Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Anthony Karbo

Di yinɛ Wikipiidia
Anthony Karbo
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oAnthony Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urKarbo Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum12 Mɔtul/Nwadisawai 1979 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igGhana Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, quantity surveyor, architect Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana Dɛmisim gbɛlima
Educated atUniversity of Birmingham Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima
Copyright status as a creatorworks protected by copyrights Dɛmisim gbɛlima

Anthony Abayifaa Karbo anɛ Ghana pɔlitis nwɛɛd ka an wadmaan tis Lawra linɛ bɛ Ghana upper west region la, ba da dua o nɛ nwadis anii la dabisim piina ayi yʋʋma 1979. O anɛ Wabʋg Naadɔɔg nid ka an Minista kanɛ gɔsid suoya yɛla la nyaandɔl n bɛ Ghanan.[1][2][3][4][5]

Karbo buudi anɛ Dagaadnam buudi, o yinɛ Lawra linɛ bɛ Ghana Upper West Region la. Ba dua o nɛ n bɛ Jekarayili tempubil linɛ bɛ Tamale, Ghana Northern regional capital sʋʋlʋm la. O anɛ Abayifaa naadɔɔg nid, Karbo siiŋ pɔlitis nwɛɛb ka li yʋʋg hali. Li anɛ o saam Abeifaa Karbo n da yɔɔg pɔlitis naadɔɔg linɛ da buon ye Northern People's Party la, onɛ da an yiiga wadmaan n tis Lawra- Nandomʋlʋm la. O da mɔr kpiʋŋ nɛ pianad pʋʋgin hali saŋkanɛ ka Ghana gɔmina Dr. Kwame Nkrumah da an gɔmina la.[6][7]

Karbo da keŋi o sakuri bɛ University for Development Studies, die o digirii zamisʋg linɛ an Integrated Development Studies yʋʋma 2005 la ni. O da an sakur bil, Karbo bɛllim da bɛɛ o kɔn hali nɛ o taaba la onɛ da an Central Student Representative Council la zugdaan n bɛ University for Development Studies la yʋʋma 2004 la ni. Pɔi ka o naan die ziesim kan la ka o pun anɛ zugdaan n tis TESCON linɛ anɛ Wabʋg naadɔɔg laasʋg linɛ bɛ Nyunivɛsiti nam ni la n bɛ Navrongo sakurin. Karbo da lɛn paasi kpɛɛm banɛ da tʋm National Union of Ghana Students la ni bɛ University Students Association of Ghana. O bama nam ni ka o da tʋm ka li kpɛn wabʋg dim la hali ka yʋʋma 2004 la vɔt la ni ka wabʋg dim la da gaŋ ye o aan ba pɔlitis nwɛɛd zugdaan n bɛ Upper West Region sʋʋlʋm la. Yʋʋma 2006 la ni, ka o naae o Mastɛs zamisʋg ka die kasɛta linɛ an Economic Policy nɛ International Business n yi University of Birmingham. Yʋʋma 2007 la ni, ka o da zie wabʋg nɔba zug ye o nyaa Ghana naam, Nana Akufo-Addo nɛ Karbo da lɛb Ghana na ye ba tʋm pɔlitis tʋʋma la.[8]

Nwadis atan la yʋʋma 2008 la ni, ka ba da gaŋ Karbo ye o an wabʋg nidib banɛ vɛɛnsidi gɔsidi ba yɛla la. Ba da duos o hali nwadis piina yi yʋʋma 2008 la ni ye o an onɛ kaadi gɔsidi ba pɔlitis nwɛɛdib banɛ dɔl Gɔmina nyaandɔl Dr. Mahamudu Bawumia Wabʋg Naadɔɔg la ni. Ba naadɔɔg la da lu yʋʋma 2008 vɔt la ni la, ka Karbo lɛb ba naadɔɔg la tʋʋma dɔɔgin an kpɛɛm tirig hali n tʋmɛ tisi o naadɔɔg la.[1]

Yʋʋma 2010 la ni, Karbo da anɛ ba naadɔɔg la Ghana kpɛla bipula kpɛɛm.[9][10] Karbo da bɛ kpiʋŋ nwa pʋʋgin ti paae yʋʋma 2012 ka lɛn nyaaŋ ka o sig ye o bɔɔdi zien wadmaan Lawra sʋʋlʋm n dɔl nɛ ba naadɔɔg la wada la.[11]Amaa ka o da zien ka pʋ dii, Karbo da lɛn lɛbi tʋm n an ba naadɔɔg la onɛ gɔsid ba pianad yɛla Darɛta nyaandɔl n tis Wabʋg Naadɔɔg la ka an onɛ pianadi tisid onɛ da zien gɔmina nyaandɔl.[12]

