Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Nandom

Di yinɛ Wikipiidia
Nandom
town, administrative centre, human settlement
ContinentAfrica Dɛmisim gbɛlima
CountryGhana Dɛmisim gbɛlima
Located in the administrative territorial entityLawra Municipal District, Nandom Municipal District Dɛmisim gbɛlima
Located in time zoneUTC±00:00 Dɛmisim gbɛlima
Coordinate location10°51′0″N 2°45′0″W, 10°51′7″N 2°45′41″W Dɛmisim gbɛlima

Nandom an tempʋtitaari tis Nandom Municipal bɛ Upper West Region sʋʋlim, Ghana.[1][2]

Nandom tempʋʋg nɛ tembibis banɛ giligi di dagɔbʋg, datiʋŋ, nyaaŋ nɛ tuon wʋsa anɛ Dagara nami sʋoe. Dagara banɛ bɛ Nandom municipal sʋʋlim la ka Dagaaba bɛ Nandom ya-dagɔbʋg la yinne ethnic group yinne, laan nɛ ban pianad buudi kɔnɔb kɔnɔba ayi la, ba wʋsa anɛ yinne. Nimbanɛ bɛ Nandom la pianadnɛ Lobr buudi pianad, ka Dagaaba banɛ bɛ Ya-dagɔbʋg la pianad Ngmere (bɛɛ Central Dàgááre). Nambanɛ bɛ Nandom la mɔrnɛ 'Dagara' paan pianad la, ka nimbanɛ mɛ bɛ Ya-datiʋŋ la mɛ mɔr 'Dagaaba' paan nidib la ka mɔr Dagaare paan pianad pianaad la. Bama mɔr bakir biela ba pianad la pʋʋgin amaa nidib mi ye pianad la anɛ yinne. Pianad nam ayi la kpɛnɛdnɛ taaba ni.

Nandom bɛnɛ Lawra-Nandom District zinisieba. Di da liebi di mɛŋ district nɛ yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayi la ni ka yʋʋm tusa ayi nɛ pisi la ni ka di lieb municipal, ka ba buon ye Nandom Municipal, ka mɔr wadmaan ka o zieni tisi ba Parliament of GhanaAccra. Nandom tempʋʋg la anɛ mɛɛla anu lɛbid Volta River Ya-nyaaŋ baba dinɛ an Ghana nɛ Burkina Faso titɔdig. Suoraʋg bɛ yi Nandom ken River Volta la ni ka naad tembil kanɛ yʋʋri an Dabagteng. Mɛɛla piiga (10 mi) lɛbid Nandom dagɔbʋg baba anɛ tenkanɛ yʋʋri an Hamile zinikanɛ ka Ghana nɛ Burkina Faso titɔdig bɛ ka customs nɛ immigration ɔfisnam bɛ. Tempʋʋs nɛ tembibis banɛ lɔɔŋ southern Burkina Faso la mɛ pianadnɛ Dagara nwɛnɛ banɛ bɛ Nandom la. pianasieba nwɛnɛ Wiile nɛ Ule mɛ bɛ Burkina Faso.

Catholic Basilica dinɛ bɛ Nandom la ba da mɛɛ dinɛ nɛ kuga ka da an pʋʋskanɛ yalimi gat Kristo biis pʋʋsim West Africa. Catholic Missionaries of Africa (ka ba buoni ba ye White Fathers la) da pinil Christian Mission tʋʋma yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pistan la ni. Ba da mɛ Catholic church la nɛ kuga ka nimbanɛ bɛ sʋʋlimin la da sʋŋi ba mɛŋ.

Teŋ la tensʋg anɛ mɔɔm sʋʋlim. Mɔɔm la bɛdegʋ yinɛ Ghana zinis kɔnɔb kɔnɔb bɛɛ tembanɛ kpie nwɛnɛ Burkina Faso. Ba bɛdegʋ anɛ Mossi banɛ yi Burkina Faso ka da kena zinin teŋin la yʋma kɔbisbanɛ gaad la.

Nandom anɛ zinikanɛ ka Nandom Senior High School, sakur kanɛ an Catholic school ka FIC Brothers da maal. Teŋ kan ni ka Nandom Technical School mɛ bɛ, ka FIC Brothers da pinil. St. Anne's Vocational School for girls, ka Catholic church dim da pinil. Biis Sakuya mɛ bɛ: St. Andrew School, nɛ St. Paul School. Tembibis banɛ bɛ sʋʋlimin la mɔri ba primary nɛ/ bɛɛ middle schools.

  1. http://lawra.ghanadistricts.gov.gh/?arrow=dnf&_=110&r=9&rlv=towns
  2. https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghana-news-work-to-start-on-670-km-feeder-roads-in-upper-west.html