Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Osei Bonsu Amoah

Di yinɛ Wikipiidia
Osei Bonsu Amoah
ninsaal
Sex or genderDau Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum15 Mɔtul/Nwadisawai 1961 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igGhana Dɛmisim gbɛlima
Native languageAsante Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumalawyer, politician Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 5th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana Dɛmisim gbɛlima
Educated atUniversity of Ghana, Ghana lɔyanam sakur Dɛmisim gbɛlima
Academic degreeBachelor of Arts Dɛmisim gbɛlima
Academic majorlaw Dɛmisim gbɛlima
ResidenceAburi Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima

Osei Bonsu Amoah anɛ Ghana pɔlitis nwɛɛd, o anɛ Wabυg Naadɔɔg nid n bɛ wadmaanib yikanɛ paas ayɔpɔi la Ghana Republic linɛ paas anaasi la. O anɛ wadmaan n tis Akwapim South linɛ bɛ Ghana Eastern Region sυυlυm la, ba da dua o nɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisyuobʋ nɛ yinne, Burnya nyaaŋ nwaris anii la li dabisim pii nɛ anu daar.[1][2][3][4][5]

O vυm pinilυg nɛ o sakur yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Ba da dua Amoah nɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisyuobʋ nɛ yinne, Burnya nyaaŋ nwaris anii la li dabisim pii nɛ anu daar. O yinɛ Aburi, tempυυg kanɛ bɛ Ghana Eastern Region sυυlυm la.[6]

O siiŋi o secondary school n bɛ Prempeh College sakur la ni ka tɔlisi maal o Digirii kasɛta gbaʋŋ linɛ an Bachelor of Science linɛ an wada zamisυg  n bɛ University of Ghana yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ anu.[6] O da lɛn tɔlisi keŋ Ghana wada sakur n die Bachelor of Law digirii kasɛta gbaυŋ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ anu la ni.[6]

O pɔlitis nwɛ'ɛb yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

O anɛ Wabυg Naadɔɔg la nid.[7] Nannanna onɛ an wadmaan n tis Akwapim South sυꞌυlυm la.[6]

Yυma tusa ayi nɛ pii nɛ ayi la vɔɔt la yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Yʋma tusa ayi nɛ pii nɛ ayi la vɔɔt la ni la, ka ba da vɔɔt ka o di Akwapim South wadmaanib kυk la ka kɔbʋg pʋʋgin ka o mɔr 49.73% ka o tiraan kanɛ an Maasim Tiig Naadɔɔg nid ka o yʋ'ʋr buon William Ntow Boahene la mɛ da mɔri vɔɔt kal 8,694 kɔbiga pʋʋgin ka o mɔr 33.99%, ka CPP nid Isaac Opare Addo mɛ da mɔr vɔɔt kal 3,713 ka kɔbʋg pʋʋgin o da mɔri 14.52%, ka ala mɛn ka PPP nid Micheal Asante mɛ da paam vɔɔt kal kɔbʋg pʋʋgin o da mɔri 1.76% vɔɔt la wʋsa pυυgin.[8]

Yυma tusa ayi nɛ piinɛ ayuobʋ vɔɔt la yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Yυma tusa ayi nɛ pii nɛ ayuobʋ vɔɔt la ni yaas ka ba vɔɔt ka o di Akwapim South sυυlυm wadmaanib kυk la, o da mɔri vɔɔt kal 14,049 kɔbʋg pυυgin bigis ye o da mɔri 52.8% ka o tiraan onɛ an Maasim Tiig Naadɔɔg nid ka o yʋ'ʋr buon Lawrencia Dziwornu la mɛn da paam vɔɔt kal 8,417, ka kɔbʋga pυυgin bigis ye o da paamɛ 31.6% ka CPP nid Isaac Opare Addo mɛ da paam vɔɔt kal 4,153 kɔbiga pυυgin o da mɔri 15.6% vɔɔt la wυsa pυυgin.[9]

Yυma tusa ayi nɛ pisi la vɔɔt la yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Yυma tusa ayi nɛ piisi la vɔɔt la ni ka ba lɛn vɔɔt ka o di nɛ vɔɔt kal 21,247 ka kɔbʋg pυυgin bigis ye o da paamnɛ 65.41% vɔɔt la wυsa pυυgin, ka o tiraan onɛ an Maasim Tiig Naadɔɔg nid Winston Kwadwo Afari-Djan da paam vɔɔt kal 11,237 ka kɔbʋg pυυgin bigis ye o da paamnɛ 34.59% vɔɔt la wυsa pυυgin.[10]

