Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Fiifi Fiavi Kwetey

Di yinɛ Wikipiidia
Fiifi Fiavi Kwetey
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oFiifi, Fiavi Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urKwetey Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum2 Sigir/Nwadisayɔpɔi 1967 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igNogokpo Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish, Ewe, French Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, consultant, minister Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister for Food and Agriculture, Minister for Transport and Telecommunications Dɛmisim gbɛlima
Educated atUniversity of Ghana, Bishop Herman College Dɛmisim gbɛlima
Affiliation stringMinistry of Food and Agriculture of Ghana Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNational Democratic Congress (NDC) Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima
Participant inWorld Economic Forum Annual Meeting 2015, World Economic Forum Annual Meeting 2016 Dɛmisim gbɛlima

Fiifi Fiavi Kwetey ka ba dua o daba ayi nwadisa ayuobʋ la yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ pisyuobʋ nɛ ayɔpɔi (1967) la anɛ Ghana pɔlitis nwɛɛd, nɛ National Democratic Congress[1] party la gbaŋ sɔbid (General Secretary) Ghana[2][3] wʋsa. O niŋ Ketu Southʋlim, Ghana wadmaan nɔɔr ayi. O da an National Democratic Congress (NDC)[4][5][6] party la Propaganda Secretary.

Vʋm pin'ilig nɛ sakur ken

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba dua Kwetey nɛ Hohoe, ka o lɛɛ yinɛ Nogokpo. Temisa ayi bɛnɛ Volta Region, Ghana[7]. O keŋi o sakur nɛ Bishop Herman College bɛ Kpando la nɛ yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ pisnii nɛ ayɔpɔi (1987), ani ka o paam O level gbaʋŋ (Certificate). O tɔlisi keŋ Achimota School n zamisi yi nɛ A level gbaʋŋ (Certificate)[8][9]. O keŋ University of Ghana mɔr Bachelor of Arts in Economics and Psychology. Yʋʋm tusur yinne, kɔbʋʋs wai nɛ piswai nɛ anaasi (1994) la nii, o da paam Doplomes de la Chambre de Commerceet dindustrie de Paris[7][3] (CCIP) (Chamber of Commerce and Industry's Higher Diploma, Paris). Kwetey mɔr  University of Ghana[10] la B A HONS.

University la yaaŋa, Kwetey da maal National Service nɛ Parliament office ni, nwadis piiga la yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ atan (1993) la ni ti paae nwadisa ayɔpɔi la yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ anaasi (1994)[11] la ni. Lin nyaaŋaa, o keŋ Investment Bank Strategic African Securities tʋʋma ziniginɛ an Financial Analyst nɛ stockbroker. Yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ anu la nwadisa ayuobʋ la ni, o da lɛn tʋm nɛ CDH Financial Holdings Ltd n aan ba Funds Manager, Investment Analyst nɛ Stockbroker, lin yi yʋʋm tusur yinne, kɔbʋs wai nɛ piswai nɛ anii la nwadis anaasi (April 1998) nii ti paae yʋʋm tusa ayi nɛ ayi la, nwadisa ayi la ni. Tʋʋm bama saŋa, o da lɛn an paan nɛ ligidi yɛla zamisʋg, Ghana Stock Exchange[11].

On nan bɛ sakurin ka an sakurbibis la tuongat la, o da anɛ National Democratic Congress wili bɛ University of Ghana Legon Campus[11] la kʋkraan. Nwadis piinɛ ayi la, yʋʋm tusa ayi nɛ anu (2005) la ni, Kwetey da nya NDC kpɛŋ vɔɔtʋg ka da di yaani  da lieb banɛ da pianadi tit NDC la zan kpɛɛm. kpɛŋ nwa tʋʋma nii, kan ka o party la da pʋdi li ye, Propaganda Secretary la, o tʋʋm da anɛ o zɛrigid party banɛ kpɛlim bɛɛd yɛla, ka lɛɛ pianadi kɛt ka o party la tʋʋm sʋma nied paalʋ platforms ni.[11][12][13]ɛ nyyaaŋ ka ba tiak yʋʋr la yis Propaganda Secretary la ni n yʋʋn an National Communication Officer.[12]

Gɔbina lʋgʋr tʋʋma ni

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Yʋʋm tusa ayi nɛ awai (2009) la nii, John Atta Mills da gaŋ o ko aan Finance Minister, nyaandɔl Kwabea Dufour da an Finance Minister saŋa sia la.  O da digil nɔɔri ziel ka  pinil tʋʋma nɛ nadisa anaasi la yʋʋma tusa ayi nɛ awai (April 2009) la ni, ban da vɛɛns o Parliament[14][13] nii naae la. Ani ko tʋm ti paae nwadig yinne la yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ atan (2013)[15] la ni.

Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi la ni (2012) la ni, Kwetey da di yaan Ketu South National Democratic Congress tuongat vɔɔtʋg kanɛ da na kɛ ko paas yʋʋm kan wadmaanib vɔɔtʋgʋn la. Vɔɔt kan nii, o da paam vɔɔtnam 403 nyaŋi lub  Albert Ziga, sankan wadmaan onɛ da paam vɔɔtnam 60 n niŋa atan daan nɛ Raphael Alorwu, onɛ da paam vɔɔtnam 82 n da niŋa ayi daan, ka Nyphson Agbagedy mɛ da paam vɔɔtnam 30.[16] [17]Kwetey da ti di yaan Keyu South wadmaannam gaansʋg la nɛ 77,837 vɔɔtnam linɛ an 88.92% Ghana wadmaannam vɔɔtʋgʋn la, n lɔb New Patriotic Party Godwin Yayra Nkuawu, onɛ da paam 4,122 vɔɔtnam linɛ an 4.71%.[18]

2015 yʋʋm la ni, Fiifi Kwetey da lɛn zien National Democratic Congress party la zugu nyaa Ketu South wadmaannam vɔɔtʋgʋn la. O da paam vɔɔtnam 146,10 linɛ an 86.13% n lɔb Sylvanu Amedorme onɛ da paam 1,375 vɔɔtnam, ka Kuadugah paam 637 vɔɔtnam Denu teŋi bɛ Volta region[19][20] la.

O da di yaan 2016 vɔɔtʋgʋn la n niŋ Ketu South wadmaan yʋʋma anaasi yaas  Parliament of Ghana. O da paam nɛ 48,723 vɔɔtnam linɛ an 65.47% n lɔbi o tiraan Jim Yao Morti, onɛ da zienɛ o mɛŋ zugu nyaa la 18,643 vɔɔtnam linɛ an 25.04%.[21] Jim Yao Morti da anɛ NDC party la niŋkʋdʋg ka party la da yis o vɛɛnsʋg la saŋa k'o da zi'en independent candidate.[22][23]

John Dramani Mahama da gaŋ Kwetey niŋ o Minister of State at the Presidency onɛ gɔt Financial and Allied Istitutions nwadisa ayi la yʋʋm 2013[24] ni. O tʋʋm da anɛ o tʋm nɛ ligidi zanlim yɛla lʋgʋr laam nɛ zugraan ɔfissin ka li gɔsid ligidi zanlim tʋʋma zinis. Tʋʋm kan ni la o da gaans nidiba anu laas ye ba gɔs National Pension Regulatory Authority (NPRA). Ba tʋʋm da anɛ ba pinil yʋʋma atan yaam paasʋg zamisʋg nɛ Swiss Government.[25] Swiss gɔbina la da tis Ghanaian Government ligidi 2.4million ye li sʋŋ k aba zami yaam paasʋg, ka sʋŋi tɛnrig tʋʋma la lʋgʋr la ka ba nyaŋi tʋmmɛ ba tʋʋma tutuaa ka Ghana[25] nimbanɛ tʋm ba tʋʋma paae li bɛn ka kuli vʋʋsid la na mɔr yadda nɛ ba.

Koub nɛ gʋ'ʋl lʋgʋr tʋʋma

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

O da tʋm nɛ nɛ' ka da ti lɛn di'e Minister of Food and Agriculture tʋʋma ya'as Clement Kofi Humado[26][27] nu'ugun. O tʋʋma ligidi zanlim yɛla ni da anɛ o gɔs ka kuob nɛ gʋ'ʋl lʋgʋr la bun zʋʋd bɛdigʋ kɛ ka li sie a mɔr diibi kpɛn' Ghana na, ka lɛɛ mɔrɛ titi kuosidi tisid sʋ'ʋlim sieb dim. O pʋtɛn'ɛr da anɛ o kɛ ka kuob nɛ gʋ'ʋl lʋgʋr (agriculture sector)[28] la kpɛ' kpikpiʋŋʋn nɛ zʋʋd la ka ka' ye ba kuod nɛ diid yɛla ma'a nɛ.

