24 February, 2022, Russia zʋꞌʋgi bʋʋl Ukraine tʋtɔrʋg n lɔꞌɔg ba tuon na, bɔɔd ye Ukraine kʋꞌʋgi ba bɛlim nɛ Russia.
Soviet lʋgʋr la da kɛnsig 1991, tɛŋbanɛ yʋꞌʋn da diꞌe li la da bɛnɛ dataadʋg ni amɛŋa. 1990 pinꞌilʋg la, na'anyaꞌadip yʋꞌʋn da sʋꞌʋgnɛ Ukraine wada la wʋsa ye ba na kɛꞌ ka tɛŋ la nan bɛɛ ba mɛŋ nyadi, ka tɛŋ sia wada yʋꞌʋn da kɛna, dinɛ na kɛ ka li an sʋꞌʋŋa nɛ nɔɔr yinne nɛ European lʋgʋr (EU) bɛɛ Russia bɛɛ wada bɛda sieba.
Tɛns ayi bama bɛlim yʋꞌʋn da anɛ taawae Ukraine 2014 gɔmna tiakir la, dinɛ da dɔl nɛ Russia da kɛŋɛ bʋʋgi faae Ukraine Crimeala, nɛ tanp kanɛ da bɛ Donbas, dinɛ ka Russia sʋꞌʋg Donetsk tɛŋdim nɛ Luhansk tɛŋdim banɛ zabid onɛ ye o sʋꞌʋgi li laa. Zab ka`a kuꞌ gaad nidib 13,000, yʋma 2020 pinꞌilʋgʋn ka mɛn zi pɔꞌɔgʋr n yi ya-tuona dim n tis Russia dim na. Nɔɔr yinne nam laꞌasʋg bɛdigʋ saꞌam ya ka arezak zinꞌigin wʋsa kɛns. Dinɛ nɔk 2021 nɛ 2022, Russia la`gimanam faaenɛ Ukraine tʋtɔrʋg ka li an mugusʋg ye sɔꞌ da liꞌel o tiraan saꞌanɛ, ka gʋꞌe ba bɛlim la wʋsa dinɛ kɛ ka Russia dim bʋʋg tɛŋ la wʋsa. Ukraine kɛsig ban nɛ Russia dim bɛlim la bas bigisid dinɛ ka Russia dim maal la kaꞌe sʋ'ʋm. Tɛnpʋʋd la Pɛꞌɛlɛ nɛ Russia yuda nɛ ba zabina bigisid ye ban nɛ Russia dim pʋ lɛm mɔr hanbɛ baa biela. March 2023, wada dɔɔg la tis nɔɔr ye bʋndine wʋsa mɔr Russia yʋꞌʋr wʋsa pʋ lɛm tʋma.