Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Kwesi Amoako Atta

Di yinɛ Wikipiidia
Kwesi Amoako Atta
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Yu'ur Kane ka ba tis oKwesi Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum5 Mɔtul/Nwadisawai 1951 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igGhana Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, business consultant, lawyer, minister Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister of Roads and Highways Dɛmisim gbɛlima
Educated atAbuakwa State College, Tarkwa Senior High School, University of Ghana, Ghana lɔyanam sakur Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima

Kwasi Amoako-Attah[1] anɛ lɔya  n bɛ Ghana, o anɛ management consultant ka mɛ an pɔlitis nwɛɛd, ba da dua o nɛ Burya nyaaŋ nwaris anii la li daba anu daar yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisnu nɛ yinne la ni. O anɛ wadmaan tis  Atiwa West linɛ bɛ Ghana Eastern Region sυυlυm la. O anɛ Wabυg Naadɔɔg la nid lin yi yυυm tusa ayi nɛ pii nɛ ayɔpɔi la ni. Nannana, onɛ an ti Ghana Minista kanɛ gɔsidi ti suoya yɛla la.[2]

O vυm pinilυg nɛ o sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba da dua Kwesi Amoako Atta nɛ Burnya nyaaŋ nwaris anii la li daba anu daar yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisnu nɛ yinne la ni n bɛ Akyem-Awenare teŋ linɛ bɛ ti Ghana Eastern Region sυυlυm la. O da keŋɛ o sakur bɛnɛ Abuakwa State College la ni naae ka die o kasɛta gbaυŋ linɛ an GCE Ordinary Level , ka tɔlisi  Tarkwa Senior High Sakur la ni naae ka die o kasɛta gbaυŋ linɛ an GCE Advanced Level.[3][4]

O da tɔlisi maali o Bachelor of science Digirii kasɛta gbaʋŋ yit University of Ghana Legon.  Ka lin nyaaŋ ka o tɔlis n keŋ Ghana School of Law, Makola n zamis wada yɛla ka yυυm tusa ayi nɛ ayi' la ni ka ba buol o paas ti Ghana wada miilim lυgυr dim la ni.[5] O mɛ da lɛn die kasɛta gbaυŋ linɛ an Executive Master of Business Administration n yit University of Ghana sakur la ni.[6]

Atta n da naae University of Ghana la, ka Meat Marketing Board da nɔk o ye o an regional manager lin da yi yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyɔpɔi nɛ awai n ti paae yυυm tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnii nɛ anu la ni. Lin nyaaŋ ka o kena tυm nɛ Unilever Ghana dim ani ka ba nɔk o ye o an manager nɛ zugdaan of logistics and marketing tυυma la ni.[7]

Ban da buol o paas wada miilim lυgυr dim la ni la,  o da bɛnɛ gɔsid wada yɛla tυυma dɔɔgin, li pυ yυυgɛ ka ba gaŋ o ye o an banɛ gɔsid wada yɛla la wυsa saan-saan n tis Vlisco Ghana Group la.[7]  Yυυma tusa ayi nɛ piiga la ni ka o bas a-sʋoe-mɛŋ tυυm kan ka kpɛn pɔlitis nwɛɛb.[4]

Atta kpɛn pɔlitis nwɛɛb nɛ Yυυm tusa ayi nɛ piiga la ni ka o da zienɛ nyia Atiwa West sυꞌυlυm wadmaanib kυk la. On nɛ nidiba atan da nyiad, ba yυda anɛ, Emmanuel Atta Twum onɛ an Maasim Tiig Naadɔɔg nid nɛ George Padmore Apreku onɛ an New Vision Party nid nɛ Kasum Abdul-Karim onɛ mɛ da an People's National Convention la ni, ban da maligim ye ba vɔɔt gaŋ wadmman la, vɔɔt la da maali Burnya nyaaŋ nwadis anii la li dabisim pistan nɛ yinne daar yυυma tusa ayi nɛ piiga la ni.[8] Ban da vɔɔt naae la ka Atta di, o da mɔri vɔɔt kal 20,282 n yit vɔɔt la kanl wυsa linɛ da an 27,540 la ni, ka kɔbʋg pυυgin, o da mɔri 75.0% .[9]

Burnya nyaaŋ nwadis piiga la li dabisim pii nɛ awai daar yυυm tusa ayi nɛ piiga la ni ka Joyce Bamford-Addo[8] da waali o ka o paas ti Ghana wadmaanib yir la ni.  O da keŋ tuonɛ di yaan yυυma tusa ayi nɛ pii nɛ ayi vɔɔt la ni ka yυυm tusa ayi nɛ pii nɛ yayuobʋ la ni ka ba vɔɔt ka o lɛn di.

