Anthony Karbo
| Sex or gender | Dau |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Anthony |
| Zak yu'ur | Karbo |
| Du'am yuum | 12 Mɔtul/Nwadisawai 1979 |
| Duam zin'ig | Ghana |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Tuuma | politician, quantity surveyor, architect |
| Position held | Member of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana |
| Educated at | University of Birmingham |
| Member of political party | New Patriotic Party |
| Religion or worldview | Christianity |
| Copyright status as a creator | works protected by copyrights |
Anthony Abayifaa Karbo anɛ Ghana pɔlitis nwɛꞌɛd ka an wadmaan tis Lawra linɛ bɛ Ghana upper west region la, ba da duꞌa o nɛ nwadis anii la dabisim piina ayi yʋʋma 1979. O anɛ Wabʋg Naꞌadɔɔg nid ka an Minista kanɛ gɔsid suoya yɛla la nyaꞌandɔl n bɛ Ghanan.[1][2][3][4][5]
O vʋm pinꞌilʋg
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Karbo buudi anɛ Dagaadnam buudi, o yinɛ Lawra linɛ bɛ Ghana Upper West Region la. Ba duꞌa o nɛ n bɛ Jekarayili tempubil linɛ bɛ Tamale, Ghana Northern regional capital sʋꞌʋlʋm la. O anɛ Abayifaa naꞌadɔɔg nid, Karbo siꞌiŋ pɔlitis nwɛꞌɛb ka li yʋʋg hali. Li anɛ o saam Abeifaa Karbo n da yɔꞌɔg pɔlitis naꞌadɔɔg linɛ da buon ye Northern People's Party la, onɛ da an yiiga wadmaan n tis Lawra- Nandom sʋꞌʋlʋm la. O da mɔr kpiʋŋ nɛ pianꞌad pʋʋgin hali saŋkanɛ ka Ghana gɔmina Dr. Kwame Nkrumah da an gɔmina la.[6][7]
Karbo da keŋi o sakuri bɛ University for Development Studies, diꞌe o digirii zamisʋg linɛ an Integrated Development Studies yʋʋma 2005 la ni. O da an sakur bil, Karbo bɛllim da bɛɛ o kɔnꞌ hali nɛ o taaba la onɛ da an Central Student Representative Council la zugdaan n bɛ University for Development Studies la yʋʋma 2004 la ni. Pɔi ka o naan diꞌe ziꞌesim kan la ka o pun anɛ zugdaan n tis TESCON linɛ anɛ Wabʋg naꞌadɔɔg laꞌasʋg linɛ bɛ Nyunivɛsiti nam ni la n bɛ Navrongo sakurin. Karbo da lɛn paasi kpɛɛm banɛ da tʋm National Union of Ghana Students la ni bɛ University Students Association of Ghana. O bama nam ni ka o da tʋm ka li kpɛnꞌ wabʋg dim la hali ka yʋʋma 2004 la vɔt la ni ka wabʋg dim la da gaŋ ye o aan ba pɔlitis nwɛꞌɛd zugdaan n bɛ Upper West Region sʋꞌʋlʋm la. Yʋʋma 2006 la ni, ka o naae o Mastɛs zamisʋg ka diꞌe kasɛta linɛ an Economic Policy nɛ International Business n yi University of Birmingham. Yʋʋma 2007 la ni, ka o da ziꞌe wabʋg nɔba zug ye o nyaꞌa Ghana naꞌam, Nana Akufo-Addo nɛ Karbo da lɛb Ghana na ye ba tʋm pɔlitis tʋʋma la.[8]
Pɔlitis
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Nwadis atanꞌ la yʋʋma 2008 la ni, ka ba da gaŋ Karbo ye o an wabʋg nidib banɛ vɛɛnsidi gɔsidi ba yɛla la. Ba da duꞌos o hali nwadis piina yi yʋʋma 2008 la ni ye o an onɛ kaadi gɔsidi ba pɔlitis nwɛꞌɛdib banɛ dɔl Gɔmina nyaꞌandɔl Dr. Mahamudu Bawumia Wabʋg Naꞌadɔɔg la ni. Ba naꞌadɔɔg la da lu yʋʋma 2008 vɔt la ni la, ka Karbo lɛb ba naꞌadɔɔg la tʋʋma dɔɔgin an kpɛɛm tirig hali n tʋmɛ tisi o naꞌadɔɔg la.[1]
Yʋʋma 2010 la ni, Karbo da anɛ ba naꞌadɔɔg la Ghana kpɛla bipula kpɛɛm.[9][10] Karbo da bɛ kpiʋŋ nwa pʋʋgin ti paae yʋʋma 2012 ka lɛn nyaꞌaŋ ka o sig ye o bɔɔdi ziꞌen wadmaan Lawra sʋꞌʋlʋm n dɔl nɛ ba naꞌadɔɔg la wada la.[11]Amaa ka o da ziꞌen ka pʋ dii, Karbo da lɛn lɛbi tʋm n an ba naꞌadɔɔg la onɛ gɔsid ba pianꞌad yɛla Darɛta nyaꞌandɔl n tis Wabʋg Naꞌadɔɔg la ka an onɛ pianꞌadi tisid onɛ da ziꞌen gɔmina nyaꞌandɔl.[12]
O wadmaan bɛllim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Abayifaa Karbo da ziꞌen Wabʋg Naꞌadɔɔg la zugu nyaꞌa di o yiiga saŋa nwadis piina ayi yʋʋma 2016 Vɔt la ni onɛ Sampson Abu nɛ Upper West Regional Minista la Bede Ziedeng.[13] On da dii naae la, ka nidib da yamis hali on na niŋ ka tʋm sʋŋa kati waꞌae Maꞌasim Tiig Naꞌadɔɔg dim la zanl kʋk la wʋʋ yʋʋma nii nwa la. Ban da zuŋ o naae ye o anɛ wadmaan la li pʋ yʋʋgɛ ka labaar yarig Ghana wʋsa ye ba gaŋ o ye o an minista nyaꞌandɔl.[14] O da lɛn ziꞌen Wabʋg Naꞌaɔɔg la zug nyaꞌa yʋʋma 2020 vɔt la ni.
