Iankim keŋ kʋ'ʋlʋmin la

Mavis Hawa Koomson

Di yinɛ Wikipiidia
Mavis Hawa Koomson
ninsaal
Sex or genderpua Dɛmisim gbɛlima
Country of citizenshipGhana Dɛmisim gbɛlima
Du'am yuum3 Fulumfug/Nwadisatan' 1966 Dɛmisim gbɛlima
Duam zin'igSalaga Dɛmisim gbɛlima
Languages spoken, written or signedEnglish Dɛmisim gbɛlima
Tuumapolitician, head teacher, minister Dɛmisim gbɛlima
Position heldMember of the 7th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 6th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Member of the 8th Parliament of the 4th Republic of Ghana, Minister for Fisheries Dɛmisim gbɛlima
Educated atGhana Institute of Management and Public Administration, University of Education, Winneba Dɛmisim gbɛlima
Start of work period2012 Dɛmisim gbɛlima
Member of political partyNew Patriotic Party Dɛmisim gbɛlima
Religion or worldviewChristianity Dɛmisim gbɛlima

Mavis Hawa Koomson anɛ onɛ ka ba du'a o bɛ nwadis ayi la li daba atan daar, yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyoubʋ nɛ ayoubʋ la ni.  O nwɛɛdi pɔlitis ka lɛn tʋm Ghana gbauŋ zamisʋg lʋgir la ni. O anɛ wadmaan tis Awutu Senya East Constituency ka lɛn an kpɛɛm bɛ gɔmena lʋgir kanɛ ka ti boun ye, Special Development Initiatives la[1].[2][3][4]Ghana gɔmena zugdaan Nana Akuffo-Addo da gaŋ o bɛ nwadig yinne la ni, li dabpiiga daar, yʋma tusa ayi nɛ pii nɛ ayɔpɔi la ni. Ye o an kpɛɛm bɛ gɔmena lʋgir kanɛ ka ti boun ye, Special Development Initiatives ni.[5][6][7]

O bɛllim nɛ o Sakur ken yɛla

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Koomson yinɛ Salaga teŋ kanɛ bɛ Savannah Region sʋʋlʋm Ghana nwa ni la. Ba dua o nɛ nwadis ayi la li daba atan daar, yʋma tusir nɛ kɔbiswai nɛ pisyoubʋ nɛ ayoubʋ la ni.[8] O daa keŋɛ Bimbilla Training College.[9] O mɔr kasɛta gbaʋŋ kanɛ an diploma nɛ kasɛta gbaʋŋ kanɛ ka ti boun ye, bachelor's degree in Basic Education yit  University of Education Winneba.[10] O lɛn mɔr kasɛta gbaʋŋ kanɛ an master's degree nɛ postgraduate diploma in public administration (CPA) nɛ postgraduate diploma in public administration (DPA) yit  Ghana Institute of Management and Public Administration (GIMPA).[11][12]

Koomson daa anɛ paan, ka an kpɛɛm bɛ zinis kɔnɔb -kɔn'ɔb ni, ba sieba anɛ sakur kpɛɛm nɛ kpɛɛm banɛ ka ti boun ye, assistant superintendent nɛ Principal superintendent. O daa lɛn anɛ kpɛɛm kanɛ ka ti boun ye, president of Gender Unit of the Ghana National Association of Teachers Ladies Association (GNATLAS) bɛ Sekondi local, treasurer for GNATLAS (Western Region) and secretary for GNATLAS (Takoradi local).[5]

Koomson anɛ wabʋ naadɔɔg nid.Nannana o anɛ wadmaan tis Awutu Senya East Constituency bɛ Central Region Ghana nwa ni.[13]

Nwadis anu la ni, yʋma tusa ayi nɛ pii nɛ ayɔpɔi la ni. ka Ghana gɔmena zugdaan Nana Akufo-Addo daa nɔki Mavis Hawa Koomson paas kpɛɛm nam pii nɛ awai, ka ba an o cabinet.[14] kpɛɛmnam pii nɛ awai la yʋda daa nɔki tis wadmaanib yir la. ka wadmaanib yin kpɛɛm kanɛ ka ti boun ye, Rt. Hon. Prof. Mike Ocquaye.[14] Ye o buoli ba yʋda la. Onɛ an kpɛɛm kanɛ ka ti buon ye, Cabinet minister, Mavis Hawa Koomson paas gɔmena zugdaan ka ba tʋʋm, anɛ ba gbane gbanakanɛ na sʋŋ ti Ghana nwan ni. Nannana o anɛ kpɛɛm bɛ gɔmena lʋgir kanɛ ka ti buon ye, Fisheries and Aquaculture Development.[15]

Yʋma tusa ayi nɛ pisi vɔɔdʋg la yɛla.

