Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Freda Akosua Prempeh

Di yinɛ Wikipiidia
Freda Akosua Prempeh
ninsaal
Sex or genderpua Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Name in native languageFreda Akosua Prempeh, Freda Akosua Oheneafrewo Prempeh Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oFreda Dɛmisim gbɛlima
Zak yu'urPrempeh Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum23 Yʋʋmpaal/Nwadisayi 1966 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igDuayaw Nkwanta Dɛmisim gbɛlima
Native languageAkan Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedAkan, English Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, marketer Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Assembly Member, Minister of State for Works and Housing Dɛmisim gbɛlima
Work locationSunyani Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party Dɛmisim gbɛlima
Candidacy in election2020 Ghanaian parliamentary election, Ghana 2012 Vɔɔtʋg, 2016 Ghanaian general election Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima

Freda Akosua Oheneafrewo Prempeh (duanɛ 23 January 1966)[1] anɛ Gaana pɔlitiks nwɛꞌɛd ka an Wadmaani paas Wadmaanib yikanɛ paasi ayɔpɔi la Gaana Republic kanɛ paasi anaasi la ni n tis Tano North Constituency bɛ Ahafo Regionʋlim, Ghana la dim.[2][3] O anɛ  Minista of State, tis Ministry of works and housing, Ghana. O anɛ minista nyaadɔli tis minister kanɛ gɔsid dap nɛ pʋab yɛla la ka lɛ aan Assembly member – "Assembly Woman" yʋʋm tusa ayi nɛ ayi (2002) paae yʋʋm tusa ati nɛ piiga (2010) tis Lakoo Electoral Areaʋlim bɛ La-Dade kotopo ConstituencyGreater Accra Region.[4]

Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni (2017), ba da gaŋ o ye o an kʋkdaani tis nidib piinɛ yinne banɛ ka ba da gaansi ba ye ba gɔsi maal sielnam ka ba nyaŋi nwɛ yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ anii ninsabilis tɛɛns pʋab bɔɔl la (2018 African Women Cup of Nations).[5][6][7][8]

On siniŋ siem nɛ o sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba da dua o nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ yʋʋmpaal Nwadig la dabpisi nɛ atan daar (23 January 1966) Ankara, Gaana Naꞌadɔɔgin. O anɛ Ohenenana Akwasi Agyeman Dua-Prempeh, onɛ da maal kaalim la pʋayua kanɛ paasi atan onɛ an kambʋʋs Naadɔɔg la nɛ Nana Amma Serwaa, Kontihemaa onɛ bɛ Duayaw Nkwanta ka da maal kaalim la,( ka bɛdigʋ mii o ye Madam Georgina Ansah).

Freda da pinili o basic educationnɛ University Primary School bɛ Kumasi la. Ka tɔlisi maali o Ordinary(O) level Technology Secondary School (dinɛ yʋʋn an KNUST Senior High School la) bɛ Kumasi, Ghana la. O da lɛn tɔlisi maali o Advanced level Certificate (A level) Accra Workers College bɛ Accra, Ghana. O da keŋ Ghana Institute of Journalism, maali o Diploma in Public Relations and Advertising. Ba da tis o Certified Public Accountant yi Ghana Institute of Management and Public Administration yʋʋm tusir kɔbiswai nɛ piswai nɛ anii la ni (1998). O lɛm mɔr Certificate nɛ Advanced Certificate in Marketing, DipM, MCIM, Chartered Marketer Professional Postgraduate Diploma in Marketing, o da maal bama wʋsa nɛ Chartered Institute of Marketing, United Kingdom. O da lɛn maali o degree in (Business Administration), Human Resource Management Option University of Ghana yʋʋm tusa ayi nɛ ayuobʋ la ni (2006)[9]. O da lɛn maal M. A Comms, Media and Public Relations University of Leicester bɛ UK la ka maali o PhD in Business Administration Ghana Technology University College.[10][11]

Freda Akosua Prempeh yinɛ Duayaw Nkwanta, dinɛ an tentitaari tsi o sʋʋlim la Tano North, bɛ Ahafo Region, Ghana. O anɛ Kristo biig. O mɔr sid nɛ dakɔɔnr.

