Kwaku Agyemang-Manu
| Sex or gender | Dau |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Name in native language | Kwaku Agyemang-Manu |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Kwaku |
| Zak yu'ur | Manu |
| Du'am yuum | 6 Sɛnlʋŋ/Nwadispiigin 1955 |
| Duam zin'ig | Dormaa Ahenkro |
| Languages spoken, written or signed | English, Bono |
| Tuuma | accountant, politician, minister |
| Position held | Member of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 5th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister for Health of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana |
| Educated at | University of Ghana |
| Work location | Bono Region |
| Member of political party | New Patriotic Party |
| Candidacy in election | Ghana 2008 vɔɔtʋg, Ghana 2012 Vɔɔtʋg, 2016 Ghanaian general election, 2020 Ghanaian general election |
| Religion or worldview | Christianity |
Kwaku Agyemang-Manu (duꞌam; senlʋŋ nwadig 6, 1955) anɛ Ghana pɔlitis nwɛꞌɛd.[1][2][3][4][5][6] O anɛ Wadmaan tis Dormaa Central Constituency ka an Minista kanɛ gɔsid nimmaꞌasim lʋgʋr la. O anɛ Chartered Management Accountant ka maal o Bachelor of Arts in Economics and Statistics kasɛta gbaʋŋ yit University of Ghana yʋʋm tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnii nɛ awai (1989) la ni.[7]
On siꞌiŋ siꞌem nɛ o sakur yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da duꞌa Agyeman-Manu bɛnɛ Dormaa Ahenkro teŋkanɛ bɛ Brong Ahafo Region zinꞌikanɛ yʋꞌʋn an Bono Region la. O da maali o G.C.E Ordinary Level nɛ yʋʋm tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ atan' la mi (1973), ka maali o G.C.E Advanced Level yʋʋm tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ anu (1975) la ni. O anɛ Chartered Management Accountant ka an Associate Member yʋʋm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai (1990) la ni.[8] Ka da maali o Bachelor of Arts in Economics nɛ Statistics yit University of Ghana yʋʋm tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai (1979) la ni. O da lɛn maal Management Accountancy London School of Accountancy la ni.[2][9][4][5]
Tʋʋma yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O da anɛ Director of finance tis Ghamot Company Limited kanɛ bɛ Toyota Ghana Company Limited ni la. O da lɛn anɛ Deputy Chief Accountant tis MIM Timber Company Limited.[8]
Pɔlitis nwɛ'ɛb yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Agyeman-Manu anɛ Wabʋg Naꞌadɔɔg la nid ka an Wadmaan tis Dormaa Central Constituency kanɛ bɛ Brong Ahafo region sʋꞌʋlimin, Ghana nwa la [4] O da anɛ kʋkdaani tis Public Accounts Committee Wadmaanib yikanɛ paasi ayɔpɔi la ni, o da lɛn anɛ acting CEO tisi A-nwaae-da' guꞌ waad lʋgir la yʋʋm tusa ayi' nɛ ayuobʋ (2006) la ni, ka lɛn an deputy Minister of Finance and Economic Planning Pirɛsidɛn kʋdʋg Kufuor yʋʋm saŋa kanɛ da an yʋʋm tusa ayi' nɛ yinne ti paae yʋʋm tusa ayi' nɛ anii la ni la (2001 to 2008).[10][1] Gɔmena kaŋa ni, o da anɛ Deputy Minister of State tis Trade and Industry nɛ Interior nɛ Finance nɛ labaya tʋʋma nɛ Roads and Transport.[11][5] O da lɛn tʋm Boards of institutions nwɛnɛ bama ni Small Arms Commission of Ghana, the Ghana Revenue Authority, Bank of Ghana, and the Divestiture Implementation Committee.[11]
On da an minista la