Minista nyaꞌandɔl
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Nwadis anaasi la yʋʋma 2017 la ni, ka ba Karbo ye o an Minista kanɛ gɔsidi ti Ghana suoya la nyaꞌandɔl. On da an Minista nyaꞌandɔl la, Karbo da an onɛ an tuongat n gɔsid kpɛɛm banɛ da tʋm Sinohydro kati waꞌae suoya yɛla la n bɛ Minista banɛ gɔsid suoya yɛla la ni, o tʋʋma an linɛ an zanbin hali dig Ghana kpɛla ka pʋ kpiinda. Karbo da yɔꞌɔg laꞌasʋg siꞌa linɛ ka nidib na paas ani ka ba nyaŋi sʋŋ Ghana suoya nɔbigir.[15]
Vʋm bɛllim nɛ on nɔŋ siꞌel
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Karbo mɔr puꞌa ka o yʋꞌʋr buon Awenlue Kante-Karbo (née Kante) ka ba mɔr biis atanꞌ. O anɛ Kristo biig, ba da duꞌa o nɛ Catholic karimdɔɔgin ka o nɔbig ani ka an onɛ pʋ diꞌemid pʋꞌʋsim yɛla baa biꞌela n bɛ Lawra Parish Catholic pʋꞌʋsʋm la nii. Pɔlitis nwɛꞌɛb yaꞌa yi, Karbo anɛ onɛ an kpaad amɛŋa hali ka laꞌam bɔɔd ye onɛ o sʋꞌʋlʋm la nidib laꞌasi kua laꞌamnɛ on an pɔlitis nwɛꞌɛd la. Nidib nyɛ Anthony Karbo nɛ ka o an ninkanɛ bɛ tis Africa dim nɛ nɔŋ dim. , Karbo ɛɛnti pianꞌad ye bɔɔ maal ka ti zanꞌas ka zɔti dɔl naꞌasaa nam laꞌad ka basi ti mɛŋ laꞌadɛ o ɛɛnti pianꞌa nɛꞌ tis ninsabilis Africa dim wʋsa.
Baag niꞌim yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋma 2017 la ni ka ba da yina pianꞌa ye baag niꞌim ligidi dɔnɛ galis (bɔzugɔ ba tis nɛ sida ye baag niꞌim tisidnɛ paŋ) nɛꞌ da kɛya ka Anthony Karbo n pianꞌa bɛllʋŋ tis gɔmina la ye o bɔɔd ye ba yɔꞌɔg baas niꞌim tʋʋma n bɛ Ghana northern regions nam atanꞌ ni.
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- 1 2 https://web.archive.org/web/20190924104720/http://ghana.gov.gh/index.php/governance/deputy-ministers
- ↑ http://www.graphic.com.gh/news/general-news/akufo-addo-releases-names-of-deputy-ministers-designate.html
- ↑ https://yen.com.gh/90398-list-akufo-addos-50-deputy-ministers-news-ministers.html
- ↑ http://citifmonline.com/2017/03/15/akufo-addo-names-50-deputies-4-ministers-of-state/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/religion/Akufo-Addo-picks-deputy-ministers-511811
- ↑ https://www.parliament.gh/mps?mp=158
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/House-pays-tribute-to-Naa-Abeifaa-Karbo-75646
- ↑ http://www.myjoyonline.com/politics/2017/april-19th/audio-i-was-torn-between-following-akufo-addo-or-getting-a-job-anthony-karbo.php
- ↑ https://ghanasoccernet.com/karbo-charge-npp-youth
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/NPP-Elects-Collapsible-Squad-177678
- ↑ http://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201210/139346.php
- ↑ https://www.myjoyonline.com/politics/2013/september-26th/bawumia-2016-poster-karbo-fingers-ndcs-saint-osei-alhaji-nasiru.php
- ↑ https://www.parliament.gh/mps?mp=158
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/politics/Karbo-is-Dep-Roads-Highways-Min-Kweku-Kwarteng-Boahen-Dep-Finance-500241
- ↑ http://citifmonline.com/2017/12/11/govt-open-to-partnering-citizens-to-finance-road-projects-karbo/