Fiifi Fiavi Kwetey
| Sex or gender | Dau |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Fiifi, Fiavi |
| Zak yu'ur | Kwetey |
| Du'am yuum | 2 Sigir/Nwadisayɔpɔi 1967 |
| Duam zin'ig | Nogokpo |
| Languages spoken, written or signed | English, Ewe, French |
| Tuuma | politician, consultant, minister |
| Position held | Member of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister for Food and Agriculture, Minister for Transport and Telecommunications |
| Educated at | University of Ghana, Bishop Herman College |
| Affiliation string | Ministry of Food and Agriculture of Ghana |
| Member of political party | National Democratic Congress (NDC) |
| Religion or worldview | Christianity |
| Participant in | World Economic Forum Annual Meeting 2015, World Economic Forum Annual Meeting 2016 |
Fiifi Fiavi Kwetey ka ba duꞌa o daba ayi nwadisa ayuobʋ la yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ pisyuobʋ nɛ ayɔpɔi (1967) la anɛ Ghana pɔlitis nwɛꞌɛd, nɛ National Democratic Congress[1] party la gbaŋ sɔbid (General Secretary) Ghana[2][3] wʋsa. O niŋ Ketu South sʋꞌʋlim, Ghana wadmaan nɔɔr ayi. O da an National Democratic Congress (NDC)[4][5][6] party la Propaganda Secretary.
Vʋm pin'ilig nɛ sakur ken
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba duꞌa Kwetey nɛ Hohoe, ka o lɛɛ yinɛ Nogokpo. Temisa ayi bɛnɛ Volta Region, Ghana[7]. O keŋi o sakur nɛ Bishop Herman College bɛ Kpando la nɛ yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ pisnii nɛ ayɔpɔi (1987), ani ka o paam O level gbaʋŋ (Certificate). O tɔlisi keŋ Achimota School n zamisi yi nɛ A level gbaʋŋ (Certificate)[8][9]. O keŋ University of Ghana mɔr Bachelor of Arts in Economics and Psychology. Yʋʋm tusur yinne, kɔbʋʋs wai nɛ piswai nɛ anaasi (1994) la nii, o da paam Doplomes de la Chambre de Commerceet dꞌindustrie de Paris[7][3] (CCIP) (Chamber of Commerce and Industry's Higher Diploma, Paris). Kwetey mɔr University of Ghana[10] la B A HONS.
O tʋʋma yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]University la yaꞌaŋa, Kwetey da maal National Service nɛ Parliament office ni, nwadis piiga la yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ atanꞌ (1993) la ni ti paae nwadisa ayɔpɔi la yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ anaasi (1994)[11] la ni. Lin nyaꞌaŋaa, o keŋ Investment Bank Strategic African Securities tʋʋma zinꞌiginɛ an Financial Analyst nɛ stockbroker. Yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ anu la nwadisa ayuobʋ la ni, o da lɛn tʋm nɛ CDH Financial Holdings Ltd n aan ba Funds Manager, Investment Analyst nɛ Stockbroker, lin yi yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ anii la nwadis anaasi (April 1998) nii ti paae yʋʋm tusa ayi nɛ ayi la, nwadisa ayi la ni. Tʋʋm bama saŋa, o da lɛn an paꞌan nɛ ligidi yɛla zamisʋg, Ghana Stock Exchange[11].
O pɔlitiks tʋʋma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]On nan bɛ sakurin ka an sakurbibis la tuongat la, o da anɛ National Democratic Congress wili bɛ University of Ghana Legon Campus[11] la kʋkraan. Nwadis piinɛ ayi la, yʋʋm tusa ayi nɛ anu (2005) la ni, Kwetey da nyaꞌ NDC kpɛŋ vɔɔtʋg ka da di yaꞌani da lieb banɛ da pianꞌadi tit NDC la zanꞌ kpɛɛm. kpɛŋ nwa tʋʋma nii, kan ka o party la da pʋdi li ye, Propaganda Secretary la, o tʋʋm da anɛ o zɛrigid party banɛ kpɛlim bɛꞌɛd yɛla, ka lɛɛ pianꞌadi kɛt ka o party la tʋʋm sʋma nied paalʋ platforms ni.[11][12][13] Nɛꞌɛ nyyaꞌaŋ ka ba tiak yʋꞌʋr la yis Propaganda Secretary la ni n yʋʋn an National Communication Officer.[12]
Gɔbina lʋgʋr tʋʋma ni
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusa ayi nɛ awai (2009) la nii, John Atta Mills da gaŋ o kꞌo aan Finance Minister, nyaꞌandɔl Kwabea Dufour da an Finance Minister saŋa siꞌa la. O da digil nɔɔri ziꞌel ka pinꞌil tʋʋma nɛ nadisa anaasi la yʋʋma tusa ayi nɛ awai (April 2009) la ni, ban da vɛɛns o Parliament[14][13] nii naae la. Ani kꞌo tʋm ti paae nwadig yinne la yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ atanꞌ (2013)[15] la ni.
