Daniel Botwe
| Sex or gender | Dau |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Name in native language | Daniel Kweku Botwe |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Daniel, Dan |
| Zak yu'ur | Botwe |
| Du'am yuum | 26 Fulumfug/Nwadisatan' 1958 |
| Duam zin'ig | Abiriw |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Tuuma | politician, software engineer, business executive, minister |
| Educated at | Kwame Nkrumah University of Science and Technology, Kumasi Academy, Achimota School |
| Work location | Accra |
| Member of political party | New Patriotic Party |
| Candidacy in election | 2020 Ghanaian parliamentary election |
| Religion or worldview | Christianity |
Daniel Kwaku Botwe (du'am yʋʋm anɛ 26 Fulumfug/Nwadisatan' 1958) anɛ Gaana pɔlitiks nwɛꞌɛd, ba da duꞌa o nɛ Buriya nyaꞌaŋ nwadis ayi' la li dabisim pisi nɛ ayuobʋ yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisnυ nɛ anii la ni.[1] O anɛ wadmaanɛ tis Okere linɛ bɛ ti Gaana Eastern Region sυꞌυlυmin la.[2] O da anɛ minista kanɛ gɔsid labaya yɛla John Agyekum Kufour saŋa la,[3] ka da lɛn an Regional Reorganization and Development minista n tisi ba sυꞌυlυm la, o mɛ da lɛn anɛ Minister for Local Government n gɔsid teŋkpɛmis nam nɔbigir yɛla Nana Akufo-Addo naꞌam la nɔɔr ayi la ni wυsa.[4]
O vυm bɛllim nɛ o sakur yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da duꞌa Dan Kwaku Botwe nɛ Buriya nyaꞌaŋ nwadis ayi' la li dabisim pisi nɛ ayuobʋ yυυm tʋsir nɛ kɔbiswai nɛ pisnu nɛ anii la Gaana nwa Eastern Region sυꞌυlυmin.[1] O yinɛ Abiriw Akuapem. O da siꞌiŋi o sakur n Presbyterian Primary sakur la ni n bɛ Mabang linɛ bɛ Ahafo-Ano sυꞌυlυm Ashanti Region la. O da tɔlisi keŋ Kumasi Academy naae ka diꞌe kasɛta gbaυŋ linɛ an GCE Ordinary level, yaꞌasɛ, o da lɛn tɔlis Achimota Sakur la ni naae ka diꞌe kasɛta gbaυŋ linɛ an GCE Advanced level yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisyɔpɔi nɛ ayɔpɔi la ni. Lin nyaꞌaŋ ka o paam suori tɔlis Kwame Nkrumah University of Science and Technology sakur la ni naae ka diꞌe kasɛta gbaυŋ linɛ an computer science.[5]
Tυυma yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ anu la ni ka Ghana Cocobod dim da nɔk Botwe ye o tυm nɛ ba linɛ an Kɔmpiita tυυma. O da tυm ani wυυ yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piiswai nɛ atanꞌ la ni ka o bas ka yɔꞌɔgi o mɛŋ tυυma. A-suꞌoemɛŋ tυυma linɛ yυꞌυri buon Danmaud Limited dim da gaŋ o ye o aan ba kpɛɛm n gɔs tυυma la.[5]
O pɔlitiks yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]On da bɛ KNUST, ka ba gaŋ o ye o an gbaυŋ sɔbid n tis National Union of Ghana Students (NUGS) lin yi yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ ayi la ni n ti paae yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ atanꞌ la ni.[2] O naꞌam nyaꞌanb la ni da an Provisional National Defence Council pinꞌilυg sagianam wada naꞌam bɛllim la win. On da nieli paꞌal wada banɛ ka maan ka li pυ dɔl suor zug ka ba da buonɛ o ye tawae sɔb.[6]
Ba da yis o nɛ Gaana ninsieba kadi ba bas Ivory Coast. Lin nyaꞌaŋ ka o lɛb Gaana tυm nɛ Ghana cocoa board dim li yi yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ anu la ni n ti paae yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piiswai nɛ atanꞌ la ni.[7] Botwe da di Wabυg Naꞌadɔɔg la gbaυŋ sɔbid yυυm tυsir nɛ kɔbiswai nɛ piiswai nɛ anii la ni.[2] Onɛ da nwɛꞌɛ pɔlitiks hali sυŋ John Kufour ka o da di yυma tusa yi la pυυgin.[2][7]O da mɔr kpiυŋ nam kɔnꞌɔb-kɔnꞌɔb Wabυg Naꞌadɔɔg la ni, ba sieba anɛ biig baanlυg ligsuꞌad, Wabυg Naꞌadɔɔg la tuongat. Akufo-Addo da ye “onɛ mɔr pɔlitiks la nwɛꞌɛb wυsa paŋ” n tis Wabυg Naꞌadɔɔg li yi yuma tusa yi nɛ yinne la ni hali kena paae zina.[8]