On paas kpɛɛmnam sieba ni

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Yυma tusa ayi nɛ pii nɛ ayuobʋ (2016) la ni, ka ba da gaŋ o ye o an kpɛɛm banɛ gɔsid Subsidiary Legislative n bɛ ti Ghana wadmaanib yir la kυkdaan.[11] O paas kpɛɛm banɛ gɔsid Standing Orders la ni, ka mɛn paas kpɛɛm banɛ gɔsid Subsidiary Legislation la ni, o mɛ lɛn paas kpɛɛm banɛ gɔsid ka ba gaansid kpɛɛmnam wadmaanib yir la ni mɛn.[12][13]

O Minista ziesim an siem

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Nannana, onɛ an Minista kanɛ gɔsid Local Government yɛla la nyaandɔl, nɛ Decentralization and Rural Development.[14][15][16]

Poi ka o naan kena an wadmaan la, Amoah da tυmnɛ n an kpɛɛm kanɛ gɔsid lampɔ di'esʋg yɛla nɛ kpɛɛm kanɛ da gɔsidi ti Ghana lampɔ diesυg yɛla, yii ani n tυm nɛ IRS lin da yi yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piisnii nɛ anii la n ti paae yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piiswai nɛ ayuobʋ la ni.[6] Ba nɔk o ye o tυm n bɛ Gɔmina tυυma dɔɔgin ye o an Special Assistance lin da yi yυma tusa ayi nɛ anu la ti paae yυma tusa ayi' nɛ anii la ni.[6]

O anɛ Kristo biig. O di pua onɛ da aan ti Ghana lɔya titaar amɛŋa, ka mɔr biis atan.[6]

  1. https://web.archive.org/web/20190924104720/http://ghana.gov.gh/index.php/governance/deputy-ministers
  2. http://www.graphic.com.gh/news/general-news/akufo-addo-releases-names-of-deputy-ministers-designate.html
  3. https://yen.com.gh/90398-list-akufo-addos-50-deputy-ministers-news-ministers.html
  4. http://citifmonline.com/2017/03/15/akufo-addo-names-50-deputies-4-ministers-of-state/
  5. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/religion/Akufo-Addo-picks-deputy-ministers-511811
  6. 1 2 3 4 5 6 7 https://en.wikipedia.org/wiki/Osei_Bonsu_Amoah#:~:text=limited%20content%20width-,%22Ghana%20MPs%20%2D%20MP%20Details%20%2D%20Amoah%2C%20Osei%20Bonsu%22,-.%20www.ghanamps
  7. https://mybrytfmonline.com/o-b-amoah-leads-npp-research-committee/
  8. http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/parliament/eastern/akuapem_south/
  9. http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/eastern/akuapem_south/
  10. https://en.wikipedia.org/wiki/Osei_Bonsu_Amoah#:~:text=limited%20content%20width-,FM%2C%20Peace.%20%222020%20Election%20%2D%20Akuapem%20South%20Constituency%20Results%22.%20Ghana%20Elections%20%2D%20Peace%20FM.%20Retrieved%202023%2D01%2D28.
  11. https://en.wikipedia.org/wiki/Osei_Bonsu_Amoah#:~:text=Kasapa%20(2016%2D05%2D21).%20%22Don%27t%20blame%20Parliament%20over%20doubts%20on%20Nov%207%20polls%20%E2%80%93%20O.%20B.%20Amoah%20%E2%80%94%20Kasapa102.5FM%22.%20Retrieved%202023%2D01%2D28.
  12. https://www.parliament.gh/mps?mp=101
  13. https://thebftonline.com/2021/02/11/parliamentary-appointment-committee-set-to-show-leadership-in-vetting-2021-ministers/
  14. https://en.wikipedia.org/wiki/Osei_Bonsu_Amoah#:~:text=limited%20content%20width-,GTonline%20(2022%2D09%2D07).%20%22O.B%20Amoah%20reignites%20debate%20on%20MMDCEs%20election%20%2D%20Ghanaian%20Times%22.%20Ghanaian%20Times.%20Retrieved%202023%2D01%2D28.
  15. https://web.archive.org/web/20230128105437/https://theindependentghana.com/germany-commits-eur-82m-towards-critical-sectors-of-ghanas-economy/
  16. https://dailyguidenetwork.com/new-decentralisation-policy-being-implemented/