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusa ayi' nɛ pii nɛ ayɔpɔi la li nwdisa anu ni, 2017, Pirɛsidɛn Nana Akufo-Addo da gaŋ Kwaku Agyemang-Manu ye o paasi o ministanam pii nɛ awai banɛ na sʋn o ka o tʋm la.[12] O da nɔk nidib pii nɛ awai nwa yʋda tis Wadmaanib yin la ka ba kpɛɛm kanɛ an Rt. Hon. Prof. Mike Ocquaye buoli ba yʋda. On da an Cabinet Minista la, Agyemang-Manu da paas nimbanɛ pʋ lal nɛ Pirɛsidɛn la ka sʋŋidi gbanꞌad gbanꞌabanɛ na sʋŋ ka teŋ la keŋ tuon.[12][13]
Laꞌasbanɛ ni ka o tʋm
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O paas laꞌaskanɛ gɔsid banɛ mɔr ɔfis banɛ mɔr nyɔɔd la yɛla [8]
Daamʋg nam
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Wayome scandal
Yʋʋm tusa ayi' nɛ anu la ni la (2005), Kwaku Agyemang Manu, da an Deputy Finance Minister Kufuor saŋa la, o minista kpɛɛm da kae ka o yis gbaʋŋʋ tis Minister of Finance to a company kanɛ ka Alfred Agbesi Woyome sʋꞌoe ye ba mɛ stadia's CAN yʋʋm 2008 la yɛla. Woyome da mɔr Ghana Gɔmina keŋ kɔɔtʋ yʋʋm tusa ayi' nɛ awai la (2009) ka ba da kad o saria ka o di bʋʋd ka ba yɔɔ o Ghana siidi milinyɔŋ pisnu nɛ yinne (GHC 51 million), ka di yinɛ gbaʋŋ kanɛ ka Kwaku Agyemang Manu da sɔb la yɛla.[14][15]
Wiidi tiim daʋŋ la yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusa ayi' nɛ pii nɛ awai la Nwadisa ayi' la daba anii daar (8 fuluŋfuk nwadig 2019), Pirɛsidɛn tis IMANI Center for Policy & Education,[16] a Ghanaian-based Think Tank, da yina yɛl ye Nima'asim lʋgir dim la ye ba (MoH) pʋ dɔl suokanɛ nar ye ba dɔl ka daꞌ Wiidi tiim la, o da sɔbnɛ gbaʋŋ nyain tis Minista la dɔlis Naꞌasaasɔɔng suokanɛ yʋꞌʋri an Facebook la. On da bɔɔd ye o kɛ ka pianꞌad la lieb zaalim la, o da keŋ labaya zɔŋin kanɛ an Adom FM la, n kiꞌisid zɛrigir kanɛ ka ba zɛrigi o la ka ye on pʋ mɔr gbɛlʋŋɔ. Lɛbisʋg la da paae IMANI on yɛl siꞌem la.[1] li Nyaꞌaŋ ba da vɛɛns ya ka Minista la yɛt siꞌel la wʋsa anɛ ziri, o da mɔɔdnɛ ye o suꞌa Pharmanova. Public Procurement Authority (PPA) da vɛɛns ya ka zɛrig minista la bɛdigʋ ka paꞌal ye o mɔr gbɛlima bɛdigʋ ka sɔb gbaʋŋʋ tis Ministry ye ba yiisim o tis Pharmanova company nam ayi' la ka vɛɛnsbanɛ kpɛlim la ka ba gɔs.yɛlkaŋa da tiig zinꞌig la wʋsa ka di lidig nidib bɛdigʋ nɛ minista la nam bɛ tʋʋma ni ka pʋ sig la. Hali ken paae yʋʋm tusa ayi' nɛ pisi la Nwadisa atan' la ni, Minista la da mɔ suoya bɛdigʋ ye o guꞌoe zinꞌikan ka tiak wiidi tikanɛ an Anti-Snake Venom Serum la, ka pʋ kɛlig ye PPA hali ka lɛn mɔɔd ye o kɛ ka di dɔlis Pharmanova Ghana Limited yaꞌas.[17][18][19][20][21][22]
Kondom yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusa ayi' nɛ pii nɛ awai la ni,2019, nimmaꞌasim lʋgʋr la da yɔꞌɔg suor ye ba da' kondonnam ka lidigir la anɛ ye Ghana tikuosidib sɔꞌ da pʋ paasɛ ka di kɛ ka nidib buꞌosid buꞌosa ye ba sid mɔɔl ya nwɛnnɛ Public Procurement Act la yɛl siꞌem laa. Lidigir la anɛ ye tʋʋma la da lɛn keŋ li Pharmanova Limited nuꞌusin yaꞌas.[23][24]
Pharmanova
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Company kanɛ bɛ Ghana ka Indian dim sʋꞌoe ka dɔribidi di. Kwaku Agyemang Manu da an Minista tis nimmaꞌasim lʋgʋr la company kaŋ a da maan siꞌel wʋsa tisid Ghana. Gɔmena nam pʋ vɛɛnsi di yɛla ka zabina pɛꞌɛl zinꞌig wʋsa nɛ Naꞌasaasɔɔngin ye waꞌadim bɛɛ di pʋʋgin.