On da an Minista gɔsidi ti suoya nam yɛla la

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Burnya nyaaŋ nwadig yinne la yυυm tusa ayi nɛ pii nɛ ayɔpɔi la  ka ti Ghana Gɔmena Nana Akuffo-Addo da gaŋ Atta ye o an Minista kanɛ na gɔsidi ti suoya nam yɛla. Ba yɛl Atta ye o gɔsim ka tempυυgin suoya la wυsa maal ka li kas-kas anɛ suobanɛ ka ti Ghana kpaarib dɔl. Nɛɛŋa na sυŋ ka ti Ghana diib yɛla nɔbig.[10]

Wadmaanib yir kpɛɛmnam da nan ye ba vɛɛnsi gɔs ka gaŋ o ka an Minista la

Wadmaanib yir kpɛɛmnam la da buoli Atta nɛ Burnya nyaaŋ nwadis ayi' li daba ayi' daar yυυm tusa ayi nɛ pii nɛ ayɔpɔi la ni vɛɛns o yɛla n gɔsi gaŋ o ye tυm o Minista tυυma la. O da yɛl kpɛɛmnam la on bɔɔd ye o tυm siem kat waae nɛ suoya maalυg yɛla la.[11]

O da sid si'iŋi tυm wυυ on gbane siem ye o tυm la, o da ɛɛnti nɔgυsnɛ banɛ an tadim nam la tυυma ka ba zie suoya namin n diesid lampɔ ti Ghana sυυlυm wυsa.[12] Tυυma nwa pυυginɛ, kɔbiga pυυgin o da kɛnɛ ka ba nɔgis tadim nam bam pisnu. Atta da yɛl ye, li yaa maal ala, li na sυŋ tadim nam hali bɛdigυ ba nɔŋ pυυgin.

Akuffo-Addo da waalim Minista nam la wυsa Buniya nyaaŋ nwaris ayi la li dabisim piiaga yυυma tusa yi nɛ piina yɔpɔi la ni ye ba paas wadmaanib yir la ni.[13] Atta mɛn da paas Minista nam ban piiga banɛ ka ba da gaŋ ye ba siiŋ tυυma la ni.[14]

Buniya nyaaŋ nwaris ayuobu la yυυma tusa yi nɛ piina yɔpɔi la ni ka o da yɔɔg  tadim nam tυυma linɛ da buon ye Disability Road Toll Initiative.[15] Tadim nam banɛ ka o da nɔk yiiga da anɛ piisnii n naae kɔligi ka o nɔki ba ye ba tυm toll booths tυυma la.[15] Atta da yina yɛl ye ba na nɔk tadim bam tusa yi (200) yaas ka ba tυm.  Nannanna o anɛ Minista kanɛ gɔsidi ti suoya yɛla la.[16]

Atta di pua dua biis anaasi. O anɛ Presbyterian karimbiig.[5]

  1. https://citinewsroom.com/2021/02/nana-addos-government-undertook-over-50-road-projects-in-first-term-amoako-attah/
  2. https://www.myjoyonline.com/contractors-who-do-shoddy-work-to-pay-more-for-maintenance-roads-minister-warns/
  3. https://web.archive.org/web/20170728124723/http://www.odekro.org/person/kwasi-amoako-attah/
  4. 1 2 https://www.parliament.gh/mps?mp=62
  5. 1 2 http://ghanamps.com/mps/details.php?id=5522
  6. http://ghanamps.com/mps/details.php?id=74
  7. 1 2 https://web.archive.org/web/20170725123011/http://www.ghana.gov.gh/index.php/governance/ministers/3425-kwasi-amoako-atta-roads-and-highways
  8. 1 2 http://ghananewsagency.org/politics/amoako-atta-sworn-in-as-mp-for-new-atiwa--21542
  9. http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=189487
  10. https://www.modernghana.com/news/748870/full-list-of-ministers-designate.html
  11. http://www.myjoyonline.com/news/2017/February-1st/50-of-toll-booth-staff-to-be-persons-with-disability-roads-minister-designate.php
  12. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/politics/Kwesi-Amoako-Atta-appears-before-Appointments-Committee-Highlights-506398
  13. https://web.archive.org/web/20170807193826/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/President-swears-in-last-batch-of-sector-ministers-509140
  14. http://www.myjoyonline.com/politics/2017/February-10th/akufo-addo-swears-in-final-batch-of-ministerial-nominees.php
  15. 1 2 http://citifmonline.com/2017/07/05/toll-booth-job-for-pwds-govt-kicks-off-with-80-people/
  16. https://www.graphic.com.gh/news/general-news/roads-being-fixed-since-2017-minister.html?fbclid=IwAR3tjnIqI1j-slKieMLz2A2CPCkar3YcuAlV4C6yEJlI2qe-SAWvK1cMqZQ