Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Timkat

Di yinɛ Wikipiidia
Timkat
party
Main subjectepiphany Dɛmisim gbɛlima
Country of originEthiopia Dɛmisim gbɛlima
Intangible cultural heritage statusRepresentative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity Dɛmisim gbɛlima
Described at URLhttps://ich.unesco.org/en/RL/01491, https://ich.unesco.org/fr/RL/01491, https://ich.unesco.org/es/RL/01491 Dɛmisim gbɛlima

Timket (Geʻez: ጥምቀት Tʼimkʼet) anɛ Ethiopian Orthodox Tewahedo Church nɛ Eritrean Orthodox Tewahedo Church malʋŋkanɛ ka ba maani bɛ Epiphany. Ba maani linɛ yʋʋmpaal nwadig wʋsa dabpiinɛ awai daar wʋsa bɛɛ dabpisi daar yʋʋm sieba ni dinɛ an yinne nɛ Terr dabpiinɛ yinne daar Ge'ez calendar ni.

Timkat malʋŋ la tiendnɛ Yesu kuom sʋʋb bɛ River Jordan. Nidib mi malʋŋ la nɛ din zieni tisid Winaam kuom sʋʋb la (nwɛnɛ Kristo biis bɛdegʋ maan siem bɛ Holy Land la ba yaa kaae/ keŋ Jordan).

Timkat malʋŋ maalʋg saŋa, Tabot, dinɛ an zanbini zieni tis Winaam nɔnaar daka dinɛ bɛ Ethiopian altar nam wʋsa ni la (nwɛnɛ Westhern altar kugir), ba viligi dinɛ nɛ fukanɛ ligiid zuoe ka maan maan la zii li o zugin.[1] Tabot, dinɛ ka sɔ wʋsa pʋ nyɛt naana ka di yaa kaanɛ maan maanib la, zieni tis Kristo tʋm paal ye onɛ an Messiah la on da ken Jordan ye o sʋ Winaam kuom la. Divine Liturgy malʋŋ la maanɛ kɔlʋg dɛnɛr bɛɛ bɛʋgin bɛkɛʋg nwɛnɛ kɛfa ayi. Ka ba barik kuosuokanɛ kpie anina la keŋ paae bɛkɛog ka kabig kuom la missig banɛ bɛ ani la, ka ba sieba sig kuomin la miisi ba mɛŋ, ka di paan Winaam kuom sʋʋb kaanbʋg. Amaa malʋŋ la pʋ naae anina; Donald N. Levine vɛnligi paal ban da maani li siem yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nam la ni.

Timkat 2020

Timqat Daar niŋtaŋ, nidib bɛdegʋ na laas malʋŋ zinigin la, ka banɛ kul yin ye bag bis biela la lɛbna, ka ba biel Kasi daka la keŋ ka la keŋ karimdɔɔgin nɛ vɛnlim nɛ diema. Ka Winaam nidib la ye fu-waad  nɛ maasim tiis ka yʋʋm Winaam yʋʋma ka kpɛɛmnam la gaad tuoni ken baalim-baanlim, ka dasam yʋʋmid yʋʋma baanlim, yʋʋm banɛ pʋ vuuda ka biis la mɛ zɔti giligid nɛ tʋʋma kɔnɔb kɔnɔb ka mɛ tune paas tʋʋma la ni. Ban yɛɛ ba fu-vɛnlis la,pʋab la mɛ maan sumalisim ba yɔlisim dabisir yʋʋm pʋʋgin la. Ka dasam nɛ pʋasada mɛ waad ka ianad agɔl nɛ teŋin waad ka pʋ gɛɛnda. Malʋŋ kaŋa mɛ da paasi an UNESCO intangible heritage. Ba yaa ti mɔr Kasi nɔnaar daka la lɛbisi li zinigin, sɔ wʋsa lɛbidnɛ kun yin ye o maal sumalisim. Vʋʋsim daar kaŋa anɛ vʋʋsim daar titada la yinne li yaa pʋn kaa vʋʋsim daar titaarɛ.[2]

Footo pa'an Timkat malima

UNESCO da zaŋ Timkat nɛ yʋʋm tusia ayi nɛ piinɛ awai (2019) la ni paas Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity.[3]

  1. https://books.google.com/books?id=llmCOvtWcUcC
  2. https://books.google.com/books?id=uP16oAEACAAJ
  3. https://ich.unesco.org/en/lists