Wadmaan tʋʋma ni
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi la ni (2012) la ni, Kwetey da di yaꞌan Ketu South National Democratic Congress tuongat vɔɔtʋg kanɛ da na kɛ kꞌo paas yʋʋm kan wadmaanib vɔɔtʋgʋn la. Vɔɔt kan nii, o da paam vɔɔtnam 403 nyaŋi lub Albert Ziga, sankan wadmaan onɛ da paam vɔɔtnam 60 n niŋa atanꞌ daan nɛ Raphael Alorwu, onɛ da paam vɔɔtnam 82 n da niŋa ayi daan, ka Nyphson Agbagedy mɛ da paam vɔɔtnam 30.[16] [17]Kwetey da ti di yaꞌan Keyu South wadmaannam gaansʋg la nɛ 77,837 vɔɔtnam linɛ an 88.92% Ghana wadmaannam vɔɔtʋgʋn la, n lɔb New Patriotic Party Godwin Yayra Nkuawu, onɛ da paam 4,122 vɔɔtnam linɛ an 4.71%.[18]
2015 yʋʋm la ni, Fiifi Kwetey da lɛn ziꞌen National Democratic Congress party la zugu nyaꞌa Ketu South wadmaannam vɔɔtʋgʋn la. O da paam vɔɔtnam 146,10 linɛ an 86.13% n lɔb Sylvanu Amedorme onɛ da paam 1,375 vɔɔtnam, ka Kuadugah paam 637 vɔɔtnam Denu teŋi bɛ Volta region[19][20] la.
O da di yaꞌan 2016 vɔɔtʋgʋn la n niŋ Ketu South wadmaan yʋʋma anaasi yaꞌas Parliament of Ghana. O da paam nɛ 48,723 vɔɔtnam linɛ an 65.47% n lɔbi o tiraan Jim Yao Morti, onɛ da ziꞌenɛ o mɛŋ zugu nyaꞌa la 18,643 vɔɔtnam linɛ an 25.04%.[21] Jim Yao Morti da anɛ NDC party la niŋkʋdʋg ka party la da yis o vɛɛnsʋg la saŋa k'o da zi'en independent candidate.[22][23]
Gɔbina kpɛŋ tʋʋma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]John Dramani Mahama da gaŋ Kwetey niŋ o Minister of State at the Presidency onɛ gɔt Financial and Allied Istitutions nwadisa ayi la yʋʋm 2013[24] ni. O tʋʋm da anɛ o tʋm nɛ ligidi zanlim yɛla lʋgʋr laꞌam nɛ zugraan ɔfissin ka li gɔsid ligidi zanlim tʋʋma zinꞌis. Tʋʋm kan ni la o da gaans nidiba anu laꞌas ye ba gɔs National Pension Regulatory Authority (NPRA). Ba tʋʋm da anɛ ba pinꞌil yʋʋma atanꞌ yaꞌam paasʋg zamisʋg nɛ Swiss Government.[25] Swiss gɔbina la da tis Ghanaian Government ligidi 2.4million ye li sʋŋ k aba zami yaꞌam paasʋg, ka sʋŋi tɛnrig tʋʋma la lʋgʋr la ka ba nyaŋi tʋmmɛ ba tʋʋma tutuaa ka Ghana[25] nimbanɛ tʋm ba tʋʋma paae li bɛn ka kuli vʋꞌʋsid la na mɔr yadda nɛ ba.
Koub nɛ gʋ'ʋl lʋgʋr tʋʋma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O da tʋm nɛ nɛ' ka da ti lɛn di'e Minister of Food and Agriculture tʋʋma ya'as Clement Kofi Humado[26][27] nu'ugun. O tʋʋma ligidi zanlim yɛla ni da anɛ o gɔs ka kuob nɛ gʋ'ʋl lʋgʋr la bun zʋʋd bɛdigʋ kɛ ka li sie a mɔr diibi kpɛn' Ghana na, ka lɛɛ mɔrɛ titi kuosidi tisid sʋ'ʋlim sieb dim. O pʋtɛn'ɛr da anɛ o kɛ ka kuob nɛ gʋ'ʋl lʋgʋr (agriculture sector)[28] la kpɛ' kpikpiʋŋʋn nɛ zʋʋd la ka ka' ye ba kuod nɛ diid yɛla ma'a nɛ.
