Zanguom
zanguom anɛ mɛɛb dinɛ giŋ zinꞌig siꞌa lɛbis pʋʋgin; ziid laꞌadi di zugin; an guꞌud, gbɛnꞌɛm zinꞌig, bɛɛ guꞌud tʋkpiidig; bɛɛ paasid zinꞌig vɛnlim. Zanguoma nam kɔnꞌɔb-kɔnꞌɔb bɛ, ka ba siꞌeba an:
- Titɔndis zanguom ye di pʋdig tɛnꞌs
- Brick zanguoma
- zanguom banɛ an guꞌud wʋʋ zaba zinꞌis
- yiŋ zanguom banɛ lusi lɛbis
- zanguom banɛ guꞌud diꞌad, kuga, kuom bɛɛ tʋkpiidig
- zanguom banɛ pʋdis dɔɔd bɛdigʋ, ye di guꞌ bugum na ti lɔꞌɔŋ dɔɔg
- Gilaaas zanguoma, ka ba nɔk gilaasi maal; takɔrɔ gilaas nam pʋ paas kpala
- Zanguoma banɛ guꞌud kɔlis titada lɛbisid(seawalls) bɛɛ kuosuoya.
Yʋꞌʋr la yi siꞌel na
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ban buon naꞌasaalin ye wall la yinɛ Latin vallum ka di gbin an "zanguom guꞌuda nɛ zanguom banɛ guꞌ tɛnꞌɛsi lɛbis ka ba maal ka di waꞌam, ka ba nɔk daꞌwaꞌama mak taaba, lus tɛŋi lɛbis", ka Latin linɛ an murus la gbin an kugur zanguom kanɛ guꞌud.[1] Naꞌasaalin ba buoni di nɛ ala nɔɔ ka di lɛɛ paꞌal ye yiŋ zanguoma nɛ pʋʋgin zanguoma banɛ pʋdig dɔɔd. Buudi pianꞌad bɛdigʋ pʋdig yiŋ nɛ pʋʋgin zanguoma la tisi ba yʋʋda ayi paꞌan ban bɛ kɔnꞌɔb-kɔnꞌɔb siꞌem. German pianꞌad pʋʋgin, yʋʋda la kɔnꞌɔb-kɔnꞌɔb anɛ nyain, ban buoni ba Wand nɛ Mauer la, Spanish bʋʋdi pianꞌad pʋʋgin mɛ anɛ pared nɛ muro.
Guꞌud zanguoma
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ba yaꞌa da ye zanguom, di da anɛ zanguom guꞌuda.
dɔɔg zanguom
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zanguoma tʋʋma an siꞌem dɔɔd mɛɛb pʋʋgin anɛ ye di sʋŋi zanl kpaꞌap la, tɛŋin bʋligir la nɛ agɔl siꞌilig la; ye di lus paalʋ lɛbis tɛnsʋk ka kpaꞌa di zugin la ka di lus dɔɔg la sʋꞌʋŋa; ka an gbɛnꞌɛsir nɛ lus ka dabiꞌem kae. Dinɛ lɛn paas yaꞌas, zanguom tɔnꞌɔ sʋꞌa bugum wiins bɛɛ ku'om wiins. Zanguom mɛɛb bɛnɛ zinꞌis ayi: framed walls nɛ mass-walls. Framed walls anɛ zanguom banɛ tɛbisim bɛ zaꞌantɔlig, daguꞌuda bɛɛ kʋnt tiꞌeda ni. Framed walls mɔr laꞌad atanꞌ ba pʋʋgin: zanguom la mɛŋ, zanguom la titaad, nɛ laꞌabanɛ ka ba mɔri paasid zanguom la vɛnlim (wan wʋʋ drywall bɛɛ panelling). Mass-walls mɔr laꞌakpiꞌema ka mɛɛsin nam mɛɛd nɛ concrete bɛɛ slipform stonemasonry, log building, cordwood construction, adobe, rammed earth, cob, earthbag construction, bottles, tin cans, straw-bale construction, nɛ ice. Mɛ siꞌeba daad paasid dɔɔg la pʋʋg, amaa siꞌeba mɛ anɛ ba yis daad la bas. Di nar ka ba mɛ zanguoma ka li paae mɛɛb bɛn ka mɛ tɛnꞌɛsid bugum na ti laꞌaŋ yela.
Curtain wall
Mɛɛb pʋʋgin, curtain wall anɛ zanguom kanɛ ka siꞌel pʋ paae di zuginɛ, amaa, ka li paas nɛ vɛnlim, guꞌudim, nindaa, bɛɛ sʋꞌa laꞌa kʋdig siꞌa.