Ani nya'aŋa, ba da kɛ k'o keŋ Ministry of Transport di'e Mrs. Dzifa Ativor on da sɔb gbaʋŋʋ sig ka bas tʋʋma la ka li anɛ ye o zaŋ nɛ GHS 3.6 di lɔr gʋlʋb ni.

 O pu'a anɛ Naomi Kwetey ka ba mɔr biisa anaasi.[11]  

On da an NDC propaganda secretary nɛ onɛda sa'an zugraan kʋdʋg Rawlings, saŋa si'a la, 2007 yʋʋm la ni, o da yɛl banɛ da tʋm US Embassy yʋʋm kan la on nɛ ban sɔnsʋgin ye, ''mɔr kʋ tun'oe niŋ zugraan Republic of Ghana''[29] nwa nii. O da yɛl ya'as ye nidib kʋ yɛllɛ paalʋ nii. US diplomatic cables pian'aki da yi paalʋ 2010 yʋʋm la ni da kɛ ka o da pian'a Lin. O pian'ak la da daam Ghana mɔr pʋ'ʋsim la nidib bɛdigʋ kɛ ka bada yɛl yɛ o nwɛn' be nʋ'ʋg. Amaa o da pʋ nwɛn' nu'ug muslim communuty[6] la hali ti pass nwadisa atan' la 2015 yʋʋm la ni.


  1. https://www.graphic.com.gh/news/politics/fifi-kwetey-elected-general-secretary-of-ndc.html
  2. http://www.graphic.com.gh/news/general-news/transport-ministry-pledges-to-support-gma-enhance-maritime-safety.html
  3. 1 2 https://web.archive.org/web/20131020075001/http://www.parliament.gh/members_details.php?ddt=364
  4. http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=218080http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=218080
  5. https://web.archive.org/web/20160313082421/http://comment.peacefmonline.com/pages/features/201109/69266.php
  6. 1 2 https://web.archive.org/web/20111109220801/http://www.ghanadot.com/news.ghanadot.npp.091411a.html
  7. 1 2 http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5302
  8. https://www.graphic.com.gh/features/opinion/tears-for-lauretta-and-fiifi-kwetey.html
  9. https://www.graphic.com.gh/news/politics/boasting-about-one-s-academic-success-is-vanity-fifi-kwetey-tells-franklin-cudjoe.html
  10. https://www.ghanaweb.com/person/Fifi-Kwetey-2794https://www.ghanaweb.com/person/Fifi-Kwetey-2794
  11. 1 2 3 4 5 https://www.modernghana.com/news/958188/fis-journey-how-well-do-you-know-hon-fifi-fiavi.html
  12. 1 2 https://web.archive.org/web/20190917165509/http://tv3network.com/politics/ndc-propaganda-secretary-post-now-communications-officer
  13. 1 2 https://www.modernghana.com/news/205995/fiifi-fiavi-kwetey-daring-and-defiant-deputy.html
  14. https://www.myjoyonline.com/news/fiifi-kwetey-others-sworn-into-office/
  15. https://www.ghanabusinessnews.com/2012/10/31/deputy-finance-minister-appeals-to-companies-to-honour-tax-obligations/
  16. https://www.modernghana.com/news/397938/fifi-kwetey-wins-ketu-south-primaries.html
  17. https://www.myjoyonline.com/news/fiifi-kwetey-battles-mp-over-ketu-south-seat/
  18. http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/volta/ketu_south/
  19. https://www.ghanabusinessnews.com/2015/12/31/fifi-kwetey-wins-ketu-south-election/
  20. https://www.graphic.com.gh/news/politics/ketu-south-ndc-selects-2016-candidate.html
  21. http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/volta/ketu_south/
  22. https://www.modernghana.com/news/656643/suspended-and-disqualified-parliamentary-aspirant.html
  23. https://dailyguidenetwork.com/ketu-south-political-giants-fall/
  24. https://www.ghanabusinessnews.com/2013/02/15/parliament-approves-nine-more-presidential-appointees/
  25. 1 2 https://newsghana.com.gh/fifi-kwetey-inaugurated-a-five-member-steering-committee-for-npra/
  26. https://www.myjoyonline.com/news/list-of-mahamas-new-ministers-and-deputy-ministers/
  27. https://web.archive.org/web/20190905122216/http://www.tv3network.com/news/mahama-nominates-former-boss-spio-garbrah-as-trade-and-industry-minister
  28. https://www.modernghana.com/news/958188/fis-journey-how-well-do-you-know-hon-fifi-fiavi.html
  29. http://www.modernghana.com/news/349263/1/muslims-cant-be-president-fifi-kwetey.html