Ani nya'aŋa, ba da kɛ k'o keŋ Ministry of Transport di'e Mrs. Dzifa Ativor on da sɔb gbaʋŋʋ sig ka bas tʋʋma la ka li anɛ ye o zaŋ nɛ GHS 3.6 di lɔr gʋlʋb ni.
O vʋm bɛllim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O pu'a anɛ Naomi Kwetey ka ba mɔr biisa anaasi.[11]
O ki'is mɔr pʋ'ʋsim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]On da an NDC propaganda secretary nɛ onɛda sa'an zugraan kʋdʋg Rawlings, saŋa si'a la, 2007 yʋʋm la ni, o da yɛl banɛ da tʋm US Embassy yʋʋm kan la on nɛ ban sɔnsʋgin ye, ''mɔr kʋ tun'oe niŋ zugraan Republic of Ghana''[29] nwa nii. O da yɛl ya'as ye nidib kʋ yɛllɛ paalʋ nii. US diplomatic cables pian'aki da yi paalʋ 2010 yʋʋm la ni da kɛ ka o da pian'a Lin. O pian'ak la da daam Ghana mɔr pʋ'ʋsim la nidib bɛdigʋ kɛ ka bada yɛl yɛ o nwɛn' be nʋ'ʋg. Amaa o da pʋ nwɛn' nu'ug muslim communuty[6] la hali ti pass nwadisa atan' la 2015 yʋʋm la ni.
Iem kpɛ ni mɛn
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/fifi-kwetey-elected-general-secretary-of-ndc.html
- ↑ http://www.graphic.com.gh/news/general-news/transport-ministry-pledges-to-support-gma-enhance-maritime-safety.html
- 1 2 https://web.archive.org/web/20131020075001/http://www.parliament.gh/members_details.php?ddt=364
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=218080http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=218080
- ↑ https://web.archive.org/web/20160313082421/http://comment.peacefmonline.com/pages/features/201109/69266.php
- 1 2 https://web.archive.org/web/20111109220801/http://www.ghanadot.com/news.ghanadot.npp.091411a.html
- 1 2 http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5302
- ↑ https://www.graphic.com.gh/features/opinion/tears-for-lauretta-and-fiifi-kwetey.html
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/boasting-about-one-s-academic-success-is-vanity-fifi-kwetey-tells-franklin-cudjoe.html
- ↑ https://www.ghanaweb.com/person/Fifi-Kwetey-2794https://www.ghanaweb.com/person/Fifi-Kwetey-2794
- 1 2 3 4 5 https://www.modernghana.com/news/958188/fis-journey-how-well-do-you-know-hon-fifi-fiavi.html
- 1 2 https://web.archive.org/web/20190917165509/http://tv3network.com/politics/ndc-propaganda-secretary-post-now-communications-officer
- 1 2 https://www.modernghana.com/news/205995/fiifi-fiavi-kwetey-daring-and-defiant-deputy.html
- ↑ https://www.myjoyonline.com/news/fiifi-kwetey-others-sworn-into-office/
- ↑ https://www.ghanabusinessnews.com/2012/10/31/deputy-finance-minister-appeals-to-companies-to-honour-tax-obligations/
- ↑ https://www.modernghana.com/news/397938/fifi-kwetey-wins-ketu-south-primaries.html
- ↑ https://www.myjoyonline.com/news/fiifi-kwetey-battles-mp-over-ketu-south-seat/
- ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/volta/ketu_south/
- ↑ https://www.ghanabusinessnews.com/2015/12/31/fifi-kwetey-wins-ketu-south-election/
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/ketu-south-ndc-selects-2016-candidate.html
- ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/volta/ketu_south/
- ↑ https://www.modernghana.com/news/656643/suspended-and-disqualified-parliamentary-aspirant.html
- ↑ https://dailyguidenetwork.com/ketu-south-political-giants-fall/
- ↑ https://www.ghanabusinessnews.com/2013/02/15/parliament-approves-nine-more-presidential-appointees/
- 1 2 https://newsghana.com.gh/fifi-kwetey-inaugurated-a-five-member-steering-committee-for-npra/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/news/list-of-mahamas-new-ministers-and-deputy-ministers/
- ↑ https://web.archive.org/web/20190905122216/http://www.tv3network.com/news/mahama-nominates-former-boss-spio-garbrah-as-trade-and-industry-minister
- ↑ https://www.modernghana.com/news/958188/fis-journey-how-well-do-you-know-hon-fifi-fiavi.html
- ↑ http://www.modernghana.com/news/349263/1/muslims-cant-be-president-fifi-kwetey.html