Zanguom daꞌada
Precast walls anɛ zanguoma banɛ ka ba maani ba kuosid ka sɔꞌ na nyaŋi daꞌa ba maki zi'el. Di maan tɔꞌɔ-tɔꞌɔ gat zanguom banɛ ka ba mɔr birikisi maan bɛɛ banɛ ka ba mɛɛd la ka di samm mɛ pʋ zuoe paae zanguom banɛ kpɛlim la. Zanguom bama pʋ mɔr sammi paae zanguom banɛ ka ba mɛɛd la.
Zanguom kanɛ bɛŋ
A partition wall anɛ zanguom kanɛ an baanlig ka ba mɔri pʋdisid dɔɔd, dɔɔd banɛ pʋn bɛ sa pʋʋgin. Zanguom bama titaꞌam ba pʋ paꞌal siꞌeli ba zuginɛ ka ba mɔr laꞌad bɛdigʋ maan, laꞌad la siꞌeba an kʋnt, birikis, fʋʋg, wʋrɔba, daad, yaꞌad gbila, yaꞌad, concrete, bɛɛ gilaas.
Tɛnsʋk zanguoma la siꞌeba anɛ gilaas. Gilaas zanguoma banɛ pʋdis dɔɔd la ba maalɛ gilaas la sinꞌal daadin bɛɛ kʋnt ni. Ba tɔnꞌɔ yaꞌali ba agɔl maal ka di tʋʋnsidi yɔꞌɔgid.[2]
Bugum zanguom
Bugum zanguoma anɛ zanguoma banɛ guꞌud ka bugum ka nyaŋi laꞌaŋi lɔꞌɔŋi paae dɔɔd wʋsa bɛɛ lɔŋi paae mɛɛb banɛ kpiꞌe ya. Bugum la yaꞌa pʋ dit nɛ paŋa, nidib banɛ bɛ pʋʋgin na nyaŋi zɔɔ yi ka banɛ kpiisid bugum la mɛ nyaŋi paa kpiisi di. Bugum zanguom siꞌeba mɔr takɔr banɛ guꞌud bugum laꞌaŋir, ka ba nɔk nɛ laꞌad banɛ pʋ dit bugum wʋʋ concrete, samɛd bilɔk, birikis, bɛɛ laꞌad banɛ pʋ laꞌaŋid bugum, tabil zanguom la.
Shear wall
Shear walls anɛ zanguom banɛ yaŋidi ziꞌenid ka pʋ lʋta baa tɛŋ yaꞌa dam bɛɛ sisiꞌetitaꞌar yaꞌa kɛnaa. Zanguom buudi kaŋi zuoe ya ka di yinne an steel plate shear wall.
Zanguom paꞌada
Zanguom paꞌada anɛ zanguom gima banɛ ka ba mɔri paꞌan ka nyaan dʋꞌʋsid girimbiisi. Girimbisi yir kanɛ mɔr dɔpaꞌada ayiꞌ, zanguom paꞌada la ka agɔl dɔɔd la paꞌae di zug.
Zanguom kanɛ lakid
Zanguom banɛ lakid la mɔr buudi atanꞌ:
· Gilaas zanguoma
· Laꞌad banɛ tabin zanguom
· Drywall
Nintaŋ tʋʋlig
Trombe wall anɛ zanguom kanɛ guꞌud tʋʋlig.
Ship pʋʋgin
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Ship pʋʋgin, zanguom bɛda banɛ pʋdig dɔɔd la bɛɛ li pʋʋgin la ba buoni banɛ ye bulkhead. Ka zanguom baanlif kanɛ pʋt pʋʋgi la mɛ buon partition.
Titɔndig zanguom
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Titɔndig zanguom anɛ zanguom banɛ lus, ka an titɔndig nidib paalʋ bɛn, bɛɛ tɛnpʋʋs bɛn. Zanguom bama ka ba mɛɛdi giligid ya la. Li kɔnꞌɔb-kɔnꞌɔb anɛ ye zanguom kanɛ ka ba mɛɛdi giligid ya la lus nɛ paalʋ bɛdigʋ ka mɛ lɛn labis, amaa, zanguom labisi gaad labisim bɛn ka di pʋʋgin pʋ yalim walaꞌ. Dinɛ lɛn paas anɛ, dinɛ ka ba nɔk daadi kpaꞌa giilig anɛ dinɛ giligid ya pʋʋgin la la—amaa, dinɛ ka mason nam mɛ la an zanguom. Ba wʋsa anɛ guꞌud, ala ka mɛ siꞌeba ni, fann tɔnꞌɔ an zanguom mɛŋir ka fann an zanguom kanɛ gilig yir—ba yinne an Berlin Wall. Zanguom kanɛ gilig ya la yinne mɛ an ha-ha—dinɛ an zanguom giŋ, ka laꞌan anɛ guꞌud (tis bʋnkɔnbid wʋʋ niigi).