Mɛŋ bɛllim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Agyeman-Manu anɛ Kristo biig.[9][4] O mɔr pʋꞌa nɛ biisi ayuobʋ.
Boasting about WHO Executive Board
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da buol Girimadaan Kwaku Agyeman-Manu ye kena paas executive board of the World Health Organization (WHO) ziꞌeni tis Gaana.[25] Di da yi Gaana labaya gbana ni nɛ labaya zɔna ni ye di anɛ o tʋʋmsʋma nɛ o tʋʋm zugʋ kɛ ka o paam tuon ken nwa. Di nar ka ti baŋ ye WHO gaansidi ba nidibnɛ tembanɛ paasi di pʋʋgin ka on an Ghana nimmaꞌasim lʋgʋr minister la, o ziꞌenɛ Gaana nɔba zug ka kaꞌ o mɛŋa.[26] Agyeman-Manu paas ninsabilis tɛɛnsa ayɔpɔi banɛ da ziꞌeni ba teŋ yɛla paas executive board of WHO yʋʋm tusa ayi nɛ pisi Nwadisa anu la ni (May 2020).[27]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- 1 2 3 https://web.archive.org/web/20170211093705/http://ghanahealthnest.com/kwaku-agyemang-manu-health-minister-akufo-addo-ghana/
- 1 2 https://web.archive.org/web/20170211082633/http://pulse.com.gh/bio/politicians/kwaku-agyemany-manu?ajax=true
- ↑ https://dailyguidenetwork.com/178-covid-19-in-school-health-minister/
- 1 2 3 4 https://www.parliament.gh/mps?mp=106
- 1 2 3 https://www.moh.gov.gh/hon-kwaku-agyeman-manu/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/lack-of-facilities-impede-healthcare-service-delivery-in-oti-osei-kufuor-afreh/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/person/Kwaku-Agyeman-Manu-2380
- 1 2 3 https://www.parliament.gh/mps?mp=191
- 1 2 http://ghanamps.com/mps/details.php?id=2574
- ↑ http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Be-discreet-in-last-minute-deals-Agyemang-Manu-to-gov-t-496270
- 1 2 http://www.graphic.com.gh/news/politics/profile-of-1st-batch-of-prez-akufo-addo-s-minister-designates.html
- 1 2 https://web.archive.org/web/20170731025902/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Arts-Minister-Catherine-Afeku-makes-it-to-Cabinet-542839
- ↑ https://www.ghanaweb.com/person/Kwaku-Agyemang-Manu-2380
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Agyemang-Manu-s-letter-constitutes-contract-Woyome-333031
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Kweku-Agyemang-Manu-testifies-at-Woyome-trial-254791
- ↑ https://www.facebook.com/franklin.cudjoe/posts/10156768364362349
- ↑ https://newdawngh.com/moh-slaughters-rural-folks-there-is-no-anti-snake-serum/
- ↑ https://newdawngh.com/nana-deceived-in-procurement-of-anti-snake-serum/
- ↑ https://www.abcnewsgh.com/how-public-procurement-authority-cancelled-dubious-anti-snake-serum-procurement-deal/
- ↑ https://web.archive.org/web/20200626233600/https://thebftonline.com/2019/business/health/procurement-scandal-hits-moh/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Snake-anti-venom-scandal-more-people-die-of-snake-bites-as-MoH-looks-on-727234
- ↑ http://thedailystatesman.com/index.php/health/item/4429-procurement-authority-orders-health-ministry-to-put-botched-snake-serum-deal-back-to-tender
- ↑ https://citinewsroom.com/2019/04/we-followed-due-process-in-awarding-ghc3m-condom-contract-health-ministry/
- ↑ https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/MoH-denies-wrongdoing-in-Condom-Contract-734997
- ↑ https://www.myjoyonline.com/news/national/health-minister-kwaku-agyeman-manu-to-serve-on-who-executive-board/
- ↑ https://www.who.int/governance/eb/en/
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghana-s-health-minister-elected-to-who-executive-board.html