Freda Akosua Prempeh
| Sex or gender | pua |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Name in native language | Freda Akosua Prempeh, Freda Akosua Oheneafrewo Prempeh |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Freda |
| Zak yu'ur | Prempeh |
| Du'am yuum | 23 Yʋʋmpaal/Nwadisayi 1966 |
| Duam zin'ig | Duayaw Nkwanta |
| Native language | Akan |
| Languages spoken, written or signed | Akan, English |
| Tuuma | politician, marketer |
| Position held | Member of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Assembly Member, Minister of State for Works and Housing |
| Work location | Sunyani |
| Member of political party | New Patriotic Party |
| Candidacy in election | 2020 Ghanaian parliamentary election, Ghana 2012 Vɔɔtʋg, 2016 Ghanaian general election |
| Religion or worldview | Christianity |
Freda Akosua Oheneafrewo Prempeh (duꞌanɛ 23 January 1966)[1] anɛ Gaana pɔlitiks nwɛꞌɛd ka an Wadmaani paas Wadmaanib yikanɛ paasi ayɔpɔi la Gaana Republic kanɛ paasi anaasi la ni n tis Tano North Constituency bɛ Ahafo Region sʋꞌʋlim, Ghana la dim.[2][3] O anɛ Minista of State, tis Ministry of works and housing, Ghana. O anɛ minista nyaꞌadɔli tis minister kanɛ gɔsid dap nɛ pʋꞌab yɛla la ka lɛ aan Assembly member – "Assembly Woman" yʋʋm tusa ayi nɛ ayi (2002) paae yʋʋm tusa ati nɛ piiga (2010) tis Lakoo Electoral Area sʋꞌʋlim bɛ La-Dade kotopo Constituency bɛ Greater Accra Region.[4]
Yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayɔpɔi la ni (2017), ba da gaŋ o ye o an kʋkdaani tis nidib piinɛ yinne banɛ ka ba da gaansi ba ye ba gɔsi maal siꞌelnam ka ba nyaꞌŋi nwɛꞌ yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ anii ninsabilis tɛɛns pʋꞌab bɔɔl la (2018 African Women Cup of Nations).[5][6][7][8]
On sinꞌiŋ siꞌem nɛ o sakur yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da duꞌa o nɛ yʋʋm tusir, kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ ayuobʋ yʋʋmpaal Nwadig la dabpisi nɛ atan daar (23 January 1966) Ankara, Gaana Naꞌadɔɔgin. O anɛ Ohenenana Akwasi Agyeman Dua-Prempeh, onɛ da maal kaꞌalim la pʋꞌayua kanɛ paasi atan onɛ an kambʋʋs Naꞌadɔɔg la nɛ Nana Amma Serwaa, Kontihemaa onɛ bɛ Duayaw Nkwanta ka da maal kaꞌalim la,( ka bɛdigʋ miꞌi o ye Madam Georgina Ansah).
Freda da pinꞌili o basic educationnɛ University Primary School bɛ Kumasi la. Ka tɔlisi maali o Ordinary(O) level Technology Secondary School (dinɛ yʋꞌʋn an KNUST Senior High School la) bɛ Kumasi, Ghana la. O da lɛn tɔlisi maali o Advanced level Certificate (A level) Accra Workers College bɛ Accra, Ghana. O da keŋ Ghana Institute of Journalism, maali o Diploma in Public Relations and Advertising. Ba da tis o Certified Public Accountant yi Ghana Institute of Management and Public Administration yʋʋm tusir kɔbiswai nɛ piswai nɛ anii la ni (1998). O lɛm mɔr Certificate nɛ Advanced Certificate in Marketing, DipM, MCIM, Chartered Marketer Professional Postgraduate Diploma in Marketing, o da maal bama wʋsa nɛ Chartered Institute of Marketing, United Kingdom. O da lɛn maali o degree in (Business Administration), Human Resource Management Option University of Ghana yʋʋm tusa ayi nɛ ayuobʋ la ni (2006)[9]. O da lɛn maal M. A Comms, Media and Public Relations University of Leicester bɛ UK la ka maali o PhD in Business Administration Ghana Technology University College.[10][11]
Mɛŋ bɛlim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Freda Akosua Prempeh yinɛ Duayaw Nkwanta, dinɛ an tentitaꞌari tsi o sʋꞌʋlim la Tano North, bɛ Ahafo Region, Ghana. O anɛ Kristo biig. O mɔr sid nɛ dakɔɔnr.