Tɛŋ titɔndig zanguom
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zanguom siꞌeba paꞌal nɛ titɔndig tɛnꞌɛs ayiꞌ pʋʋgin. Tɛŋ titɔndig zanguom bɛnɛ ye di guꞌ nidib ka ba da lɔꞌɔŋ bɔɔnlim bɛɛ ba tɛŋ titɔndig bɛnnɛ. Zanguom bama bɛ kɔnꞌɔb-kɔnꞌɔb tɛnꞌɛs kɔnꞌɔb-kɔnꞌɔb ni. Zanguom bama ni banɛ yʋꞌʋri yi hali kʋdimin sa, siꞌeba anɛ Great Wall of China, zanguom kaŋa da bak China yiꞌ yadatiŋ paŋ dim ni. Ba siꞌeba an Berlin Wall, dinɛ bak West Berlin n tɔnd nɛ East Germany sankanɛ ka Cold War da bɛ la. US-Mexico titɔndig zanguom, dinɛ tɔnd United States nɛ Mexico, mɛ anɛ yinne la.
Kʋkwak
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zinꞌis banɛ ka kuga zuoe dunia nwaꞌ ni la, kpaadib ɛɛnti yis kuga bɛdigʋ ba pɔɔdin ye ba nyaŋi kuꞌa tituaa, ba laꞌasid kuga ba pɔɔd titɔndis ni ka li wan wʋʋ zanguom nɛ kilim pɔɔg la bɛɛ kuob la titɔndig.
Kʋkwaꞌad la guꞌud nɛ ka titan bɛɛ kuga bɛɛ kuom pʋ gata. Ba tɔnꞌɔ nɔki li mɛ zanguom bɛɛ laꞌasiba digil. Tɛŋ kpiꞌemis la ka ba laꞌasi li digil la bɛ kukun zug.
Tɛnsʋk zanguom
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Wada bɛɛ tis zanguom yiŋ banɛ bɛ nidib laꞌad tɛnsʋk. Nid yinne kʋ nyaŋi daꞌae zanguom la basɛ, bɔzugɔ, di tɔnꞌɔ saꞌam o tiraan la dɔɔg kanɛ taꞌal o bɛɛ o mɔrim la. Zanguom tɔnꞌɔ bɛŋ dɔɔd ayiꞌ bɛɛ hotel dɔɔd ayi tɛnsʋk. Zanguom yinne guꞌ dɔɔd ayi, ka dɔɔg yinne yaꞌa daꞌae zanguom la bas, dɔɔg kanɛ kpɛlim la mɛ kʋ nyɛ zanguomɛ.
Zanguom bibis
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zanguom bibis, ka di siꞌeba an zanguom banɛ pʋdig dɔɔd bɛɛ pʋdig zinꞌis banɛ yalim ka ba kilim dɔɔd. Zanguom bibis la tɔnꞌɔ an zanguom ziꞌeda, wʋʋ dɔbibis zanguoma bɛɛ laꞌa yalima banɛ ka ba mɔri pʋdisid dɔɔd pʋʋgin, din na niŋ siꞌem ka ba na ti nyaŋi kʋꞌʋgi di ban bɔɔd paal siꞌa bɛn. Bama titaꞌam bɛnɛ sakur naming, karindɔɔdin, nidib laꞌasig zinꞌis, hotel nam, nɛ zinꞌis si'.
Zanguom kʋda
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]Zanguom kʋda, wan wʋʋ Berlin Wall, ka Soviet Union da maal ye di pʋdig Berlin zinꞌis ayi, NATO nɛ Warsaw Pact, ba tʋʋma yela, ka di yʋꞌʋn anɛ zanbini dig paꞌan mugusig nɛ pʋdigir yela.[3]
Gbanvɛɛnsa
[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]- ↑ "Wall". Whitney, William Dwight, and Benjamin E. Smith. The Century dictionary and cyclopedia, vol. 8. New York: Century Co., 1901. 6,809. Print.
- ↑ "PARTITION WALL". Principles of Design. Retrieved 17 July 2013.
- ↑ Preuss, Evelyn (2005). "The Wall You Will Never Know". Perspecta 036: The Yale Architectural Journal. Cambridge, MA: MIT Press. pp. 19–31.