Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Ebenezer Begyina Sekyi Hughes

Di yinɛ Wikipiidia
Ebenezer Sekyi-Hughes
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oEbenezer Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum4 Sɛnlʋŋ/Nwadispiigin 1939 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igCape Coast Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumasolicitor, barrister, politician Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the Parliament of Ghana Dɛmisim gbɛlima
Educated atUniversity of Ghana Dɛmisim gbɛlima

Ebenezer Begyina Sekyi Hughes (Ba da dua o nɛ yʋʋm tusir, kɔbʋswai nɛ pistan nɛ wai nwadis awai la daba anaasi daar, 4 September 1939) ka o da ane gɔmena wada maanib kpɛɛm (Speaker of the Parliament of Ghana) yʋʋm tusayi nɛ anu la ni, (2005) kem paae yʋʋm tusayi nɛ awai la ni (2009).[1]

Ba da dua Ebenezer Sekyi-Hughes nɛ yʋʋm tusir, kɔbʋswai nɛ pistan nɛ wai nwadis awai la daba anaasi daar, (4 September 1939) bɛ Cape Coast,[2] line bɛ Central Regionʋlim, Ghana. Lin yi  yʋʋmtusir, kɔbʋs wai nɛ pisnaasi nɛ anu la ni (1945) kem paae  yʋʋm tusir, kɔbʋswai nɛ pisnu nɛ atan la ni to (1953),

O da pinil o sakur kennɛ Cape Coast Government dasam sakur la ni (line yʋn an Philip Quaque dasam sakur la). Philip Quaque, da pinil sakur nwa yʋʋm tusir, kɔbʋs yɔpɔi nɛ pisyuobu nɛ ayʋobu la ni (1766), onɛ da an yiiga sɔb, ninsabilis teŋin ka Anglican winpʋʋs dɔɔg dim da maal o kpɛɛm.[3] O da keŋ o secondary education nɛ Adisadel College, yʋʋm tusir, kɔbʋswai nɛ pisnu nɛ anaasi la nii (1954) keŋ paae yʋʋm tusir, kɔbʋs wai nɛ pisyuobu la ni (1960). Yʋʋma tusir, kɔbʋswai nɛ pisyuobu nɛ yinne la ni (1961), O da paam suori  keŋ University of Ghana, Legon, ka da zamisi paam Bachelor of Arts kasɛta gbaʋŋ yʋʋm tusir, kɔbʋswai nɛ pisyuobu nɛ anaasi la ni (1964).[4] O da tɔlisi  keŋ Ghana School of Law, zamisi yina nɛ kasɛta gbaʋŋ (LLB) yʋʋm tusir, kɔbʋswai nɛ pisyuobu nɛ ayuobu la ni (1966).[2]

Ebenezer Sekyi-Hughes da kilim Ghana kɔɔtʋ ni tʋmtʋm, da anɛ barristersolicitor tis nɛ Supreme Court of Ghana yʋʋm tusir, kɔbʋs wai nɛ pisyuobu nɛ ayuobu la ni (1966). O da tum kɔɔtɔ tʋʋma nɛ wada tʋʋma bɛ Accra nɛ Takoradi linɛ bɛ Western Region sʋʋlim la yʋʋmtusir, kɔbʋs wai nɛ pisyuobu nɛ ayuobu nwadis piiga la ni (October 1966).[4] O da paam kpɛŋ kanɛ yʋʋri buon Notary Public yitnɛ Ghana banɛ gɔsid wada tʋʋma kpɛɛm (Chief Justice of Ghana)  yʋʋmtusir,  kɔbʋs wai nɛ pisyɔpɔi nɛ anaasi la ni (1974).[2] O da nɔbigi lieb Senior Advocate yʋʋmtusir, kɔbʋs wai nɛ piswai la ni (1990). Sekyi-Hughes da anɛ Western Region sʋʋlim kpɛɛm tis Ghana Bar Association  yʋʋmtusir, kɔbʋs wai nɛ pisyɔpɔi nɛ ayɔpɔi la ni (1977) kem paae  yʋʋmtusir, kɔbʋs wai nɛ pisnii la ni (1981). O da paas Judicial Council of Ghana yʋʋm kan la.[4] Sekyi-Hughes tɛŋ naanam nɛ o tɛŋ nidib (Western Region sʋʋlim) da gaŋ o ye o paasi saan Ghana teŋ nɔbigir yɛla (Council of State of Ghana), yʋʋm tusayi nɛ yinne la ni (2001).[2] On da nya naadɔɔg First National Vice-Chairman ka da kɔꞌɔŋ yʋʋmtusir, kɔbʋs wai nɛ piswai saŋa la (1990), o da kpɛn bɛ o naadɔɔg la ni, nɛ on ti nya naam ka yʋʋn di yaꞌan, ka da an National Council of Elders ka lin nyaaŋ ka ba gaŋ o ye o an Ghana wada maanib kpɛɛm (Speaker of Parliament), naadɔɔg kanɛ yʋʋri buon NPP naam saŋa la.

Sekyi-Hughes Mɔr pʋꞌabiis ayuobʋ.[4]

  1. https://web.archive.org/web/20090117074611/http://news.myjoyonline.com/politics/200901/24711.asp
  2. 1 2 3 4 https://web.archive.org/web/20070927045829/http://www.parliament.gh/leadershipdetails.php?id=0003
  3. https://www.graphic.com.gh/features/features/philip-quaque-school-carries-history-of-ghana-s-education.html
  4. 1 2 3 4 http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/pop-up.php?ID=233