O wadmaan bɛllim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Dan Botwe da ziꞌen Wabυg Naꞌadɔɔg zugu nyaꞌa Okere wadmaanib kυk la yuma tusa yi nɛ anii la ni Brandford Kwame Daniel Adu n da bas la. Botwe da paam vɔt 11,974 n yi vɔt la kanl wυsa linɛ da an 19,684 la ni,[2] kɔbiga pυυginɛ o da paamnɛ 60.8% vɔt n kpɛnꞌ wadmaanib dɔɔgin la o yiiga saŋa. O da keŋ tuonnɛ yaꞌan 2012, 2016, 2020 vɔt la ni.[8] O da an wadmaanib banɛ pυ zuꞌoe wadmaanib yir la kpɛɛm, wadmaanib yir linɛ paas ayuobu la lin da yi yuma tusa yi nɛ piina tanꞌ n ti paae yuma tusa yi nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni. On da an wadmaan la o da tυm tυυm nam hali konꞌɔb-kɔnꞌɔb n tis o sυꞌulυm la, ba sieba anɛ , o da sυŋ niŋ-wisigir diꞌema dim banɛ yυꞌυri buon Dreams FC, a Ghana Premier League dim la, nɛ sieba bɛdigu.[9]
On da nan ye o nyaꞌa naꞌam la
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Botwe da nyaꞌa naꞌam Wabυg Naꞌadɔɔg la ni yυυm tυsa yi nɛ ayɔpɔi la ni ye o gaad tuonɛ nyaꞌa wadmmanib kυk la. John Agyekum Kufour saŋa la ka o da siꞌiŋ. Vɔt la da maali Ankara Buniya nyaꞌaŋ nwarig la ni dabisim piisi nɛ ayi yuma tusa yi nɛ ayɔpɔi. Amaa ka Nana Akufo-Addo di ka bas o.[10]
On da an minista kanɛ gɔsid labaya yɛla la.[10]
Botwe da tυm minista kanɛ gɔsid labaya yɛlɛ tυυma la lin da yi yuma tusa yi nɛ ayuobu la ni n ti paae yuma tusa yi nɛ ayɔpɔi la ni John Agyekum Kufour saŋa la.[8]
On da minista tisi ba sυꞌυlυm la
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Buniya nyaꞌaŋ nwaig yinne la yuma tusa nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni ka Akufo-Addo da gaŋ Botwe ye o an Ministry of Regional Reorganization and Development.[11][12]
On an minista nannanna la
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Buniya nyaꞌaŋ nwaris anu la yuma tusa yi nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni ka ti Gaana Gɔmina Akufo-Addo gaŋ Dan Botwe ye o paas minista nam bam piina wai la ni.[9]
Vυm bɛllim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Dan Kwaku Botwe di puꞌa mɔr biis atanꞌ.[13][13] Onɛ Kristo biig Presby karimdɔɔg la ni.[13]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- 1 2 https://www.ghanaweb.com/person/Dan-Botwe-2410
- 1 2 3 4 5 http://ghanamps.com/mps/details.php?id=121
- ↑ http://vibeghana.com/2017/02/15/okere-npp-congratulates-dan-botwe/
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/no-dce-has-been-sacked-yet-dan-botwe.html
- 1 2 http://ghanamps.com/mps/details.php?id=121
- ↑ http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=121
- 1 2 http://www.ghananewsagency.org/politics/profile-of-second-batch-of-ministers-designate-nominated-by-president-akufo-addo-112186
- 1 2 3 https://web.archive.org/web/20170731040155/http://www.myjoyonline.com/politics/2017/January-11th/2nd-ministerial-list-out-akufo-addo-creates-new-ministries-re-aligns-old.php
- 1 2 http://ghanasoccernet.com/mp-for-okere-constituency-hon-dan-botwe-pledges-support-for-premier-league-newcomers-dreams-fc
- 1 2 https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Botwe#:~:text=limited%20content%20width-,%22Presidency%20not%20retirement%20package%20%E2%80%93%20NPP%20Dan%20Botwe%22.%20Ghana%20Politics%20Online.%2017%20September%202007.%20Retrieved%2021%20June%202017.
- ↑ https://web.archive.org/web/20200504190854/http://theheraldghana.com/akufo-addo-team-rejects-dan-botwe/
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Botwe#:~:text=limited%20content%20width-,%2210%20Ministers%20to%20lose%20jobs%3F%22.%20Representative%20Council%20of%20Ghanaian%20Organizations%20in%20the%20Netherlands.%20Retrieved%2022%20June%202017.
- 1 2 3 https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Botwe#:~:text=limited%20content%20width-,Citi%20FM%20Online.%20%22Arts%20Minister%20Catherine%20Afeku%20makes%20it%20to%20Cabinet%22.%20Ghana%20Web.%20Archived%20from%20the%20original%20on%2031%20July%202017.%20Retrieved%207%20July%202017,-.