Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Collins Dauda

Di yinɛ Wikipiidia
Collins Dauda
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Name in native languageCollins Dauda Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oDauda Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urCollins Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum13 Fulumfug/Nwadisatan' 1957 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igAhafo region Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, teacher, civil servant, minister Dɛmisim gbɛlima
Educated atMim Senior High School Dɛmisim gbɛlima
Work locationAhafo region Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNational Democratic Congress (NDC) Dɛmisim gbɛlima
Candidacy in election2020 Ghanaian parliamentary election, 1992 Ghanaian parliamentary election, Ghana 1996 vɔɔtʋg, Ghana 2004 vɔɔtʋg, Ghana 2008 vɔɔtʋg Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewIslām Dɛmisim gbɛlima

Collins Dauda (dʋꞌanɛ 13 February 1957)[1] anɛ paꞌan, pɔlitis nwɛꞌɛd Ghana Minista kʋdʋgʋ tis Lands and Natural Resources; nɛ Water Resources, Works and Housing.

On siꞌiŋ siꞌem nɛ sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba da duꞌa Collins Dauda nɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnu nɛ ayɔpɔi Nwadisa ayiʼ la dabpiinɛ atanʼ daar (13 February 1957) Mehame bɛ Ahafo region (dinɛ da an, Brong Ahafo Region) sʋꞌʋlim la.[1][2][3] O yinɛ Mehame bɛ Brong-Ahafo Region sʋꞌʋlim, Ghana.[4][2] O duꞌadib anɛ Issaka Naaba nɛ Mariama Issah.[5] o da keŋnɛ Mim Senior High School maal GCE Ordinary Level nɛ GCE Advanced Level yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ atanʼ (1973) nɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnii nɛ yinne (1981) sʋʋgʋn.[6]

Dauda da paꞌanɛ Kukuom Agricultural Senior High School din yi yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnii nɛ anu saŋa (1985).[5] Yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnii nɛ ayuobʋ (1986) la nii, o da lieb paꞌani tis Ahafoman Senior High School tʋgʋs tuon nɛ o paꞌalʋg la hali ti paae yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayiʼ la ni (1992).[5]

Dauda da lieb Asutifi District Assembly la nid yinne yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anii (1978) nɛ yʋm tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnii nɛ yinne (1981) sʋʋgʋn.[5] o da paasnɛ Consultative Assembly,[5] banɛ da sɔb yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayiʼ wada gbaʋŋ la din yi yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayinne nɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayiʼ la. O yiiga sankanɛ ka o kpɛnꞌ Wadmaanib yin la da anɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayiʼ. wadmaanib vɔɔdʋg la ni, o da ziꞌenɛ Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg, National Democratic Congress nɔba Zug ka di lieb yiiga Wadmaani tis Asutifi South constituency Republic kanɛ paasi anaasi la ni (Fourth Republic). O da lɛn di yaꞌas yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayuobʋ (1996) wadmaanib vɔɔtʋg la ni. Yʋma tusa ayiʼ nɛ pisi (2000) vɔɔtʋgin la, o da liya ka di yinɛ ban da zɛrig o ye o nɔk tiim kʋ o tiraan onɛ nyiꞌad nɛ o, Prof. Gyan-Amoah onɛ  da kpi vɔɔt saa na bɛ bɛʋg la.[7] O da lɛn di o kʋk la yaꞌas yʋma tusa ayiʼ nɛ anaasi la ni 2004.[8] O da di kʋk la din yi wadmaanib yikanɛ paasi anaasi (4th) paae ayɔpɔi daan (7th) republic kanɛ paasi anaasi la ni. Yʋma tusa ayiʼ nɛ ayi (2002) nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ anaasi (2004) la o da pʋ kpɛnꞌ Wadmaanib yin la, o da anɛ Regional Chairman of the National Democratic Congress (NDC) bɛ Brong Ahafo Region. Yʋʋm tusa ayi nɛ awai Nwadisa ayi la (February 2009) ken paae yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ (2016), ba da gaŋ Collins Dauda ye o an Minista tis Lands and Mineral Resources ka da lɛn tiak o ye o tʋm Ministry of Water Resources, Works and Housing. O da lɛn anɛ kʋkdaan nyaꞌadɔli tis laꞌaskanɛ gɔsid tam nɛ tiis yɛla la (Lands and Forestry) din yi yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ anaasi (1994) paae yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ piswai nɛ ayuobʋ (1996). Din nyaꞌaŋ o da lieb kʋkdaani tis laꞌaskan din yi yʋʋm tusir kɔbisyi nɛ piswai nɛ ayɔpɔi (1997) paae yʋʋm tusa ayi la (2000) ka da lɛn tʋm laꞌasbanɛ gɔsid ligidi nɛ pʋꞌasada nɛ dasam, ninwisigir nɛ buudi malima yɛla.[9]

