Ablekuma south constituency
| Country | Ghana |
|---|---|
| Located in the administrative territorial entity | Accra Metropolitan District |
| Coordinate location | 5°32′0″N 0°14′0″W |

Ablekuma South anɛ Constiteuncy nam la yinne kanɛ mɔr wadmaan, Member of Parliament (MP) kʋ ziꞌe ba nɔba zugʋ bɛ Parliament of Ghana. Ba yiiga wadmaannib vɔɔtʋg la da anɛ first past the post vɔɔtʋg. Ablekuma South bɛnɛ Accra Metropolitan Area bɛ Greater Accra Region, Ghana.[1] Li pɛꞌɛs nɛ sʋꞌʋlim banɛ an sub metropolitan district council nama atanꞌ banɛ bɛ Accra Metropolitan Assembly[2] la.
Lin siꞌiŋ siꞌem
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Accra anɛ Ghana tenpʋ titaꞌar ban da diꞌe li yi Cape Coast teŋin 1877 yʋʋm la ni sa. Nananna nwa, sʋꞌʋlim la paas sʋꞌʋlim banɛ nyɛ nɔbigir bɛdigɛ gaad Africa teŋgbaʋŋ sʋꞌʋlim sieba ka yʋʋm pʋʋgin nɔbigir an 3.1%.[3] Yiigaa, ba da gbanꞌae ye ba pinꞌil Town Council 1859 yʋʋm la ni sa ka li dɔlis nɛ Ordinance wada, ka li da pʋ ziꞌenɛ Yuumpaal nwadig la, 1861[3] yʋʋm la ni. Amaa Accra Town Council la da dɔlis Town Council Ordinance 1894[3] la, ka li nyaŋi ziꞌen 1898 yʋʋm la ni.
Sʋꞌʋlim la bɛna
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zinꞌig la anɛ Accra Metropolitan Area sʋꞌʋlim la wʋsa bɛ Greater Accra Region, Ghana. Li mɔr titɔndig nɛ Ablekuma North, Ashiedu Keteke nɛ Ablekuma Central[2]. Bɛn kanɛ yi ba ofisin la nananna la ni dɔlisi yi nɛ Kpakpo Oti suori siꞌal nɛ Ring Road West zinꞌ siꞌa la, ani la li vʋrigi lɛb nɛ ya-nyaꞌaŋ kpa Lartebiolorshie siꞌalig zinꞌig ka fɛndig Lartebiolorshie lɛbis dagɔbʋg souri keŋi siꞌal suokanɛ ken Chemu suorin, road.[2] Ka yi Sempe Traffic Ligth Street dɔlis Mampong Stream keŋ Oblogo sour, road, yʋʋn yi Oblogo of mars road siꞌalʋg, intersection zink. Li yi mars road intersection n keŋ Dansuman roundabout. Ka yi Dansuman suoraʋgin paae Poultry farm Avenue, ka keŋ Dansuman High Street dɔlisi keŋ SNITT ya la ka lɛb Otorjor, Opetekwei, Gbegbeyise nɛ Shaibbu tensin, Communities.[2]
Wadmaanib
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]| Vɔɔtʋg | Wadmaan | Naꞌadɔɔg |
| 1992 | Quannor Metel | National Democratic Congress |
| 1996 | Theresa Ameley Tagoe | New Patrotic Party |
| 1998 | Fritz Baffour | National Democratic Congress |
| 2016 | Dr. Alfred Okoe Vanderpuiji | National Democratic Congress |
Vɔɔtʋg
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Sources: MyJoyonline|Ghana Home Page
| Naꞌadɔɔg | Naꞌanyaꞌad | Vɔɔtnam | % | ||||
| National Democratic Congress | Fritz Baffour | 56,162 | 51.3 | _ | |||
| New Patrotic Party | Francis Kojo Smith | 50,879 | 46.5 | _ | |||
| People's National Convention | Godfred Agyemang Kennedy | 914 | 0.8 | _ | |||
| Convention people's Party | Apostle Veronica Kwatey | 897 | 0.8 | _ | |||
| Democratic Freedom party | Johnathan Nii Odotei Quarcoo | 315 | 0.3 | _ | |||
| Democratic People's Party | Goodman Baah | 90 | 0.1 | _ | |||
| Majority | 5,823 | 4.8 | _ | ||||
Kpikpiʋŋ nɛ ieb yaꞌan
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ablekuma South sʋŋ ya ka kpikpiʋŋ nɛ ieb nɔbigi ka keŋ tuon Accra, Ghana.[2] Zimi gbanꞌab nɛ zimi tʋʋm aan Ablekuma South dim tʋʋm kpɛŋ bɔzugɔ tens la titaꞌam zinꞌis tabi nɛ kuom,coast line.[2] Tʋʋma nam wʋʋ ligidi zanlim zinꞌig, kuosʋm, sakuya, kpaama kuosʋm zinꞌig nɛ tʋʋm sieba yaꞌas, bɛ Ablekuma South.[2]
Yɛl-kpan
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ablekuma South yɛl-kpan anɛ li kɛ ka bɛllima ani la mɔr gbin tenpʋʋgʋn la, Accra ka li anɛ ban na bɔ tuon-gattib ka nyɔꞌɔg suoya kɛ ka nidib la bɛ sʋŋa nɛ taaba ka kpikpiʋŋ nyɛ nɔbigir ka ba na bɛ nyain ni ka nidib yaꞌamlɛʋg na bɛ teŋ, secured environment[4] la faalʋ la ni.
Ba pʋtɛnꞌɛr tʋʋma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ablekuma South pʋtɛnꞌɛr anɛ ban na nyaŋ tʋm ka teŋ la mɔr malisim, Resillient City.[4]