Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Daniel Botwe

Di yinɛ Wikipiidia
Daniel Botwe
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Name in native languageDaniel Kweku Botwe Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oDaniel, Dan Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urBotwe Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum26 Fulumfug/Nwadisatan' 1958 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igAbiriw Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, software engineer, business executive, minister Dɛmisim gbɛlima
Educated atKwame Nkrumah University of Science and Technology, Kumasi Academy, Achimota School Dɛmisim gbɛlima
Work locationAccra Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party Dɛmisim gbɛlima
Candidacy in election2020 Ghanaian parliamentary election Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima

Daniel Kwaku Botwe (du'am yʋʋm anɛ 26 Fulumfug/Nwadisatan' 1958) anɛ Gaana pɔlitiks nwɛꞌɛd, ba da dua o nɛ Buriya nyaaŋ nwadis ayi' la li dabisim pisi nɛ ayuobʋ yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisnυ nɛ anii la ni.[1] O anɛ wadmaanɛ tis Okere linɛ bɛ ti Gaana Eastern Region sυυlυmin la.[2] O da anɛ minista kanɛ gɔsid labaya yɛla John Agyekum Kufour saŋa la,[3] ka da lɛn an Regional Reorganization and Development minista n tisi ba sυυlυm la, o mɛ da lɛn anɛ Minister for Local Government n gɔsid teŋkpɛmis nam nɔbigir yɛla Nana Akufo-Addo naam la nɔɔr ayi la ni wυsa.[4]    

O vυm bɛllim nɛ o sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba da dua Dan Kwaku Botwe nɛ Buriya nyaaŋ nwadis ayi' la li dabisim pisi nɛ ayuobʋ yυυm tʋsir nɛ kɔbiswai nɛ pisnu nɛ anii la Gaana nwa Eastern Region sυυlυmin.[1] O yinɛ Abiriw Akuapem. O da siiŋi o sakur n Presbyterian Primary sakur la ni n bɛ Mabang linɛ bɛ Ahafo-Ano sυꞌυlυm Ashanti Region la. O da tɔlisi keŋ Kumasi Academy naae ka die kasɛta gbaυŋ linɛ an GCE Ordinary level, yaasɛ, o da lɛn tɔlis Achimota Sakur la ni naae ka die kasɛta gbaυŋ linɛ an GCE Advanced level yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisyɔpɔi nɛ ayɔpɔi la ni. Lin nyaaŋ ka o paam suori tɔlis Kwame Nkrumah University of Science and Technology sakur la ni naae ka die kasɛta gbaυŋ linɛ an computer science.[5]

Yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ anu la ni ka Ghana Cocobod dim da nɔk Botwe ye o tυm nɛ ba linɛ an Kɔmpiita tυυma. O da tυm ani wυυ yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piiswai nɛ atan la ni ka o bas ka yɔɔgi o mɛŋ tυυma. A-suoemɛŋ tυυma linɛ yυυri buon Danmaud Limited dim da gaŋ o ye o aan ba kpɛɛm n gɔs tυυma la.[5]

On da bɛ KNUST, ka ba gaŋ o ye o an gbaυŋ sɔbid n tis National Union of Ghana Students (NUGS) lin yi yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ ayi la ni n ti paae yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ atan la ni.[2] O naam nyaanb la ni da an Provisional National Defence Council pinilυg sagianam wada naam bɛllim la win. On da nieli paal wada banɛ ka maan ka li pυ dɔl suor zug ka ba da buonɛ o ye tawae sɔb.[6]

Ba da yis o nɛ Gaana ninsieba kadi ba bas Ivory Coast. Lin nyaaŋ ka o lɛb Gaana tυm nɛ Ghana cocoa board dim li yi yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ anu la ni n ti paae yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piiswai nɛ atan la ni.[7] Botwe da di Wabυg Naadɔɔg la gbaυŋ sɔbid yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piiswai nɛ anii la ni.[2] Onɛ da nwɛɛ pɔlitiks hali sυŋ John Kufour ka o da di yυma tusa yi la pυυgin.[2][7]O da mɔr kpiυŋ nam kɔnɔb-kɔnɔb Wabυg Naadɔɔg la ni, ba sieba anɛ biig baanlυg ligsuad, Wabυg Naꞌadɔɔg la tuongat. Akufo-Addo da ye “onɛ mɔr pɔlitiks la nwɛɛb wυsa paŋ” n tis Wabυg Naadɔɔg li yi yuma tusa yi nɛ yinne la ni hali kena paae zina.[8]    

