Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Black Star Square

Di yinɛ Wikipiidia
Black Star Square
square
Inception1961 Dɛmisim gbɛlima
Native labelBlack Star Square Dɛmisim gbɛlima
ContinentAfrica Dɛmisim gbɛlima
CountryGhana Dɛmisim gbɛlima
Located in the administrative territorial entityKorle-Klottey Municipal District, Greater Accra Region, Accra Metropolitan District Dɛmisim gbɛlima
LocationMinistries, Accra Dɛmisim gbɛlima
Coordinate location5°32′51″N 0°11′33″W, 5°32′52″N 0°11′33″W Dɛmisim gbɛlima
Commissioned byKwame Nkrumah Dɛmisim gbɛlima

Black Star Square, linɛ ka li yʋʋr lɛm buon ye Independence Square la, anɛ nimbabig laasʋg zinigi bɛ Accra, Ghana, n tɔnd Accra niŋwisigir diema zinig nɛ Nkwame Nkrumah Memorial Park la. Black Star Square anɛ zinig kanɛ ka yʋʋm wusa ka ba maan Independence diema nɛ diem titada bani bɛ Ghana sʋʋlim. Nananna di yʋʋŋ anɛ babiri tis Ghana nidib nɛ sogianam laas titada zinisi bɛ Ghana kpala. Ba da maal zinig la naae nɛ yʋʋm tusir, kɔbis wai nɛ pisyuobu nɛ yinnɛ la ni ka li da kpɛm sial nɛ Queen Elizabeth onɛ pɛɛs ayi o  kʋk zuk la kɛn saŋŋa. Black Star Square bɛnɛ 28th Febuary suor la nɛ Accra ya dagɔbʋg baba la tɛŋsʋk. Lɛm pɛɛs yaasaa, di anɛ zinititaar kani pɛɛs dunia wʋsa zinis titada zinis la yinne.[1]

Gold Coast linɛ yʋʋŋ  an nananna Ghana independence yanaŋ la, Kwame Nkrumah da an yiiga piram minista nɛ pirɛsiden yʋʋm tusir, kɔbis wai nɛ pisnu nɛ ayɔpɔi (1957) saŋkan. Kwame Nkrumah da tis nɔɔr ka ba mɛ Black Star Square la ye ba nɔki diem tɛŋ la Independence dabisir diema la. Di da sialnɛ nɛ Queen Elizabeth onɛ pɛɛsa ayi (II) o kʋg zug la kɛn saŋŋa Ghana na. Yʋʋm tusir, kɔbis wai nɛ pisyuobu nɛ yinnɛ saŋŋa ka ba da mɛ Black Star Square la naae.[2][3] Kwame Nkrumah da gaad Ghana dim tuon ka ba paam Independence n yi Britain dim nuusin dinɛ ka ba da buon ye Gold Coast la.[4]

Black Star Square anɛ Ghana dim Independence laasʋg zinig kani ɛnti lut 6th March yʋʋm wʋsa. Linɛ ziie viki ka pʋ tanmid anɛ Golden Jubilee, Ghana yʋma pisnu (50th) annivɛsiri Independence laasʋg dinɛ ka ti faan ti mɛŋi yi British dim nuusin la. Golden Jubilee laasʋg diema la da naamnɛ March 6, 2007 ka di da anɛ Pirɛsiden John Kuffour da gaad tuon.[5][6] Di mɛ lɛm anɛ zinig kani ka laas titada nɛ samampiidnam diemidi ani. Saan wʋsa mɔr suor ka ba na nyaŋŋi kia footonam zinig la wʋsa ni, hali laam pɛɛs nɛ Black Star Square zaanɔɔr la.[7]

Independence Square la ni mɔr zinisa, dinɛ na yaŋŋi nɔk nidib tusa pistan (30,000). Square la nwɛɛd nyɔɔg nɛ monumɛns banɛ libil Asʋ'ʋ-m-mɛŋ zaba nɛ Labirasin la. Banɛ an Independence Arch nɛ, Liberation Dabisir Monument nɛ Black Star Square zaanɔɔr la, ba lɛm buoni li nɛ ye Black Star Monuments.[8] Sanlim soogia dinɛ ka ba yaabi zi'eli kpa Independence Arch la paannɛ Ghana nidib banɛ da kɔɔŋi ba nyɔvʋya Asʋ'ʋ-m-mɛŋ zaba la ni.

March 24, Yʋʋm tusir, kɔbis wai nɛ piswai nɛ anii (1998), nidib da laasi tʋʋg tusa kɔbisnu square la ni ye ba die U.S Pirɛsidɛn kudug Bill Clinton. Laas kaŋŋa zanbil U.S Pirɛsidɛn la o yiiga kɛn kani ka o kɛŋ Ghana sʋʋlim na.[9]

August 10, yʋma tusa ayi nɛ pii nɛ ayi (2012), ba da maal Ghana pirɛsidɛn kudug John Atta Mills kuur la nɛ Square la ni.[10]

November 18, yʋma tusa ayi nɛ pii nɛ ayi (2012), ba da maal Ghana Pirɛsidɛn nyaŋdɔl kudug Aliu Mahama kuur la nɛ Square la ni.[11]

January 27, yʋma tusa ayi nɛ pisi nɛ yinnɛ la ni, Ghana Pirɛsidɛn kudug Jerry Rawlings kuur la, [12]Square la ni ka ba da maal.

  1. "Black Star Square". Atlas Obscura. Retrieved 2020-01-16.
  2. "Ghana Salutes Queen Elizabeth". New York Times. Nov 19, 1961. ProQuest 115275130
  3. "Visit Ghana | Independence Square". Visit Ghana. Retrieved 2020-08-11.
  4. "Black Star Square". Atlas Obscura. Retrieved 2020-01-16.
  5. Lentz, Carola (2013-09-16). "Ghana@50. Celebrating the Nation. Debating the Nation". Cahiers d'études africaines. 53 (211): 519–546. doi:10.4000/etudesafricaines.17405. ISSN 0008-0055.
  6. "Ghana celebrates 50 years that changed Africa". Reuters. 2007-03-06. Retrieved 2019-11-12.
  7. "Black Star Gate". NO CoVax Ghana-Net.com. Retrieved 2024-01-18.
  8. Unknown (2013-10-15). "TOURING ACCRA: THE BLACK STAR SQUARE". TOURING ACCRA. Retrieved 2019-11-13.
  9. Gocking, Roger S. (2005). The History of Ghana. ABC-CLIO. ISBN 1282417908. OCLC 732281154.
  10. "Funeral held for Ghana president". 2012-08-10. Retrieved 2019-11-13.
  11. "Hundreds attend Aliu Mahama's funeral in Accra". www.ghanaweb.com. 2012-11-18. Retrieved 2021-01-29.
  12. "Rawlings funeral: Ghanaians bid farewell to ex-president". BBC News. 2021-01-27. Retrieved 2021-01-29.