Di da kpɛlim biela ka Freda kɔꞌɔŋi o nyɔvʋr yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ anu Nwadisa ayuobʋ daba atan daar (June 3, 2015) sapuat kanɛ da maal ka kuom ʋak zinig la ka bugum mɛ lɛn did yaas  (flood and fire disaster) bɛ circle, Accra.[12]

Ban da nam pʋ vɔɔt Freda ka o kpɛn Wadmaanib yin yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ atan la, o da anɛ manageressi tis Point Four Hotel bɛ Sunyani la, ka lɛn tʋm nɛ Prison Service yaas yʋma piiga (10 years).[13] O anɛ onɛ nɔŋ ninwisigir yɛla ka lɛn zabidi tisid pʋab yaas.

Freda Prempeh paasnɛ Wabʋg Naadɔɔg la ni, New Patriotic Party (N.P.P.). O pɔlitiks nwɛɛb pinilnɛ yʋʋm tusa ayi nɛ ayui la ni, (2002), o da anɛ Assembly member tis Lakoo Electoral Area bɛ La-Dadekotopo Constituency bɛ Greater Accra Region la, yʋma anii (8 years), yʋʋm tusa ayi nɛ ayuobʋ Nwadisa ayi la ni (February 2006), ba da buol o ye o tʋm tis National Reconciliation Commission an Public Affairs Officer Nwadisa awai (9 months). Nannanna, o anɛ Wadmaani tis Tano North Constituency, ka paas laaskanɛ gɔsid Mines and Energy, Government Assurance Committee Wadmaanib yin la. Pirɛsidɛn Akufo-Addo da gaŋ o ye o an Deputy Minister of Works and Housing, yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayɔpɔi la la (2017). O yʋʋn anɛ minista nyaadɔli tis dap nɛ pʋab, biis nɛ nidib bɛlim yɛla (Deputy Minister of Gender, Children and Social Protection).

O da nya yʋʋm tusa ayi nɛ pisi Gaana wʋsa vɔɔtʋg la Tano North seat wabʋg Naꞌadɔɔg la nɔbir zug ka di nɛ vɔɔt ka di tʋʋg pisnu nɛ yinne kɔbiga pʋʋgin (51%). Nɛɛŋa da aan o nɔɔr atan on keŋ Wadmaanib yikanɛ paasi anii la Gaana Republic kanɛ paasi anaasi la ni.

·        2004–2008 Member, Governing Council, – Local Government Service Council

·        2005–2008 Member – National Media Commission  

·        2005–2008 Board Member – National Health Insurance Scheme, Kpeshie Sub- Metro, Accra               

·        2002–2006 Chairperson, Development Sub-Committee (Accra Metropolitan Assembly)

·        2006–2008 Chairperson, Women & Children Sub-Committee (Accra Metropolitan Assembly)

·        2006/2007 Founding Member and Vice President, Tertiary Students Academic Year Confederacy (TESCON), University of Ghana, Accra City Campus

·        2008 Member, Communication Committee. New Patriotic Party, National Campaign Team

·        President and Founder, Women Supporters Union of Ghana

Tʋʋma zinis banɛ ka laas

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

·        31 October 2003 to date        Institute of Public Relations (IPR, Ghana) – Accredited Member.

·        October 2000 – October 2003 Institute of Public Relations (IPR) Ghana – Associate Member

·        Ghana Journalists Association (GJA) – Affiliate Member

  1. https://web.archive.org/web/20190306111410/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/republic/parliamentatian.php?ID=158
  2. https://web.archive.org/web/20160413192901/http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/constituency/59/
  3. http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/politics/NPP-Primaries-Hon-Freda-Retains-Tano-North-Constituency-Seat-362556
  4. https://web.archive.org/web/20190423132649/https://mitsughana.com/profile-of-hon-freda-prempeh/
  5. https://www.graphic.com.gh/sports/sports-news/tano-north-mp-freda-prempeh-sworn-in-as-awcon-loc-chair.html
  6. https://web.archive.org/web/20191006145342/https://sport.citifmonline.com/tag/hon-freda-prempeh/
  7. https://www.pulse.com.gh/bi/sports/sports-ghana-must-bid-to-host-afcon-2019-awcon-chairperson-says/t4w9xby
  8. https://starrfm.com.gh/2018/01/ready-host-womens-afcon-freda-prempeh/
  9. http://ghanamps.com/mps-by-year-group/details.php?id=2507
  10. https://www.parliament.gh/mps?mp=187
  11. https://web.archive.org/web/20190423132649/https://mitsughana.com/profile-of-hon-freda-prempeh/
  12. http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Parliament-sheds-tears-over-Circle-disaster-361146?gallery=1
  13. https://www.modernghana.com/news/749220/im-ready-to-serve-as-the-deputy-minister-of-sportshon-fre.html