Di da kpɛlim biꞌela ka Freda kɔꞌɔŋi o nyɔvʋr yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ anu Nwadisa ayuobʋ daba atan daar (June 3, 2015) sapuat kanɛ da maal ka kuꞌom ʋak zinꞌig la ka bugum mɛ lɛn did yaꞌas (flood and fire disaster) bɛ circle, Accra.[12]
Ban da nam pʋ vɔɔt Freda ka o kpɛnꞌ Wadmaanib yin yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ atan la, o da anɛ manageressi tis Point Four Hotel bɛ Sunyani la, ka lɛn tʋm nɛ Prison Service yaꞌas yʋma piiga (10 years).[13] O anɛ onɛ nɔŋ ninwisigir yɛla ka lɛn zabidi tisid pʋꞌab yaꞌas.
Pɔlitiks
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Freda Prempeh paasnɛ Wabʋg Naꞌadɔɔg la ni, New Patriotic Party (N.P.P.). O pɔlitiks nwɛꞌɛb pinꞌilnɛ yʋʋm tusa ayi nɛ ayui la ni, (2002), o da anɛ Assembly member tis Lakoo Electoral Area bɛ La-Dadekotopo Constituency bɛ Greater Accra Region la, yʋma anii (8 years), yʋʋm tusa ayi nɛ ayuobʋ Nwadisa ayi la ni (February 2006), ba da buol o ye o tʋm tis National Reconciliation Commission an Public Affairs Officer Nwadisa awai (9 months). Nannanna, o anɛ Wadmaani tis Tano North Constituency, ka paas laꞌaskanɛ gɔsid Mines and Energy, Government Assurance Committee Wadmaanib yin la. Pirɛsidɛn Akufo-Addo da gaŋ o ye o an Deputy Minister of Works and Housing, yʋʋm tusa ayi nɛ piinɛ ayɔpɔi la la (2017). O yʋꞌʋn anɛ minista nyaꞌadɔli tis dap nɛ pʋꞌab, biis nɛ nidib bɛlim yɛla (Deputy Minister of Gender, Children and Social Protection).
O da nyaꞌ yʋʋm tusa ayi nɛ pisi Gaana wʋsa vɔɔtʋg la Tano North seat wabʋg Naꞌadɔɔg la nɔbir zug ka di nɛ vɔɔt ka di tʋʋg pisnu nɛ yinne kɔbiga pʋʋgin (51%). Nɛꞌɛŋa da aan o nɔɔr atan on keŋ Wadmaanib yikanɛ paasi anii la Gaana Republic kanɛ paasi anaasi la ni.
Kpɛma banɛ ka o zanl
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]· 2004–2008 Member, Governing Council, – Local Government Service Council
· 2005–2008 Member – National Media Commission
· 2005–2008 Board Member – National Health Insurance Scheme, Kpeshie Sub- Metro, Accra
· 2002–2006 Chairperson, Development Sub-Committee (Accra Metropolitan Assembly)
· 2006–2008 Chairperson, Women & Children Sub-Committee (Accra Metropolitan Assembly)
· 2006/2007 Founding Member and Vice President, Tertiary Students Academic Year Confederacy (TESCON), University of Ghana, Accra City Campus
· 2008 Member, Communication Committee. New Patriotic Party, National Campaign Team
· President and Founder, Women Supporters Union of Ghana
Tʋʋma zinꞌis banɛ ka laꞌas
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]· 31 October 2003 to date Institute of Public Relations (IPR, Ghana) – Accredited Member.
· October 2000 – October 2003 Institute of Public Relations (IPR) Ghana – Associate Member
· Ghana Journalists Association (GJA) – Affiliate Member
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ https://web.archive.org/web/20190306111410/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/republic/parliamentatian.php?ID=158
- ↑ https://web.archive.org/web/20160413192901/http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/constituency/59/
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/politics/NPP-Primaries-Hon-Freda-Retains-Tano-North-Constituency-Seat-362556
- ↑ https://web.archive.org/web/20190423132649/https://mitsughana.com/profile-of-hon-freda-prempeh/
- ↑ https://www.graphic.com.gh/sports/sports-news/tano-north-mp-freda-prempeh-sworn-in-as-awcon-loc-chair.html
- ↑ https://web.archive.org/web/20191006145342/https://sport.citifmonline.com/tag/hon-freda-prempeh/
- ↑ https://www.pulse.com.gh/bi/sports/sports-ghana-must-bid-to-host-afcon-2019-awcon-chairperson-says/t4w9xby
- ↑ https://starrfm.com.gh/2018/01/ready-host-womens-afcon-freda-prempeh/
- ↑ http://ghanamps.com/mps-by-year-group/details.php?id=2507
- ↑ https://www.parliament.gh/mps?mp=187
- ↑ https://web.archive.org/web/20190423132649/https://mitsughana.com/profile-of-hon-freda-prempeh/
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Parliament-sheds-tears-over-Circle-disaster-361146?gallery=1
- ↑ https://www.modernghana.com/news/749220/im-ready-to-serve-as-the-deputy-minister-of-sportshon-fre.html