[dɛmisim gbɛlima | dɛmisimi din yi zin'isiana]

Yuum tusa ayi nɛ pisi vɔtʋg la, on daar di  Awutu Senya East Constituency wadmaan kuk la nɛ vɔɔt tusa pisnu nɛ ayɔpɔi, kɔbiga nɛ piinɛ anaasi (57,114) dinɛ zɛm nɛ pisnu nɛ ayi du'ali ayuobu kɔbiga puugin (52.6%) yi vɔɔt la wʋsa puugin, ka Maasim Tiig Naadɔɔg nid la yʋʋri buoni  Phillis Naa Koryoo Okunor mɛ daar paam vɔɔt tusa pisnu nɛ yinne, kɔbisnu nɛ pisyuobu nɛ yinne (51,561) dinɛ zɛm nɛ vɔɔt pisnaasi nɛ ayɔpɔi dua'ali anu kɔbiga puugin (47.5%)  yi vɔɔt la wʋsa pʋʋgin,[16] ka  GUM naadɔɔg nid onɛ yʋʋri buoni Hanson Ishmael Amuzu daar nyɛ  0 vɔɔs ka paam 0.0% yit nidib banɛ wʋsa daar vɔɔ la, ka CPP naadɔɔg nid  onɛ yʋʋri buoni Addy Ishmael mɛ daar nyɛ 0 vɔɔ ka paam  0.0% yit nidib banɛ wʋsa daar vɔte la, ka  GCPP naadɔɔg nid onɛ yʋʋri buoni Peter Kwao Lartey daar nyɛ 0 vɔɔ ka paam 0.0% yit nidib banɛ wʋas daar vɔɔ la, ka  UPP naadɔɔg nid kanɛ yʋʋri buoni Mohammed Issah Al-Marzuque daar nyɛ 0 vɔɔ ka paam 0.0%  yit nidib banɛ wʋsa vɔɔ la.[17]

Koomson anɛ nid yinne bɛ laasʋg kanɛ ka ti buon ye, Business Committee la.[13]

Yʋma tusa ayi nɛ pisi,li nwadis ayɔpɔi la ni, Hawa Koomson daa gɛns Ghana fuudim wada ka nwɛ bugudaʋg kpan nidib banɛ daa maan vɔɔdʋg gbaʋŋbil la.[18][19] li daa naam bɛnɛ Kasoa. Ka gɔmena lʋgir kpɛɛm la, da yɛl ye, o wʋm labaar ye saam zien teŋ sieba kena ye ba maal vɔɔdʋg gbaʋŋbil la o sʋʋlʋmin la. Ka baŋ ye lina na kɛ ka ba lu vɔɔdʋg kanɛ daa kena la. O yɛl ye o guri o mɛŋ, o daa yɛl nwa' bɛ onɛ daa yiisid o nɔɔr kuom zaŋi keŋi tis pɔlis lʋgir kanɛ buon ye CID nɛ daa buoli o la, bɛ Central region.[7] O ba daa die o bugudaʋg la, bɛ Central Regional pɔlis Wada kanɛ daa gur o bugudaʋg la mɛ daar dienɛ onɛ daar keŋ Cape Coast pɔlis la ni.[20]

O anɛ karimbiig ka mɔr sid nɛ biisa atan'.[21]

O daa mɔr niŋwisigi diema ka ti buon ye, annual soccer competition dubbed bɛ Kasoa MP's Cup tis pʋ'asada nɛ dasam banɛ bɛ o constituency la ni.[22]

Yʋma tusa ayi nɛ pisi nɛ yinne la, Koomson daa mɛʋsum yir tis Bethel Methodist karindɔɔg kanɛ bɛ Kasoa.[23]


  1. https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghana-news-hawa-koomson-response-to-cid-invitation.html
  2. https://www.modernghana.com/news/440537/list-of-the-29-women-in-parliament.html
  3. https://www.myjoyonline.com/news/national/ndc-calls-for-arrest-of-gangster-hawa-koomson/
  4. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Your-actions-will-have-collateral-implications-Baako-roasts-Hawa-Koomson-1013866
  5. 1 2 https://www.bbc.com/pidgin/tori-53484335
  6. http://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201701/302940.php
  7. 1 2 https://www.graphic.com.gh/news/politics/ghana-news-fire-hawa-koomson-over-gunshot-bonaa-tells-nana-addo.html
  8. https://web.archive.org/web/20181018161851/https://www.pulse.com.gh/bio/mavis-hawa-koomson-id5364017.html
  9. https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201701/302940.php
  10. https://web.archive.org/web/20161011140409/http://pulse.com.gh/bio/mavis-hawa-koomson
  11. https://web.archive.org/web/20190724021440/http://www.ghana.gov.gh/index.php/governance/60-ministers/3445-mavis-hawa-koomson-special-development-initiatives
  12. https://www.parliament.gh/mps?mp=64
  13. 1 2 https://www.parliament.gh/mps?mp=30
  14. 1 2 https://web.archive.org/web/20170731025902/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Arts-Minister-Catherine-Afeku-makes-it-to-Cabinet-542839
  15. https://citibusinessnews.com/2021/09/digitization-of-premix-distribution-fishermen-to-access-product-with-canoe-id-cards/
  16. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/ghanaelection2020/elections.constituency.results.php?mode=parliamentary&ID=78
  17. http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/central/awutu_senya_east/
  18. https://www.myjoyonline.com/news/national/npp-must-sanction-hawa-koomson-peace-council-condemns-kasoa-shooting/
  19. https://www.graphic.com.gh/news/politics/hawa-koomson-minister-fires-gun-at-registration-centre-4-arrested.html
  20. https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghana-news-police-retrieve-hawa-koomson-s-gun.html
  21. http://ghanamps.com/mps/details.php?id=2595
  22. https://www.myjoyonline.com/hawa-koomson-opens-kasoa-championship/
  23. https://www.ghanaiantimes.com.gh/hawa-koomson-hands-over-church-hall-to-kasoa-bethel-methodist-church/