Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Daboya

Di yinɛ Wikipiidia
Daboya
human settlement
ContinentAfrica Dɛmisim gbɛlima
CountryGhana Dɛmisim gbɛlima
Located in the administrative territorial entityWest Gonja Municipal District Dɛmisim gbɛlima
Located in time zoneGreenwich Mean Time Dɛmisim gbɛlima
LocationSavannah Region Dɛmisim gbɛlima
Coordinate location9°31′49″N 1°22′56″W Dɛmisim gbɛlima
Map

Daboya an tempʋtita’ari tis North Gonja district, district kanɛ bɛ Savannah Region sʋ’ʋlim, Ghana Ya-datiʋŋ.[1] Dagomba nam da buoni dinɛ Burugu.[2] Di da anɛ zin’ikanɛ pak hali kpikpiŋ din yi Yendi paae Bouna. Nɛ’ kɛ ka Daboya an tensʋŋ hali Dagbon, hali paae zina, Daboya anɛ tempʋtita’ari tis Daboya-Mankarigu constituency. Di anɛ tenkanɛ mɔr labakʋda bɛdegʋ Ghana. Army Special Operations Training School bɛ Daboya.[3]

Buudi banɛ bɛ Daboya anɛ Gonja, Tampulma, Dagomba (Hanga).[4]

Daboya da anɛ zin’ikanɛ ka ba kpiisid yaarim bɛ Kingdom of Dagbon.[5][6] Yʋʋm tusir, nɛ kɔbisyuobʋ la naarin, ka ba da zab nɛ sʋ’ʋlim la ka nananna Gonja nam yʋ’ʋn su’oe di.[7] Sankanɛ ka ba da maal yaarim ani nɛ girima la gaadya, di kas-kas anɛ ban da tuudi di bɛdegʋ nwɛnɛ Electrochem, yʋ’ʋm bɛnɛ Ada.

Daboya mɔr banaya ʋgʋb zin’itita’ar nɛ zin’ivɛnlla.[8]

Abu Seidu (ka ba dka ba dʋ’a o 1987), bɔɔl nwɛ’ɛd

  1. http://northgonja.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=dnf&_=89&r=6&rlv=towns
  2. https://jetsanza.com/the-meaning-of-daboya/
  3. https://www.graphic.com.gh/news/general-news/daboya-military-training-school-receives-equipment-medical-items.html
  4. https://mofep.gov.gh/sites/default/files/composite-budget/2019/NR/North-Gonja.pdf
  5. https://mrpocu.com/daboya-the-history-you-need-to-know/
  6. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/A-Brief-History-of-Northern-Ghana-Focus-on-Gonja-249345
  7. https://www.africanhistoryextra.com/p/a-history-of-the-gonja-kingdom-1550
  8. https://www.modernghana.com/news/828298/north-gonja-takes-sale-of-smocks-abroad.html