Dan Botwe da zien Wabυg Naadɔɔg zugu nyaa Okere wadmaanib kυk la yuma tusa yi nɛ anii la ni Brandford Kwame Daniel Adu n da bas la. Botwe da paam vɔt 11,974 n yi vɔt la kanl wυsa linɛ da an 19,684 la ni,[2] kɔbiga pυυginɛ o da paamnɛ 60.8% vɔt n kpɛn wadmaanib dɔɔgin la o yiiga saŋa. O da keŋ tuonnɛ yaan 2012, 2016, 2020 vɔt la ni.[8] O da an wadmaanib banɛ pυ zuoe wadmaanib yir la kpɛɛm, wadmaanib yir linɛ paas ayuobu la lin da yi yuma tusa yi nɛ piina tan n ti paae yuma tusa yi nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni. On da an wadmaan la o da tυm tυυm nam hali konɔb-kɔnɔb n tis o sυulυm la, ba sieba anɛ , o da sυŋ niŋ-wisigir diema dim banɛ yυυri buon Dreams FC, a Ghana Premier League dim la, nɛ sieba bɛdigu.[9]

On da nan ye o nyaa naam la

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Botwe da nyaa naam Wabυg Naadɔɔg la ni yυυm tυsa yi nɛ ayɔpɔi la ni ye o gaad tuonɛ nyaa wadmmanib kυk la. John Agyekum Kufour saŋa la ka o da siiŋ. Vɔt la da maali Ankara Buniya nyaaŋ nwarig la ni dabisim piisi nɛ ayi yuma tusa yi nɛ ayɔpɔi. Amaa ka Nana Akufo-Addo di ka bas o.[10]

On da an minista kanɛ gɔsid labaya yɛla la.[10]

Botwe da tυm minista kanɛ gɔsid labaya yɛlɛ tυυma la lin da yi yuma tusa yi nɛ ayuobu la ni n ti paae yuma tusa yi nɛ ayɔpɔi la ni John Agyekum Kufour saŋa la.[8]

On da minista tisi ba sυυlυm la

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Buniya nyaaŋ nwaig yinne la yuma tusa nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni ka Akufo-Addo da gaŋ Botwe ye o an Ministry of Regional Reorganization and Development.[11][12]  

On an minista nannanna la

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Buniya nyaaŋ nwaris anu la yuma tusa yi nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni ka ti Gaana Gɔmina Akufo-Addo gaŋ Dan Botwe ye o paas minista nam bam piina wai la ni.[9]

Dan Kwaku Botwe di pua mɔr biis atan.[13][13] Onɛ Kristo biig Presby karimdɔɔg la ni.[13]

  1. 1 2 https://www.ghanaweb.com/person/Dan-Botwe-2410
  2. 1 2 3 4 5 http://ghanamps.com/mps/details.php?id=121
  3. http://vibeghana.com/2017/02/15/okere-npp-congratulates-dan-botwe/
  4. https://www.graphic.com.gh/news/politics/no-dce-has-been-sacked-yet-dan-botwe.html
  5. 1 2 http://ghanamps.com/mps/details.php?id=121
  6. http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=121
  7. 1 2 http://www.ghananewsagency.org/politics/profile-of-second-batch-of-ministers-designate-nominated-by-president-akufo-addo-112186
  8. 1 2 3 https://web.archive.org/web/20170731040155/http://www.myjoyonline.com/politics/2017/January-11th/2nd-ministerial-list-out-akufo-addo-creates-new-ministries-re-aligns-old.php
  9. 1 2 http://ghanasoccernet.com/mp-for-okere-constituency-hon-dan-botwe-pledges-support-for-premier-league-newcomers-dreams-fc
  10. 1 2 https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Botwe#:~:text=limited%20content%20width-,%22Presidency%20not%20retirement%20package%20%E2%80%93%20NPP%20Dan%20Botwe%22.%20Ghana%20Politics%20Online.%2017%20September%202007.%20Retrieved%2021%20June%202017.
  11. https://web.archive.org/web/20200504190854/http://theheraldghana.com/akufo-addo-team-rejects-dan-botwe/
  12. https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Botwe#:~:text=limited%20content%20width-,%2210%20Ministers%20to%20lose%20jobs%3F%22.%20Representative%20Council%20of%20Ghanaian%20Organizations%20in%20the%20Netherlands.%20Retrieved%2022%20June%202017.
  13. 1 2 3 https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Botwe#:~:text=limited%20content%20width-,Citi%20FM%20Online.%20%22Arts%20Minister%20Catherine%20Afeku%20makes%20it%20to%20Cabinet%22.%20Ghana%20Web.%20Archived%20from%20the%20original%20on%2031%20July%202017.%20Retrieved%207%20July%202017,-.