Philip Basoah
| Sex or gender | Dau |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Name in native language | Philip Atta Basoah |
| Yu'ur Kane ka ba tis o | Philip |
| Zak yu'ur | Basoah |
| Du'am yuum | 18 Sapal/Nwadispii nɛ ayi 1969 |
| Duam zin'ig | Kumawu |
| Date of death | 27 Dɔnwalig/Nwadisanaasi 2023 |
| Languages spoken, written or signed | English, Asante |
| Tuuma | politician, teacher |
| Position held | Member of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana |
| Educated at | University of Cape Coast, PSB Paris School of Business |
| Work location | Kumawu |
| Member of political party | New Patriotic Party |
| Religion or worldview | Christianity |
Philip Atta Basoah[1] da anɛ Ghana pɔlitis nwɛꞌɛd ka paas Wadmaanib yikanɛ paasi ayɔpɔi la Ghana Republic kanɛ paasi anaasi la ni ziꞌeni tis Kumawu Constituency bɛ Ashanti Region sʋꞌʋlim la dim. O da ziꞌenɛ Wabʋg Naꞌadɔɔg (New Patriotic Party zug).[2][3][4]
On sinꞌiŋ siꞌem yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba da duꞌa Philip nɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyuobʋ nɛ awai Nwadis pii nɛ yinne la li dabpiinɛ anii daar (November 18, 1969), ka da kpi Atini daar, Yʋma tusa ayi' nɛ pisi nɛ atan' la Nwadisa atan' la dabpisi nɛ ayɔpɔi daar (Monday, 27th March, 2023).[5] O yinɛ Kumawu teŋkanɛ bɛ Ashanti region sʋꞌʋlim, Ghana nwa ni la.
O sakur ken yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O da maali o master's degree kasɛta gbaʋŋ nɛ Paris graduate school of management yʋma tusa ayi' nɛ pii nɛ ayi' (2012) ka maali o Bachelor of Arts kasɛta gbaʋŋ bɛ University of Cape Coast yʋma tusa ayi' la ni (2000).[6] O da lɛn maali o GCE A level nɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ anaasi (1994), nɛ o GCE O level yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ piswai nɛ yinne (1991) ka maali o MLSC kasɛta gbaʋŋ bɛ yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisnii nɛ ayuobʋ (1986) la ni.[2]
O tʋʋma yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O da anɛ projects coordinator tis gbaʋŋ zamisʋg lʋgʋr la (Ghana Education Service), kanɛ bɛ Ashanti Region la. O da lɛn anɛ Diisi (District Chief Executive) bɛ Ministry of Local Government n tis Sekyere East District din yi yʋma tusa ayi' nɛ anu Nwadisa ayuobʋ la (June 2005) ti paae yʋma tusa ayi' nɛ awai yʋʋmpaal Nwadig (January 2009). O da anɛ paꞌan-pa'an bɛ Agogo Senior High School.[2][6]
