Sa'ab
| Subclass of | swallow |
|---|---|
| Indigenous to | Ghanaians |
| Country of origin | Ghana |
| Fabrication method | cooking |
| Hashtag | Tuo zaafi |
| Used by | eating |
Sa'ab anɛ di kpɛŋi tis Ghana tudu sʋ'ʋlim nidib. Buudi bɛdegʋ dit sa'ab nɔɔr ayi' bɛɛ nɔɔr atan' dabsir wʋsa pʋʋgin. Buud banɛ diti li la sieba anɛ Kusaas, Mampuris, Gures bɛɛ Farfarnam, Dagaab hali nɛ buud banɛ kpɛlim. Saꞌab anɛ Kusaas dikpɛŋa ayinne linɛ tisid ninsaal ningbina laafi nɛ paŋ. Di pʋ tit banꞌasɛ ka lɛɛ maanɛ fʋ ningbina kɛt ka fʋ nɔbigid nɛ laafi nɛ paŋ giribir.
Laꞌabanɛ mɔri mɔn saꞌab
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Saŋa kanɛ gaad la, zʋʋd banɛ ka ba da mɔri mɔn saꞌab anɛ; naara bɛɛ zaꞌ bɛɛ bɛlkɔ bɛɛ naga. Amaa teŋ la pʋ lɛŋ mɔr kʋꞌʋlim la, nidib paam yʋꞌʋn bʋtnɛ kawɛnna nɛ akʋwɛrig ka mɔri mɔn saꞌab; amaa sieba nan kpɛŋ bʋt ki bama bi'el bi'el. Kʋdimin la, laꞌabanɛ ka fʋ na zaŋi mɔn saꞌab anɛ; tan dʋk linɛ an saꞌadʋk nɛ zɛndʋk nɛ saꞌavugir nɛ tanlaa nɛ saꞌawan nɛ saꞌabia. Amaa zʋmaakaŋa nwa pu'ab pamm yʋꞌʋn mɔri kut dʋkʋ mɔn saꞌab ka mɔr kut dʋkʋ dʋgid zɛɛnd. Ba mɛ mɔri kuribanamɛ niŋid saꞌab nɛ sɛɛnd.
Sa'ab zɛɛnd
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zɛnbanɛ ka ba ditnɛ nɛ sa'ab zu'oya amaa ba sieba anɛ; maꞌammaꞌasa bɛɛ maꞌankpiꞌemis nɛ sɔꞌɔd nɛ nyiri nɛ vuua nɛ saalim nɛ bɛ-udi, nɛ nɔɔm nɛ bit nɛ bɛrigis.
Ban mɔn sa'ab si'em
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Fʋ yaꞌa ye fʋ mɔɔn saꞌab, fʋ na dɛŋi keŋ nɛɛmi fʋ zaꞌ bɛɛ kawɛnna bɛɛ naara zɔꞌɔm.
Fʋ yaꞌa nɛɛm zɔꞌɔm la fʋn gbinꞌe zɔꞌɔm la nwɛnɛ nuꞌukukudus piiga niŋ kuꞌomiꞌisim dʋkin bɛɛ penti rɔba ni ka suugi li pɛꞌɛl nɛ kuꞌom ka kɛ li ziꞌen nintaŋin dabismum linɛ na kɛ ka li miꞌig tɔꞌɔtɔꞌɔ.
Fʋ yaꞌa dʋgʋl saꞌadʋg la bugumin, fʋn siligim kuꞌomiꞌisim la niŋ saꞌadʋkin la ka lɛbisi pibil. Kuꞌom la yaꞌa lɛꞌɛg ka fʋ gbinꞌe zɔꞌɔm kpiꞌemis la ka yaae kuꞌomiꞌisim zɔꞌɔm la gɛndigi saami li kpaꞌae niŋ kuꞌom linɛ lɛꞌɛd la ni ka nɔk saꞌavugire gudigidili hali ka li ti lieb saꞌabɛɛnr.
Li yaꞌa lieb saꞌabɛɛnr la, ka fʋ kabig bɛɛ aŋi li pʋsʋkʋ niŋ laan ka yʋꞌʋn gbiꞌe zɔꞌɔm kpiꞌemis la zemis fʋn bɔɔd ye saꞌab la zem siꞌem niŋ saꞌabɛɛnr linɛ lɛꞌɛd dʋkin la ka pinꞌili gudigid. Fʋ na keŋ tuonɛ gudigid hali ka zɔꞌɔm kpiꞌemis la wʋsa gɛndig saꞌabɛɛnr la lɛbig saꞌaganꞌalʋg. Fʋ na lɛn kabig saꞌabɛɛnr linɛ bɛ laan la paas saꞌaganꞌalʋg la bɛ dʋkin la ka lɛn gudigid tɔꞌɔtɔ nɛ paŋ hali ka saꞌab la ti lɛbig saꞌabʋgʋsʋg ka zianꞌak sʋꞌʋŋa.
Fʋn gudigid la wʋsa, di nar ye fʋ kɛꞌ ka bugum wʋm dʋg la gbin. Fʋ yaꞌa mɔn ka tɛnꞌɛbid saꞌab la ti nyɛ ka li biꞌigi siak kɔɔnsʋg, fʋ yʋꞌʋn na zaŋi fʋ saꞌabia kɔɔns saꞌab la niŋ saꞌab laasin la.