Vɔɔtʋg

Ba da lɛn vɔɔt Dauda paas nɔɔr atan (3rd time) ka o an wadmaani tis Asutifi South constituency bɛ Brong Ahafo Region la yʋʋm tusa ayi nɛ anaasi (2004) Gaana wʋsa vɔɔtʋg la ni. O da lɛn ziꞌen tisi o sʋꞌʋlim dim Wadmaanib yikanɛ paasi anaasi la Republic kanɛ paasi anaasi la ni. O da lɛn ziꞌen Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg zugʋ nyaꞌ  ka di.[8] O sʋꞌʋlim la paas kʋgʋs piiga banɛ ka Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg la da di yi kʋgʋs pisi nɛ anaasi banɛ bɛ Brong Ahafo Region sʋꞌʋlim la.[10][11] Asutifi South constituency dim da vɔɔtnɛ pʋlʋmir, ba da vɔɔti tis John Kufour onɛ an New Patriotic Party nid. Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg, National Democratic Congress la da di kʋgʋs piswai nɛ anaasi (94) yi kʋgʋs kɔbisyi nɛ pistan pʋʋgin (230).[10] Dauda da paam vɔɔt tusa awai, kɔbisyuobʋ nɛ pisyuobʋ nɛ anii (9,668) yi vɔɔt tusa piinɛ anii nɛ kɔbis yɔpɔi (18,700) dinɛ zɛm nɛ pisnu nɛ yinne duꞌal pisyɔpɔi kɔbiga pʋʋgin (51.70%).[8] Ba da vɔɔt o ka bas Thomas Broni onɛ an Wabʋg Naꞌadɔɔg, New Patriotic Party nid la, Nana Nsiah Ababio Williams Cosmus onɛ an People's National Convention nid nɛ Adu Adjei Augustine onɛ an Convention People's Party. Kɔbiga pʋʋgin bama da paamnɛ pisnaasi nɛ ayuobʋ duꞌal piswai (46.90%), yinne duꞌal pisi (1.20%) nɛ nɛɛm duꞌal pistan (0.30%).[8]

Yʋʋm tusa ayi nɛ anii (2008) Gaana wʋsa vɔɔtʋg la nii, ba da lɛn vɔɔt Dauda ka o keŋ nɔɔr anaasi daan (4th) an wadmaani tis Asutifi South constituency. O da anɛ ala paae wadmaanib yikanɛ paasi anu la. o da lɛn ziꞌen Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg la zugʋ di National Democratic Congress. O sʋꞌʋlim la paas sʋꞌʋlimam kɔbiga nɛ piinɛ anaasi (114) banɛ ka Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg la da di yi kʋgʋs kɔbisyi nɛ pistan (230) pʋʋgin la.[10] Dauda da paam vɔɔt tusa piiga, kɔbiswai nɛ pisnii nɛ anaasi (10,984) yi vɔɔt tusa pisi nɛ ayi nɛ pistan nɛ ayi pʋʋgin (22,032) dinɛ zɛm nɛ pisnaasi nɛ awai duꞌal pisnii nɛ anu kɔbiga pʋʋgin (49.85%). Ba da vɔɔt o ka bas Yiadom Boakye onɛ an Wabʋg Naꞌadɔɔg, New Patriotic Party nid nɛ Okyere George onɛ an Democratic People's Party nid la. Kɔbiga pʋʋgin ba da paamnɛ pisnaasi nɛ awai duꞌal pisyɔpɔi nɛ awai (49.79%) nɛ nɛɛm duꞌal pistan nɛ anu (0.35%). O sʋꞌʋlim dim da lɛn vɔɔt o yaꞌas yʋʋm tusa ayi nɛ pisi (2020) vɔɔtʋg la ni ye o ziꞌeni tisi ba Wadmaanib yikanɛ paasi anii Republic kanɛ paasi anaasi la ni.

Laꞌasbanɛ ni ka o tʋm

Dauda paas laꞌaskanɛ gɔsid ligidi yɛla, (Finance committee), o lɛn paas laꞌaskanɛ gɔsid tam nɛ tiis yɛla (Lands and Forestry Committee) nɛ laꞌaskanɛ gɔsid gaansʋg yɛla (Selection Committee).[3]

Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ Nwadisa anii la ni (August 2016), Dauda da pianꞌadi tisidi o Naꞌadɔɔg nidib ka ye wabʋg Naꞌadɔɔg la, New Patriotic Party mɔr barigaŋ nɛ nimbanɛ bɛ Zongo ka ye “ti kɛl ka ba baŋ ye tinam pʋ bɛ nɛ baa”.[12]

Dauda mɔr pʋꞌaba ayi nɛ biis piinɛ yinne. O anɛ mɔr.[2]

  1. 1 2 https://web.archive.org/web/20210129181145/https://www.ghanaweb.com/person/Alhaji-Collins-Dauda-1161
  2. 1 2 3 https://web.archive.org/web/20160425011627/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=2693
  3. 1 2 https://www.parliament.gh/mps?mp=184
  4. ↑ https://www.parliament.gh/mps?mp=59
  5. 1 2 3 4 5 https://web.archive.org/web/20160506155019/http://ghanamps.gov.gh/mps/details.php?id=258
  6. ↑ https://web.archive.org/web/20101125145707/http://ghana.gov.gh/index.php?option=com_content&view=article&id=369:minister-for-lands-and-natural-resources&catid=81:ministers&Itemid=228
  7. ↑ http://allafrica.com/stories/200204300658.html
  8. 1 2 3 4 http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/brongahafo/43/index.php
  9. ↑ https://web.archive.org/web/20190904231014/https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=1161
  10. 1 2 3 https://www.fact-checkghana.com/statistics-presidential-parliamentary-election-results/
  11. ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2004/brongahafo/index.php
  12. ↑ http://citifmonline.com/2016/08/11/npp-has-never-liked-zongo-communities-collins-dauda/