Pɔlitis nwɛ'ɛb yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O da paas nɛ Wabʋg Naꞌadɔɔg la ni, (NPP) ka an Wadmaani tis Kumawu Constituency teŋ sʋꞌʋlim kanɛ bɛ Ashanti region la. Yʋma tusa ayi' nɛ pii nɛ ayuobʋ (2016) kanɛ da an Ghana wʋsa vɔɔdʋg tita'ar la ni la, o da di Wadmaan kʋk la nɛ vɔɔt kal tusa pisi nɛ yinne nɛ kɔbisyɔpɔi nɛ piswai nɛ anaasi (21,794) ka li an pisyɔpɔi nɛ anii duꞌali ayi' kɔbʋg pʋʋgin (78.2%), ka Maꞌasim tiig Naꞌadɔɔg (NDC) nid Emmanuel William Amoako da paam vɔɔt kal tusa anu nɛ kɔbisnii nɛ piswai nɛ awai (5,899) ka li an pisi nɛ yinne duꞌali ayi' kɔbʋg pʋʋgin (21.2%), ka CPP nid Opoku Kyei Clifford paam vɔɔt kal kɔbiga nɛ pisnii nɛ anii (188) ka li an nɛɛm duꞌali ayɔpɔi kɔbʋg pʋʋgin (0.7%).[7] Yʋma tusa ayi' nɛ pisi la nii (2020) Ghana wʋsa vɔɔtʋg la nii, o da di Wadmaan kʋk la nɛ vɔɔt kal tusa pii nɛ anaasi nɛ kɔbiswai nɛ pisyuobʋ (14,960) ka li an pisnu nɛ yinnɛ duꞌal yinne kɔbʋg pʋʋgin (51.1%), ka Maꞌasim tiig (NDC) nid Bernard Opoku Marfo mɛ da mɔri vɔɔt kal tusa ayi' nɛ kɔbisnaasi nɛ pistan' nɛ awai (2,439) ka li an anii duꞌal atan' kɔbʋg pʋʋgin (8.3%), ka onɛ pʋ ziꞌen Naꞌadɔsiꞌa bɛɛ pʋ dɔl paati si'a la (Independent parliament), Duah Kwaku mɛ da paam nɛ tusa pii nɛ yinne nɛ kɔbisyuobʋ nɛ piswai nɛ anii (11,698) ka li an pisnaasi kɔbʋg pʋʋgin (40%), ka GUM nid Nana Amoako mɔr vɔɔt kal kɔbiga nɛ pisyɔpɔi nɛ anaasi (174) ka li an nɛɛm duꞌali ayuobʋ kɔbʋg pʋʋgin (0.6%).[8]
Laꞌasbanɛ ni ka o tʋm
O da anɛ kʋkdaani tis laꞌaskanɛ gɔsid Employment, Social Welfare and State Enterprises la. O da lɛn paas laꞌaskanɛ gɔsid tam nɛ tiis yɛla ka lɛn paas laꞌaskanɛ gɔsid nidib gaansʋg yɛla.[2]
Tʋʋmsʋma sʋŋir yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne Nwadisa anaasi la ni, April 2021, o da nɔk laꞌadi tis Kumawu Constituency sʋꞌʋlim ye ba diꞌe zamis pʋꞌasada nɛ Dasam nuꞌug tʋʋma.[9]
Mɛŋ bɛlim
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]O anɛ Kristo biig[2]
O kum yɛla
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Basoah da kpinɛ yʋʋm tusa ayi nɛ pisi nɛ atan Nwadisa atan la dabpisi nɛ ayɔpɔi daar (27th March, 2023). O da mɔr yʋma pisnu nɛ anaasi (54years).[10][11]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ https://www.myjoyonline.com/kumawu-bodomasi-npp-youth-vow-to-vote-skirt-and-blouse-in-december/
- 1 2 3 4 5 https://www.parliament.gh/mps?mp=162
- ↑ https://www.myjoyonline.com/philip-basoah-confident-of-beating-ahomka-lindsay-to-retain-kumawu-seat-in-npp-primaries/
- ↑ https://asaaseradio.com/mp-petitions-police-over-kumawu-commanders-unruly-conduct/
- ↑ https://citinewsroom.com/2023/03/kumawu-mp-philip-basoah-dies-aged-54/
- 1 2 https://ghanamps.com/mp/basoah-philip-2/
- ↑ http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/ashanti/kumawu/
- ↑ https://web.archive.org/web/20230528121312/https://comingsoonnews.com/what-happened-to-philip-basoah-mp-for-kumawu-philip-basoah-has-passed-away/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/government-is-expanding-tvet-education-to-increase-enrollment-kumawu-mp/
- ↑ https://citinewsroom.com/2023/03/kumawu-mp-philip-basoah-dies-aged-54/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/majority-mps-wear-black-as-parliament-mourns-late-philip-basoah/