Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Cassiel Ato Forson

Di yinɛ Wikipiidia
Cassiel Ato Forson
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Name in native languageCassiel Ato Forson Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oCassiel Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urForson Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum5 Mɔtul/Nwadisawai 1978 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igAjumako Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish, Fante Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, accountant, manager Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 5th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Ministry of Finance and Economic Planning Dɛmisim gbɛlima
Educated atLondon South Bank University, Kwame Nkrumah University of Science and Technology, University of Oxford Dɛmisim gbɛlima
Academic degreeBachelor of Science Dɛmisim gbɛlima
Work locationUnited Kingdom Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNational Democratic Congress (NDC) Dɛmisim gbɛlima
Candidacy in electionGhana 2008 vɔɔtʋg, Ghana 2012 Vɔɔtʋg, 2016 Ghanaian general election, 2020 Ghanaian general election Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima
Position held by head of the organizationMinistry of Finance and Economic Planning Dɛmisim gbɛlima

Cassiel Ato Baah Forson[1] anɛ Ghana pɔlitiks nwɛꞌɛd ka paas wadmaanib yikanɛ paasi ayɔpɔi nɛ anii la Gaana rpublic kanɛ paasi anaasi la ni tis Ajumako-Enyan-Esiam Constituency bɛ Central Region la Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg National Democratic Congress (NDC) nɔba zug.[2][3] Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ atan la ni (2013) o da anɛ minista onɛ gɔsid ligidi yɛla nyaꞌadɔl.[4][1]

O yʋꞌʋn anɛ Minority Leader Ghana Wadmaanib yin la.[5]

On sinꞌiŋ siꞌem nɛ o sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba da dʋꞌa Dr. Forson nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anii Nwadisa anii la daba anu daar (5 August 1978) o yinɛ Ajumako Bisease bɛ Central Region sʋꞌʋlim, Ghana.[2] o da maali o PhD in Business and Management (finance option) Yʋʋm tusa ayi nɛ pisi Nwadisa awai la ni (September 2020) Kwame Nkrumah University of Science and Technology (KNUST) bɛ Ghana la.[6] On da nam pʋ maal doctorate la, Wadmaan la, MP da mɔr master's degrees nama ayi: master of Science in Taxation, University of Oxford, UK nɛ Master of Science degree in economics, KNUST. O da maali o yiiga degree in accountingnɛ South Bank University bɛ London.

Dr. Forson paas Institute of Chartered Accountants, Ghana nɛ Chartered Institute of Taxation.[1][7]

Dr. Forson anɛ Ghana Wadmaan, Fiscal Economist, Chartered Accountant, Tax practitioner nɛ Entrepreneur onɛ mɔr baŋir hali nwɛnɛ yʋma pisi yɛla tʋmmi tisid gɔmena nɛ asʋꞌoe-m-mɛŋ lʋga.[8] O da anɛ managing director tis Forson Contracts Limited bɛ

United Kingdom la. O da lɛn anɛ chief executive officer tis Omega Africa Holding Limited.

Dr. Forson anɛ Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg, National Democratic Congress (NDC) nid. O paas NDC Wadmaanib la ziꞌeni tis Ajumako-Enyan-Esiam constituency hali yʋʋm tusa ayi nɛ awai la ni (2009). O yʋꞌʋn anɛ Minority Leader[9][10]

Yʋʋm tusa ayi nɛ anii (2008) vɔɔtʋg

Yʋʋm tusa ayi nɛ anii (2008), o da nyaꞌ Ghana wʋsa vɔɔtʋg la ka di. O da paam vɔɔt tusa piinɛ anii, kɔbisnu nɛ piswai nɛ atan (18, 593) dinɛ an pisnu nɛ yinne duaꞌal pisyuobʋ nɛ ayuobʋ kɔbiga pʋʋgin (51.66%) ka bas banɛ nyaꞌ nɛ o la, William Kow Arthur-Baiden, Alex Arthur, Rexford Mensah nɛ Evans Addo-Nkum.[11]

Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi (2012) vɔɔtʋg

O da ziꞌen National Democratic Congress yaꞌas, nya Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi (2012) Gaana wʋsa vɔɔtʋg la ka di nɛ vɔɔt Tusa pisi nɛ anaasi, kɔbisyɔpɔi nɛ pisnu nɛ ayi (24,752) dinɛ zɛm nɛ pisnu nɛ ayi duaꞌal pisyuobʋ nɛ ayɔpɔi (52.67%) vɔɔt la wʋsa pʋʋgin.[12]

Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ (2016) vɔɔtʋg

Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ (2016) la nii, nya Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi (2012) Gaana wʋsa vɔɔtʋg la ka di ka paam suori ziꞌeni tis o sʋꞌʋlim dim nɔɔra atan yaꞌas. Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ (2016) vɔɔtʋgin la, o da nyaꞌ nɛ Ransford Emmanuel Kwesi Nyarko, Jerry Henry Quansah, Sarah Mensah nɛ Monica Daapong. O da diya ka basi ba nɛ vɔɔt tusa pisi nɛ anu, kɔbisyuobʋ (25,601) dinɛ an pisnu nɛ atan duaꞌal pisnu nɛ anu kɔbiga pʋʋgin (53.55%) yi vɔɔt la wʋsa pʋʋgin.[13]

Yʋʋm tusa ayi nɛ pisi (2020) vɔɔtʋg la

Yʋʋm tusa ayi nɛ pisi (2020) Ghanaian wʋsa vɔɔtʋgin la, o da lɛn di o sʋꞌʋlimWadmaan kʋk la nɛ vɔɔt Tusa pistan nɛ awai, kɔbisyiꞌ nɛ pisi nɛ awai (39,229) dinɛ zɛm nɛ pisnu nɛ anii duaꞌal yinne kɔbiga pʋʋgin (58.1%) ka NPP nid Etuaful Rashid Kwesi paam vɔɔt Tusa pisi nɛ anii, kɔbisyiꞌ nɛ pisi nɛ awai (28,229) dinɛ zɛm nɛ pisnnasi nɛ yinne duaꞌal anii kɔbiga pʋʋgin (41.8%) ka NDP nid la, Samuel Akombisa paam kɔbiga nɛ piinɛ ayɔpɔi (117) dinɛ an nɛɛm duaꞌali ayi kɔbiga pʋʋgin (0.2%) vɔɔt la wʋsa ni.[14][15]

Minista onɛ gɔsid ligidi nyaꞌadɔl

Yʋʋm tusa ayi nɛ awai (2009) ni ka o lieb wadmaani kpɛnꞌ Wadmaanib yin la ka lieb Minista onɛ gɔsid Gaana ligidi yɛla nyaꞌadɔl yʋʋm Tusa ayi nɛ piinɛ atan (2013).[7] On da an deputy Minista la, o da paas Ghana Economic Management Team la ni. O da lɛn tʋm boardnam kɔnꞌɔb kɔnꞌɔb ni yaꞌas nwɛnɛ, Bank of Ghana nɛ Ghana Cocoa Board. O da lɛn an Ghana Alternate Governor tis International Monetary Fund (IMF) nɛ World Bank. O baŋir da nie paalʋ on da an kʋkdaani tis laꞌaskanɛ da maal Ghana Integrated Financial Management Information System Reforms (GIFMIS) la.

Laꞌasbanɛ ni ka o tʋm

Forson anɛ Ranking Member tis laꞌaskanɛ gɔsid ligidi yɛla (Finance Committee); o paas House Committee, Foreign Affairs Committee ka lɛn paas Selection Committee.[2]

Forson anɛ Kristo biig. O mɔr pʋꞌa nɛ biisa ayi.[7]

Ba da zɛrig Forson ye o sanꞌam Gaana ligidi, on da da ambulancena ban Kobisyi (200) yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ anaasi (2014) nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ (2016) sʋʋgʋn la.[16][17]

  1. 1 2 3 https://www.newsghana.com.gh/meet-cassiel-ato-forson-the-deputy-finance-minister-designate/
  2. 1 2 3 https://www.parliament.gh/mps?mp=24
  3. ↑ https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/202201/459152.php
  4. ↑ https://web.archive.org/web/20200203122624/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Akufo-Addo-spent-GH-63m-on-foreign-travels-in-9months-NDC-s-Ato-Forson-820321
  5. ↑ https://citinewsroom.com/2023/01/ato-forson-replaces-haruna-iddrisu-as-minority-leader/
  6. ↑ https://citinewsroom.com/2020/09/ato-forson-gets-phd-from-knust/
  7. 1 2 3 http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5362
  8. ↑ https://citinewsroom.com/2023/01/10-things-you-didnt-know-about-new-minority-leader-dr-ato-forson/
  9. ↑ https://www.businessghana.com/
  10. ↑ https://citinewsroom.com/2022/10/your-mickey-mouse-debt-restructuring-will-hurt-ghana-ato-forson-to-govt/
  11. ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2008/central/67/index.php
  12. ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/central/67/index.php
  13. ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/central/67/index.php
  14. ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/central/ajumako_enyan_essiam/
  15. ↑ https://electiondatacenter.theghanareport.com/election-results/2020-2/central-region/ajumako-enyan-esiam/
  16. ↑ https://www.ghanaiantimes.com.gh/dr-ato-forson-to-appear-in-court-today-over-allegations-of-causing-financial-loss-to-the-state/
  17. ↑ https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ato-forson-s-trial-health-minister-counsel-clash-over-ambulance-deal.html