Bodobodo
Bodobodo anɛ dikpɛŋ kanɛ ka ba mɔr zɔꞌɔm gbila maan (titaꞌam anɛ wheat) nɛ ku'om, ka kpɛnꞌɛsidi di dɔɔg kanɛ sɛnꞌɛd pʋʋgin sɛnꞌɛdi di. Gbana sɔb saŋa sa dunia sʋꞌʋlim wʋsa ni, di anɛ dikanɛ ka buudi bɛdigʋ dit. Di anɛ dikʋdʋg kanɛ ka Ninsaalib pinꞌili maal ka di kaꞌa zinaa, ka nyɛ yʋꞌʋr hali Ninsaalibi pinꞌil kuob saŋa sa, ba mɛ len mɔri maan winpʋꞌʋsim malima.
Ba tɔnꞌɔe paas danbin bodobodo ni, bɛɛ di mɛŋ maal danbin, bɛɛ ba paas tisieba (wʋʋ tikanɛ ka ba mɔri niŋid laꞌadi sɛnꞌɛd), bɛɛ danbin kanɛ ka ba maani di, dinɛ na kɛ ka pɛbisim kpɛnꞌɛ di pʋʋgin nɛ paŋ, ka pɛbisim la fʋʋnsim kɛ ka bodobodo la uk agɔl. Fʋ ya'a tɛnꞌɛsi di yɛla bɛdigʋ, bodobodo banɛ ka ba kuosid la ba paasid siꞌelnami di pʋʋgin ye ba paasi di malisim, tɛbisim, si'im, di yuugir, di ningbiŋ maalig, ka mɛ ye ba kɛ ka di maalig an naꞌanaꞌ.
Yʋꞌʋr la yi siꞌel na
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Naꞌasaa-yʋꞌʋr kanɛ ka banɛ da bɛ naꞌasaateŋ da pʋd bodobodo da anɛ hlaf (hlaifs bɛ Gothic: nannanna naꞌasaalin anɛ loaf), dinɛ an yʋꞌʋr kanɛ bɛɛ yʋʋg.[1] Old High German pianꞌad buon yee hleib[2] ka nannanna German pianꞌad buon ye Laib yʋꞌʋr kan yinɛ Proto-Germanic yʋꞌʋr, ka buud siꞌeba pɛꞌɛŋi yi anina mɛ pʋdi ba buudi pianꞌad ni, nwɛn wʋʋ Slavic buudi (Czech: dim buon chléb, Polish: buon bochen chleba, Russian: buon khleb) ka Finnic (Finnish: buon leipä, Estonian: dim buon leib). Naꞌasaalin ka ba buon bread la bɛ Germany buudi pianꞌad siꞌeba ni, wan wʋʋ West Frisian dim buon: brea, Dutch dim buon ye: brood, German dim buon ye: Brot, Swedish dim buon ye: bröd, ka Norwegian nɛ Danish dim mɛ buon ye: brød; di gbin anɛ bʋꞌakir, di gbini da paꞌal siꞌem yiiga da anɛ "bʋndinɛ bʋꞌak", "bʋngbilig".[3]
Pin'ilig
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Bodobodo anɛ diib yinne kanɛ bɛ ka di yuug hali. Ba nyɛ dizora banɛ ka ba gɔs ka ye di paae yʋʋma tusa pistan' banɛ gaad la (30,000) ka di bɛ Europe nɛ Austrilia su'ulim ka di taae kuga banɛ ka ba da mɔri nɛɛmid bunbuttta.[4][5]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ Harper, Douglas. "bread". Online Etymology Dictionary.
- ↑ Diakonov, Igor M. (1999). The Paths of History. Cambridge University Press. p. 79. ISBN 978-0-521-64398-6.
Slavic langues retain many Gothic words, reflecting cultural borrowings: thus khleb, (bread) from an earlier khleiba from Gothic hlaifs, or, rather, from the more ancient form hlaibhaz, which meant bread baked in an oven (and, probably, made with yeast), as different from a l-iepekha, which was a flat cake moulded (liepiti) from paste, and baked on charcoal. [the same nominal stem *hlaibh- has been preserved in modern English as loaf; cf. Lord, from ancient hlafweard bread-keeper]
- ↑ Dean, Sam (2 August 2013). "The Etymology of the Word 'Bread'". Bon Appetit. Retrieved 30 September 2016.
- ↑ "Prehistoric man ate flatbread 30,000 years ago: study". phys.org. Science X. Agence France-Presse. 19 October 2010. Retrieved 19 October 2010.
- ↑ Behrendt, Larissa (22 September 2016). "Indigenous Australians know we're the oldest living culture – it's in our Dreamtime". The Guardian. ISSN 0261-3077. Retrieved 8 February 2020.