Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Andrew Asiamah Amoako

Di yinɛ Wikipiidia
Andrew Asiamah Amoako
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Name in native languageAndrew Asiamah Amoako Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oAndrew Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urAmoako Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum24 Fulumfug/Nwadisatan' 1966 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igAdansi Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, lawyer Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana Dɛmisim gbɛlima
Educated atKwame Nkrumah University of Science and Technology, Kwame Nkrumah University of Science and Technology, Kwame Nkrumah University of Science and Technology, Ghana lɔyanam sakur Dɛmisim gbɛlima
Work locationKumasi Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party, Independent candidates Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima

Andrew Asiamah Amoako (24 February 1966) o anɛ Ghana lɔya, pɔlitis nwɛꞌɛd ka paas Wadmaanib yikanɛ aan anii la, Ghana Republic kanɛ paasi annaasi la ni. Ba da vɔɔt o ka o lieb wadmaan nɛ yʋʋm tusa ayi' nɛ pisi la ni. O da pʋ ziꞌen naꞌadɔsiꞌa nɔbir zugɔ.[1][2][3] Nannanna, onɛ an Fomena n bɛ Kumasi sʋꞌʋlim la wadmaan. Onɛ lɛn an Wadmaanib yikpɛɛm kanɛ paas ayi'.[4][5][6]

Ba da duꞌa Amoako nɛ yʋʋm tusir kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ 24-02-1966, Wioso-Adansi n bɛ Kumasi sʋꞌʋlim la. O mɔr MSc in |r of Arts Zaba pansigir (Conflict Resolution) nɛ LLB (Law) yi Kwame Nkrumah University of Science and Technology nɛ lɔyanam kasɛta gbaʋŋ (professional law licence (BL) yi Ghana lɔyanam sakurin la.[7]

On daa nam pʋ kpɛnꞌ pɔlitis la, o daa anɛ lɔya bɛ Minka Premo and Co. (Akosombo Chambers). O daa lɛn an Estates Officer, Land Officer nɛ Valuer Kumasi Metropolitant Assembly la ni.[8]

On da gbanꞌe ye o kʋ nyaꞌ yʋʋm tusa ayi' nɛ pisi 2020 vɔɔtʋg la ka di yinɛ o mɛŋ naꞌadɔɔg dim la pʋ maal o sʋꞌʋŋa la, nyaꞌaŋ o da gbanꞌe ye o na nyaꞌa o kɔnꞌɔ-kɔnꞌɔ ka o kʋ dɔl naꞌadɔsiꞌaa.

O da anɛ Wabʋg naꞌadɔɔg la nid, ka dɔlisi ba wada gbaʋŋ la zug 3(9), daa yisi o mɛŋ ka yɛl Wadmaan yikpɛɛm la ka o tien yidim la ye o kʋk la yʋꞌʋŋ anɛ zaalim yʋʋmtusa ayi nɛ pisi la nwadis anii la dabpiinɛ atan daar dɔlisid wada gbaʋŋ la yɛl siꞌem zug 97(1) . Amoako da pʋ siakɛ ka ye ba yis o nɛ naꞌadɔɔgin la ka ba pʋ yis o wada maalʋginɛ. Ka ye di anɛ Wadmaanib yir la maꞌaa na nyaŋi yis o ka naꞌadɔɔg kʋ nyaŋi yis o ye o kaꞌ wadmaan na. Lɔya Kwaku Asare da siaki Amoako yɛl siꞌel la, ka yɛl ye gbaꞌakanɛ ka ba gbanꞌe la anɛ ba dɔlis wada suor, ka di anɛ ba keŋ kɔɔtʋ nwɛnɛ wada gbaʋŋ la 99(1) yɛl siꞌem la.[9][10][11]

Amoako da di Fomena kʋk la yʋʋmtusa ayi nɛ pisi vɔɔtʋg la nɛ vɔɔtnam tusa piinɛ Ayi, kɔbisnii nɛ anu ka onɛ dɔl o ka aan o mɛŋ naꞌadɔɔg nid la paam tusa piiga, kɔbisyɔpɔi nɛ piswai nɛ anii. Amoaka maꞌaa da an Wadmaan kanɛ di yʋʋmtusa ayi nɛ pisi vɔɔt la ka pʋ ziꞌen naꞌadɔɔg nɔba zugɔ. On da pʋ dɔl naꞌadɔɔg la da sʋŋ o nɛ naꞌadɔɔg ayi la wabʋg (NPP) nɛ maꞌasim tiig, (NDC) da pʋ gat taaba. Vɔɔt la nyaꞌaŋ ba da buꞌos o buꞌosa ka Amoako yɛl ye on pʋ mɔr taal nɛ wabʋg naꞌadɔɔg la nɛ ban maal o siꞌem la. Wabʋg naꞌadɔɔg (NPP) gbansɔbid, John Boadu, yɛl ye Amoako na nyaŋi sɔb gbaʋŋ ka ba lɛn diꞌe o yaꞌas. Yʋʋmtusa ayi nɛ pisi nɛ yinne yʋʋmpaal nwadig la daba ayɔpɔi daar, ba da gaŋ Asiamah ye paas Wadmaanib yir kpɛɛm nyaꞌandɔl onɛ paas ayi. Ka di kpɛnꞌ Ghana gbana pʋʋgin ye on maꞌa an onɛ pʋ dɔl naꞌadɔɔg keŋɛ ka lieb kpɛɛm nyaꞌadɔl.[12]

Laꞌabanɛ ka o tʋm

Amoako an kʋkdaani tis laꞌaskanɛ yʋꞌʋri an banɛ bɛ ɔfis banɛ mɔr nyɔɔd la, o daa paas banɛ gɔsid wadmaan yin suoya dɔlisʋg, laꞌas kanɛ gɔsid Subsidiary Legislation, laꞌas kanɛ gɔsid gbaʋŋ zamisʋg yɛla, nɛ banɛ gɔsid sanlimanam nɛ bugum yɛla.[8]

Amoako anɛ karimbiig[8]

  1. ↑ https://citinewsroom.com/2022/02/fomena-well-resist-attempts-to-impose-amoako-asiamah-on-us-aggrieved-npp-members/
  2. ↑ https://www.modernghana.com/news/1055215/fomena-mp-declares-intention-to-join-npp-caucus.html
  3. ↑ https://asaaseradio.com/boamah-to-npp-let-fomena-mp-run-unopposed/
  4. ↑ https://www.myjoyonline.com/andrew-asiamah-declared-2nd-deputy-speaker-of-parliament/
  5. ↑ https://dailyguidenetwork.com/fomena-mp-elected-second-deputy-speaker/
  6. ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/constituency-watch-storm-brews-in-fomena-npp.html
  7. ↑ http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5328
  8. 1 2 3 https://www.parliament.gh/mps?mp=128
  9. ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/fomena-sacked-npp-mp-asiamah-returns-as-independent-mp.html
  10. ↑ https://www.adomonline.com/fomena-mp-lost-his-chance-to-be-a-kingmaker-in-parliament-franklin-cudjoe/
  11. ↑ https://www.ghanaiantimes.com.gh/fomena-mps-fate-hangs-in-the-balance-as-parliament-deals-with-npps-letter/
  12. ↑ https://www.parliament.gh/mps?mp=119