Abayifaa Karbo da zien Wabʋg Naadɔɔg la zugu nyaa di o yiiga saŋa nwadis piina ayi yʋʋma 2016 Vɔt la ni onɛ Sampson Abu nɛ Upper West Regional Minista la Bede Ziedeng.[13] On da dii naae la, ka nidib da yamis hali on na niŋ ka tʋm sʋŋa kati waae Maasim Tiig Naadɔɔg dim la zanl kʋk la wʋʋ yʋʋma nii nwa la. Ban da zuŋ o naae ye o anɛ wadmaan la li pʋ yʋʋgɛ ka labaar yarig Ghana wʋsa ye ba gaŋ o ye o an minista nyaandɔl.[14] O da lɛn zien Wabʋg Naaɔɔg la zug nyaa yʋʋma 2020 vɔt la ni.

Nwadis anaasi la yʋʋma 2017 la ni, ka ba Karbo ye o an Minista kanɛ gɔsidi ti Ghana suoya la nyaandɔl. On da an Minista nyaandɔl la, Karbo da an onɛ an tuongat n gɔsid kpɛɛm banɛ da tʋm Sinohydro kati waae suoya yɛla la n bɛ Minista banɛ gɔsid suoya yɛla la ni, o tʋʋma an linɛ an zanbin hali dig Ghana kpɛla ka pʋ kpiinda. Karbo da yɔɔg laasʋg sia linɛ ka nidib na paas ani ka ba nyaŋi sʋŋ Ghana suoya nɔbigir.[15]

Vʋm bɛllim nɛ on nɔŋ siel

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Karbo mɔr pua ka o yʋʋr buon Awenlue Kante-Karbo (née Kante) ka ba mɔr biis atan. O anɛ Kristo biig, ba da dua o nɛ Catholic karimdɔɔgin ka o nɔbig ani ka an onɛ pʋ diemid pʋʋsim yɛla baa biela n bɛ Lawra Parish Catholic pʋʋsʋm la nii. Pɔlitis nwɛɛb yaa yi, Karbo anɛ onɛ an kpaad amɛŋa hali ka laam bɔɔd ye onɛ o sʋʋlʋm la nidib laasi kua laamnɛ on an pɔlitis nwɛɛd la. Nidib nyɛ Anthony Karbo nɛ ka o an ninkanɛ bɛ tis Africa dim nɛ nɔŋ dim. , Karbo ɛɛnti pianad ye bɔɔ maal ka ti zanas ka zɔti dɔl naasaa nam laad ka basi ti mɛŋ laadɛ o ɛɛnti piana nɛ tis ninsabilis Africa dim wʋsa.

Yʋʋma 2017 la ni ka ba da yina piana ye baag niim ligidi dɔnɛ galis (bɔzugɔ ba tis nɛ sida ye baag niim tisidnɛ paŋ) nɛ da kɛya ka Anthony Karbo n piana bɛllʋŋ tis gɔmina la ye o bɔɔd ye ba yɔɔg baas niim tʋʋma n bɛ Ghana northern regions nam atan ni.

  1. 1 2 https://web.archive.org/web/20190924104720/http://ghana.gov.gh/index.php/governance/deputy-ministers
  2. http://www.graphic.com.gh/news/general-news/akufo-addo-releases-names-of-deputy-ministers-designate.html
  3. https://yen.com.gh/90398-list-akufo-addos-50-deputy-ministers-news-ministers.html
  4. http://citifmonline.com/2017/03/15/akufo-addo-names-50-deputies-4-ministers-of-state/
  5. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/religion/Akufo-Addo-picks-deputy-ministers-511811
  6. https://www.parliament.gh/mps?mp=158
  7. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/House-pays-tribute-to-Naa-Abeifaa-Karbo-75646
  8. http://www.myjoyonline.com/politics/2017/april-19th/audio-i-was-torn-between-following-akufo-addo-or-getting-a-job-anthony-karbo.php
  9. https://ghanasoccernet.com/karbo-charge-npp-youth
  10. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/NPP-Elects-Collapsible-Squad-177678
  11. http://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201210/139346.php
  12. https://www.myjoyonline.com/politics/2013/september-26th/bawumia-2016-poster-karbo-fingers-ndcs-saint-osei-alhaji-nasiru.php
  13. https://www.parliament.gh/mps?mp=158
  14. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/politics/Karbo-is-Dep-Roads-Highways-Min-Kweku-Kwarteng-Boahen-Dep-Finance-500241
  15. http://citifmonline.com/2017/12/11/govt-open-to-partnering-citizens-to-finance-road-projects-karbo/